Təmir işlərinə zəmanət: nəyi əhatə edir

Təmir zəmanəti görülmüş işin keyfiyyətinə aiddir, amma onun sərhədləri çox vaxt aydın yazılmır. İş və material zəmanətinin fərqini, istisnaları və müraciət qaydasını izah edirik.

«Zəmanət verirsiniz?» sualına demək olar ki, hər podratçı «bəli» deyir. Amma bu cavab hələ çox az şey bildirir. Zəmanət hansı işlərə aiddir, hansı hallarda qüvvədən düşür, qüsur çıxanda kim, nə müddətdə və necə düzəldir – bu sualların cavabı yazılı olmayanda zəmanət problem yarananda mübahisəyə çevrilir.

İş zəmanəti və material zəmanəti

Təmirdə iki fərqli zəmanət növü bir-birinə qarışdırılır. İş zəmanəti podratçının öhdəliyidir: quraşdırma, montaj və bəzək işlərinin texnologiyaya uyğun aparıldığına görə məsuliyyət. Material və avadanlıq zəmanəti isə istehsalçı və ya satıcıdan gəlir: qarışdırıcının, kombinin, laminatın, pəncərə profilinin özünün qüsursuz olmasına görə.

Praktikada bu fərq belə görünür. Plitə boşalıbsa, səbəb yapışqanın düzgün çəkilməməsidirsə, bu iş zəmanətinə aiddir. Plitənin səthində istehsal qüsuru varsa, bu material məsələsidir. Kran sızırsa, səbəb birləşmənin düzgün bərkidilməməsi və ya qarışdırıcının daxili hissəsinin nasazlığı ola bilər və hər halda kimin məsuliyyət daşıdığı fərqlidir.

Materialları podratçı alıbsa, sifarişçi üçün proses sadələşir: o, bir tərəfə müraciət edir, podratçı isə lazım olduqda satıcı ilə özü məşğul olur. Materialları sifarişçi alıbsa, pasportları, qəbzləri və zəmanət talonlarını saxlamaq onun öz vəzifəsidir.

Bu sənədlər sadəcə kağız deyil. Avadanlığın pasportunda quraşdırma şərtləri və qulluq tələbləri yazılır; məsələn, bəzi kombilər və ya su qızdırıcıları üçün istehsalçı zəmanəti müntəzəm texniki xidmətin aparılmasından asılı ola bilər. Bu tələblərə əməl edilməyəndə zəmanət hüququ itə bilər, ona görə də pasportları təmirdən sonra da əlçatan yerdə saxlamaq lazımdır.

Zəmanət adətən nəyi əhatə edir

İş zəmanəti texnologiyanın pozulması nəticəsində yaranan qüsurlara aiddir. Tipik nümunələr bunlardır:

• plitənin boşalması, çatlaması və ya tikişlərin dağılması;
• suvaq və şpaklyovkada qabarma, qopma, texnoloji səbəbli çatlar;
• boru birləşmələrində sızma;
• elektrik birləşmələrinin qızması və ya qırılması;
• döşəmə örtüyünün qalxması, qapıların əyilməsi, quraşdırma xətası ilə bağlı səslər;
• hidroizolyasiyanın işləməməsi nəticəsində nəm.

Zəmanət müddəti işin növündən və razılaşmadan asılıdır. Onun uzunluğu müqavilədə açıq yazılmalıdır; bu müddətin tətbiq olunan qanunvericiliyə uyğunluğu da nəzərə alınmalıdır.

Adi istisnalar

Zəmanət təbii köhnəlməni və düzgün olmayan istifadəni əhatə etmir. Adətən istisna edilən hallar bunlardır:

• mexaniki zədələr: düşən ağır əşya, mebel daşınarkən cızılan döşəmə;
• qaydalara zidd istifadə: laminat döşəmədə davamlı su, qapıların zorla açılması;
• sifarişçinin və ya üçüncü şəxslərin sonradan müdaxiləsi;
• binanın konstruksiyasındakı hərəkət və qonşu mənzildən gələn su kimi xarici təsirlər;
• təbii materialların xarakterik xüsusiyyətləri: ağacın rütubətə görə ölçüsünün bir qədər dəyişməsi, təbii daşda rəng fərqləri.

Burada bir incə məqam var: qısa müddətdə kiçik saç çatları bəzi materiallarda – məsələn, yeni binanın oturması zamanı – normal ola bilər. Bunun zəmanət halı olub-olmadığı texniki səbəbə baxılaraq müəyyən edilir və bu yanaşma müqavilədə əvvəlcədən razılaşdırılsa, mübahisə azalır.

Qulluq qaydaları da zəmanətlə bağlıdır. Təhvil zamanı podratçının sifarişçiyə materiallara qulluq barədə qısa tövsiyələr verməsi faydalıdır: təbii daşın hansı vasitələrlə təmizləndiyi, taxta döşəmə üçün hansı rütubət şəraitinin lazım olduğu, silikon tikişlərin nə vaxt yoxlanılmalı olduğu. Bu tövsiyələr həm materialın ömrünü uzadır, həm də «düzgün olmayan istifadə» ilə bağlı mübahisələri azaldır.

Müqavilədə nə yazılmalıdır

Zəmanət bölməsi bir cümlədən ibarət olmamalıdır. Onda aşağıdakılar olmalıdır:

• zəmanətin hansı iş növlərinə aid olduğu və müddəti;
• müddətin başlanğıc tarixi – adətən yekun təhvil aktının imzalandığı gün;
• istisnaların siyahısı;
• qüsur barədə necə bildiriş verildiyi və podratçının cavab müddəti;
• düzəliş işlərinin nə vaxt başlayacağı və xərcin kim tərəfindən ödənəcəyi.

Qüsur aşkar edildikdə nə etməli

İlk addım qüsuru sənədləşdirməkdir: tarix, fotoşəkil, lazım olsa video. Sızma kimi zərəri artıran hallarda dərhal təhlükəsizlik tədbiri görün – suyu bağlayın, elektrik xəttini ayırın. Sonra podratçıya yazılı müraciət edin və qüsurun təsvirini əlavə edin.

Qüsurun səbəbi mübahisəlidirsə, birgə baxış təşkil etmək məntiqlidir. Gizli işlərin fotoşəkilləri və aktları burada çox kömək edir: borunun necə çəkildiyi, hidroizolyasiyanın harada olduğu sənədlərdə görünür.

Ən çox səhv edilən addım isə qüsuru başqa ustaya düzəltdirməkdir. Belə müdaxilədən sonra ilkin işin səbəbkar olub-olmadığını müəyyən etmək çətinləşir və zəmanət hüququ itə bilər.

Zaferoğlu İnşaat və ya başqa podratçı ilə işə başlamazdan əvvəl zəmanətin nəyi və hansı müddətə əhatə etdiyini yazılı şəkildə dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Müqavilə layihəsində zəmanət bəndi varsa, onu yuxarıdakı suallarla birlikdə oxuyaq.