Karniz növləri: tavan, divar və gizli profil

Karniz pərdənin necə asılacağını, açılıb-bağlanacağını və otağın hündür görünüb-görünməyəcəyini müəyyən edir. Divar, tavan və gizli profil arasında seçim təmirin mərhələsinə də bağlıdır.

Pərdə seçiminə çox vaxt parça ilə başlanılır, karniz isə sonda, «nə qalıbsa» prinsipi ilə alınır. Halbuki pərdənin düz asılması, rahat hərəkəti və otağın ümumi görünüşü böyük ölçüdə karnizdən asılıdır. Ağır məxmər pərdə zəif bərkidilmiş karnizi bir neçə ayda əyir, səs-küylü sürüşkənlər hər səhər pərdəni açanda narahat edir, pəncərədən dar karniz isə işığın yarısını kəsir.

Divar karnizləri

Divar karnizi pəncərənin üstündə, divara kronşteynlərlə bərkidilir. Təmir bitdikdən sonra da quraşdırıla bilir, ona görə ən geniş yayılmış variantdır. Çubuq tipli dekorativ karnizlər açıq görünür və interyer elementinə çevrilir; profil tipli karnizlər isə pərdənin arxasında gizli qalır.

Divar karnizi seçərkən nəzərə alın:

• kronşteynlərin divardan çıxıntısı pəncərə tutacağının, pəncərə altlığının və radiatorun üstündən pərdənin rahat keçməsinə imkan verməlidir;
• karniz ilə tavan arasında qalan divar zolağı otağı alçaq göstərə bilər, ona görə karnizi tavana yaxın qaldırmaq çox vaxt daha yaxşı nəticə verir;
• uzun çubuq karnizlərdə ortada əlavə dayaq lazım olur və pərdənin halqaları bu dayaqdan keçə bilməlidir.

Tavan karnizləri

Tavan karnizi birbaşa tavana bərkidilir və pərdəni tavandan döşəməyə qədər asmağa imkan verir. Bu, otağın hündürlüyünü vizual olaraq artırır və pərdənin üstündən işıq sızmasını azaldır. Tavan karnizləri adətən alüminium profil formasında olur, çox sıralı variantları tül və qalın pərdəni bir sistemdə birləşdirir.

Burada bərkitmə əsas sualdır. Beton tavana karniz etibarlı bərkidilir, amma gipskarton asma tavana yük düşəcəksə, karnizin yerində əvvəlcədən taxta və ya metal gömülü element nəzərdə tutulmalıdır. Əks halda ağır pərdə gipskartonu qopara bilər.

Gizli profil və pərdə nişi

Asma tavanda və ya tavan karnizinin arxasında yaradılan nişə quraşdırılan profil ən təmiz görünüşü verir: pərdə sanki tavanın içindən çıxır. Bu həll modern və minimal interyerlərdə geniş istifadə olunur.

Gizli profil təmirin erkən mərhələsində planlanmalıdır, çünki:

• nişin eni və dərinliyi pərdə qatlarının sayına və büzmə növünə görə hesablanır;
• nişin içində karnizin bərkidiləcəyi möhkəm əsas lazımdır;
• elektrik mühərrikli karniz düşünülürsə, nişə elektrik xətti çəkilməlidir;
• nişin uzunluğu bəzən bütün divar boyu uzadılır ki, pərdə açılanda pəncərə tam açıq qalsın.

Təmir bitəndən sonra niş yaratmaq tavanı qismən sökməyi tələb edir.

Mexanizm: sürüşkən, halqa və ip

Karnizin içindəki mexanizm pərdənin necə hərəkət etdiyini müəyyən edir. Plastik və ya neylon təkərli sürüşkənlər səssiz və yüngül işləyir. Halqalar çubuq üzərində daha dekorativ görünür, amma hərəkət zamanı sürtünmə yarada bilər. İpli sistemlərdə pərdə əl toxunmadan açılıb-bağlanır, bu da parçanın kənarlarını çirklənmədən qoruyur. Dalğa büzmə üçün xüsusi addımla birləşdirilmiş sürüşkənli profil lazımdır.

Əyri pəncərələr, erkerlər və künc pəncərələri üçün əyilə bilən və ya xüsusi birləşdiriciləri olan profillər seçilir. Belə halda pərdənin döngədən ilişmədən keçməsi yoxlanılmalıdır.

Yük və bərkitmə

Karnizin daşıya biləcəyi yük parçanın çəkisinə, uzunluğa və kronşteynlərin sayına görə seçilir. Məxmər, astarlı və blackout pərdələr adi tüldən dəfələrlə ağırdır. Divarın materialı da bərkitmə üsulunu dəyişir: beton, kərpic, qaz blok və gipskarton üçün fərqli dübellər istifadə edilir. Səhv dübel seçimi karnizin zamanla divardan çıxmasına səbəb olur.

Kronşteynlər arasındakı məsafə də önəmlidir. Uzun karnizdə kronşteynlər çox seyrək qoyulanda profil ortada əyilir, sürüşkənlər ilişir və pərdə bərabər açılmır. Kronşteyn sayı karnizin uzunluğuna və pərdənin çəkisinə görə istehsalçının tövsiyəsi əsasında müəyyən edilir. Pərdə tez-tez açılıb-bağlanırsa, xüsusən uşaqların dartdığı otaqlarda, bərkitmə ehtiyatla, bir qədər artıq güclə seçilir. Quraşdırmadan sonra karniz boş halda və pərdə asılmış halda yoxlanılır ki, profil düz qalsın və sürüşkənlər rahat hərəkət etsin.

Karniz seçimi üçün sual siyahısı

• Təmir hansı mərhələdədir: niş yaratmaq hələ mümkündürmü?
• Tavan betondur, yoxsa gipskarton?
• Neçə qat pərdə asılacaq və onların ümumi çəkisi nə qədərdir?
• Pərdə hansı büzmə növü ilə tikiləcək?
• Karniz pəncərə açırımından nə qədər geniş olacaq?
• Gələcəkdə elektrik mühərriki əlavə etmək ehtimalı varmı?

Zaferoğlu İnşaat mənzil təmirində asma tavan və pərdə nişlərini dizayn layihəsi ilə birlikdə planlayır, Pərdə Zaferoğlu isə pərdəni dekor və aksesuarlarla tamamlayır. Tavan hələ bağlanmayıbsa, karnizin tavana, divara, yoxsa gizli nişə bərkidiləcəyini indi birlikdə qərarlaşdıraq.