Mərmər döşəmə: seçim, cilalama və qulluq

Mərmər döşəmənin hansı yerə yaraşdığı, plitə seçərkən nəyə baxmaq lazım olduğu, cilalamanın növləri və gündəlik qulluğun sadə qaydaları.

Mərmər döşəmə həm klassik villa holllarında, həm də müasir mənzillərin giriş zonalarında sevilən örtükdür. Onun cazibəsi təbii damarlarda, işığı əks etdirən səthdə və uzun ömürdədir. Amma mərmər karbonatlı daşdır: turşuya, cızığa və ləkəyə qranitdən daha həssasdır. Döşəmənin illər sonra da gözəl qalması üçün seçim mərhələsində, döşəmə zamanı və istismarda bir neçə qaydanı bilmək lazımdır.

Mərmər harada yaxşı işləyir, harada çətinlik yaradır

Mərmər hollda, qonaq otağında, pilləkən meydançasında və yataq otağında özünü yaxşı göstərir. Burada yük orta səviyyədədir, turşulu maddələr az olur və səthi nizamlı təmizləmək asandır.

Mətbəxdə, xüsusən ocaq və yuyucu ətrafında vəziyyət fərqlidir. Limon suyu, sirkə, şərab və bəzi təmizləyici vasitələr cilalanmış mərmərdə tutqun izlər buraxır. Küçədən birbaşa girilən sahələrdə isə ayaqqabı ilə gələn qum səthi zımpara kimi cızır. Belə yerlərdə ya daha davamlı daş növü, ya mat səth, ya da girişdə keyfiyyətli palaz düşünülməlidir.

Hamamda mərmər istifadə olunur, lakin burada sürüşmə riski və nəm əsas məsələdir. Cilalanmış səth yaş olanda sürüşkən olur, ona görə hamam döşəməsi üçün adətən honlanmış və ya başqa kobud işlənmə seçilir.

Plitə seçərkən nəyə baxmaq lazımdır

Mərmərin adı eyni olsa da, partiyadan partiyaya rəng və damar fərqlənə bilər. Ona görə materialı nümunə üzrə deyil, mümkünsə real partiyaya baxaraq seçmək daha etibarlıdır. Seçim zamanı bunları yoxlayın:

• bütün plitələrin eyni partiyadan olması və ehtiyat üçün kifayət qədər əlavə material;
• plitələrin qalınlığının və ölçüsünün bərabərliyi, kənarların qırıqsız olması;
• arxa tərəfdə tor və ya qatranla möhkəmləndirmə olub-olmaması (bu, zəif daşlarda normal təcrübədir);
• səthdə doldurulmuş məsamə və çatların keyfiyyəti;
• daşın hansı səth işlənməsində təklif olunduğu: cilalanmış, honlanmış, fırçalanmış.

Damar istiqaməti də dizayn məsələsidir. Uzun damarlı daşlarda plitələrin bir-birinə davam etdirilməsi, yəni damarların üst-üstə gətirilməsi əvvəlcədən sxemlə planlanır. Bu iş döşəmə başlamazdan əvvəl plitələri yerə açıb nömrələməklə görülür.

Döşəmə bazası və quraşdırma

Mərmər əyilməyə davamlı deyil, ona görə döşəmə bazası möhkəm, düz və quru olmalıdır. Styajkanın tam qurumaması və ya bazada boşluqlar sonradan plitələrdə çat və tıqqıltıya səbəb olur.

Açıq rəngli, xüsusən ağ mərmər üçün yapışdırıcı seçimi vacibdir. Bəzi boz sementli qarışıqlar və nəm daşın içindən görünə, ləkə və ya rəng dəyişməsi yarada bilər. Belə hallarda istehsalçının təbii daş üçün tövsiyə etdiyi ağ və tez bərkiyən yapışdırıcılar seçilir. Tikiş doldurucusu da daşa uyğun, adətən dar tikişlə seçilir ki, döşəmə bütöv görünsün.

İsti döşəmə sistemi olan yerlərdə mərmər istiliyi yaxşı ötürür. Amma sistemin ilk işə salınması tədricən aparılmalı, temperatur sıçrayışları ilə daş gərginliyə məruz qalmamalıdır.

Cilalama növləri və bərpa

Mərmər döşəmə adətən yerində, döşəndikdən sonra cilalanır. Bu zaman plitələr arasındakı kiçik hündürlük fərqləri üyüdülür və səth vahid görünüş alır. Cilalama bir neçə mərhələdə, getdikcə incələşən abraziv disklərlə aparılır.

Səthin son görünüşünü sifarişçi özü seçir. Güzgü parıltısı olan səth təmtəraqlı görünür, lakin hər cızığı və izi göstərir. Honlanmış, yarımmat səth daha sakit görünür və gündəlik istismarda kiçik qüsurları gizlədir.

İllər keçdikcə yüksək axınlı yollarda, məsələn, qapıdan divana qədər, parıltı azalır. Bu, döşəmənin xarab olması demək deyil: peşəkar bərpa cilalaması ilə səth yenidən işlənə bilər. Dərin çatlar və qırılmış künclər isə daş qırıntısı ilə qatran qarışığı və ya plitənin dəyişdirilməsi ilə düzəldilir.

İmpreqnasiya və gündəlik qulluq

Döşəmə cilalandıqdan və tam quruduqdan sonra ona məsamələrə hopan qoruyucu impreqnasiya vurulur. O, ləkənin daşın içinə dərindən keçməsini ləngidir, amma turşu təsirindən tam qorumur. İmpreqnasiyanın təkrarlanma aralığı istehsalçının göstəricisindən və döşəmənin istismarından asılıdır.

Gündəlik qulluğun əsas qaydaları sadədir:

• qumu və tozu yumşaq fırça və ya tozsoranla nizamlı təmizləyin;
• neytral, turşusuz, daş üçün nəzərdə tutulmuş təmizləyici istifadə edin;
• tökülən maye, xüsusən qəhvə, şərab və şirə, dərhal silinməlidir;
• mebel ayaqlarının altına keçə altlıqlar yapışdırın;
• abraziv toz və xlorlu vasitələrdən qaçın.

Bu qaydalar nə qədər ardıcıl tətbiq edilsə, bərpa cilalamasına ehtiyac o qədər gec yaranır.

Zaferoğlu İnşaat təmir və dizayn layihələrində döşəmə materiallarının seçimini interyerin ümumi həlli ilə birlikdə planlaşdırır. Mərməri hansı otağa və hansı səthlə — cilalı, yoxsa mat — düşünürsünüzsə, bunu yazın, ləkə və sürüşmə riskini birlikdə dəyərləndirək.