Hovuz suyunun təmizliyi: xlor, duz elektrolizi və UV

Hovuz suyunun dezinfeksiya üsulları: xlorun rolu, duz elektrolizi sistemlərinin iş prinsipi, UV və ozonun yeri, pH balansı və avtomatik dozalama.

Hovuz suyu gözlə təmiz görünə bilər, amma sağlamlıq baxımından təhlükəsizliyi başqa göstəricilərlə ölçülür. Su insan bədənindən, havadan, yağışdan və yarpaqlardan daim mikroorqanizm və üzvi maddə alır. Filtrasiya hissəcikləri çıxarır, dezinfeksiya isə mikroorqanizmləri zərərsizləşdirir. Hansı dezinfeksiya üsulunun seçildiyi suyun hissini, avadanlığın ömrünü və gündəlik qulluğun həcmini müəyyən edir.

Xlor: əsas dezinfeksiya vasitəsi

Xlor əsaslı dezinfeksiya fərdi və ictimai hovuzlarda ən geniş yayılmış üsuldur. Onun əsas üstünlüyü suda qalıq təsir yaratmasıdır: xlor yalnız avadanlıqdan keçən anda deyil, bütün hovuz həcmində işləyir və yeni daxil olan mikroorqanizmləri də zərərsizləşdirir.

Xlor həb, qranul və ya maye şəklində verilir. Onun səmərəsi suyun pH səviyyəsindən güclü asılıdır. Xlor üzvi çirklə, məsələn, tər və sidik qalıqları ilə birləşəndə xloraminlər yaranır. «Hovuz qoxusu» və göz qıcıqlanması adətən çox xlordan yox, məhz bu birləşmələrdən qaynaqlanır. Ona görə düzgün dozalama və gigiyena qaydaları, məsələn, hovuzdan əvvəl duş qəbul etmək, xlorun özü qədər vacibdir.

Duz elektrolizi: xlorsuz yox, xloru yerində yaradan sistem

Duz elektroliz sistemləri çox vaxt «xlorsuz hovuz» kimi təqdim olunur, amma bu, dəqiq deyil. Suya az miqdarda xörək duzu əlavə edilir, elektroliz hücrəsindən keçən su isə elektrik cərəyanı ilə bu duzdan xlor əmələ gətirir. Xlor işini görəndən sonra yenidən duza çevrilir və dövr təkrarlanır.

Sistemin üstünlükləri bunlardır: xlor kimyəvi maddələrini saxlamaq və daşımaq ehtiyacı azalır, dozalama daha bərabər olur, bir çox istifadəçi suyu dəriyə və gözə daha yumşaq hiss edir. Diqqət tələb edən tərəflər də var. Duzlu su metal elementlərə, bəzi təbii daşlara və hovuz ətrafındakı materiallara korroziyalı təsir göstərə bilər, ona görə materialların uyğunluğu yoxlanılmalıdır. Elektroliz hücrəsi zamanla əhəng çöküntüsü ilə örtülür və təmizlənməli, bir müddətdən sonra isə dəyişdirilməlidir.

UV və ozon: köməkçi, amma əvəzedici deyil

Ultrabənövşəyi lampa qurğusu suyu borudan keçərkən şüalandırır və mikroorqanizmləri zərərsizləşdirir, həmçinin xloraminləri parçalamağa kömək edir. Nəticədə hovuz qoxusu azalır və xlor tələbatı aşağı düşə bilər. Ozon generatorları da oxşar prinsiplə güclü oksidləşdirici təsir göstərir.

Əsas məhdudiyyət odur ki, UV və ozon yalnız qurğunun içindən keçən suya təsir edir, hovuzun özündə qalıq dezinfeksiya yaratmır. Üzgüçünün gətirdiyi mikroorqanizm növbəti dövrəyə qədər suda qalır. Ona görə bu sistemlər xlor əsaslı dezinfeksiyanı əvəz etmir, onu tamamlayır və miqdarını azaltmağa imkan verir.

pH və digər göstəricilər

Dezinfeksiyanın hansı növü seçilsə də, suyun kimyəvi balansı olmadan yaxşı nəticə alınmır. pH səviyyəsi çox yüksək olanda xlor zəif işləyir, su bulanır, əhəng çöküntüsü yaranır. Çox aşağı olanda göz və dəri qıcıqlanır, metal hissələr və fugalar korroziyaya uğrayır. Hovuz suyu üçün ümumi tövsiyə pH-ı təxminən 7,2–7,6 aralığında saxlamaqdır, dəqiq hədləri avadanlıq istehsalçısının təlimatı ilə yoxlamaq lazımdır.

Qələvilik, sərtlik və xlor səviyyəsi də vaxtaşırı ölçülür. Test zolaqları və ya fotometr bu ölçmələri evdə aparmağa imkan verir.

Avtomatik dozalama və praktik tövsiyələr

Avtomatik dozalama stansiyası sensorlar vasitəsilə pH və dezinfeksiya səviyyəsini ölçür və lazım olan miqdarda maddə verir. Bu, suyun keyfiyyətini sabit saxlayır və əl ilə dozalamada tez-tez rast gəlinən həddən artıq yükləmənin qarşısını alır. Sensorlar isə vaxtaşırı kalibrlənməlidir. Avtomatika olsa belə, suyu həftədə bir neçə dəfə sadə testlə yoxlamaq sensorun səhv göstərişini vaxtında aşkarlamağa kömək edir. Güclü yağışdan, isti günlərdən və qonaqların çox olduğu günlərdən sonra ölçmələr xüsusilə vacibdir.

• Kimyəvi maddələr texniki otaqda ayrıca, quru və havalandırılan yerdə saxlanılır.
• Müxtəlif kimyəvi maddələr heç vaxt bir-biri ilə qarışdırılmır.
• Duzlu sistem seçilirsə, hovuz ətrafı materialların uyğunluğu yoxlanılır.
• Qapalı hovuzda xloraminlərin çıxarılması üçün ventilyasiya həlledicidir.

Zaferoğlu İnşaat hovuz ətrafı zonaları və texniki otaqları həyətin ümumi layihəsi ilə birlikdə planlaşdırır. Xlor, duz elektrolizi və UV arasında seçim edərkən hovuz üzlüyünün və avadanlığın materialını da nəzərə almaq lazımdır; bu siyahını layihədə birlikdə tutuşduraq.