Açıq planlı yaşayış sahəsində zonalaşdırma

Açıq planlı mətbəx-qonaq otağında zonalar divar olmadan da ayrıla bilər: döşəmə, tavan, işıq, mebel və arakəsmələrlə. Səs, qoxu və saxlama məsələləri də əvvəlcədən həll olunmalıdır.

Mətbəxin qonaq otağı ilə birləşdirilməsi son illərin ən populyar planlama qərarlarından biridir. Məkan işıqlı və geniş olur, yemək hazırlayan şəxs ailədən ayrı düşmür. Lakin divarları götürmək hələ yaxşı açıq plan demək deyil. Zonalar düşünülmədikdə böyük otaq nizamsız bir «hər şey bir yerdə» sahəsinə çevrilir, mətbəx qoxusu divana hopur, televizorun səsi aspiratorla yarışır.

Əvvəlcə ssenarilər, sonra zonalar

Zonalaşdırma gündəlik həyatın təsvirindən başlayır. Ailədə neçə nəfər eyni anda mətbəxdə olur? Yemək masası gündəlik istifadə üçündür, yoxsa qonaq qəbulu üçün? Qonaq otağında televizor izlənilir, yoxsa daha çox söhbət edilir? Uşaqların oyun sahəsi harada olacaq?

Bu suallara cavab zonaların sayını və ölçüsünü müəyyən edir. Tipik açıq planda üç əsas zona olur: mətbəx iş sahəsi, yemək zonası və istirahət zonası. Bəzən bunlara giriş, iş guşəsi və ya bar əlavə edilir.

Zonaların ardıcıllığı da vacibdir. Yemək zonası adətən mətbəxlə qonaq otağı arasında bufer rolunu oynayır: həm hazırlanan yeməyin masaya qısa yolla çatmasını təmin edir, həm də mətbəxin iş səthini istirahət zonasından uzaqlaşdırır.

Divarsız ayırma üsulları

Zonaları vizual olaraq ayırmaq üçün tikinti və dizayn vasitələri birləşdirilir:

• döşəmə: mətbəxdə plitə, qonaq zonasında parket və ya taxta görünüşlü örtük; keçid xətti düz və planla uzlaşmış olmalıdır;
• tavan: mətbəx üzərində asma tavan səviyyəsi, yemək masası üzərində çərçivə və ya niş;
• işıq: hər zonanın öz işıq qrupu və ssenarisi;
• mebel: arxası mətbəxə çevrilmiş divan, mətbəx adası və ya bar piştaxtası;
• rəng və material: bir zonada vurğu divarı, digərində taxta panel;
• yüngül arakəsmələr: şüşə arakəsmə, lamel ekran, açıq rəf sistemi.

Bu vasitələrin hamısını bir anda işlətmək lazım deyil. İki-üç düzgün seçilmiş üsul zonaları aydın göstərmək üçün kifayətdir, çoxluğu isə məkanı yenidən parçalayır.

Səs və akustika

Açıq planda sərt səthlər — plitə, şüşə, boyalı divarlar — səsi əks etdirir. Nəticədə qab-qacaq səsi, aspirator və televizor bir-birinə qarışır, otaqda əks-səda yaranır.

Akustikanı yaxşılaşdırmaq üçün:

• qonaq zonasında xalça, yumşaq mebel və parça pərdələr istifadə edin;
• divar və ya tavanın bir hissəsində akustik panel və ya lamel panellər düşünün;
• səssiz işləyən aspirator və qabyuyan maşın seçin;
• televizoru mətbəxin iş zonasına birbaşa qarşı yerləşdirməyin.

Qoxu və ventilyasiya

Açıq mətbəxin ən praktik problemi qoxudur. Güclü və düzgün quraşdırılmış aspirator vacibdir, amma o, xaricə çıxışı olan kanal ilə işlədikdə daha effektivdir. Aspiratorun ölçüsü bişirmə panelinin enindən az olmamalı, kanal isə mümkün qədər qısa və az döngəli olmalıdır.

Ümumi ventilyasiya da nəzərə alınır: pəncərələrin açılması, havalandırma kanalları, kondisionerin yeri. Parça divan və pərdələr qoxunu hopdurduğu üçün onların mətbəxdən məsafəsi planlamada nəzərə alınmalıdır.

Qapalı kanalı olmayan binalarda, məsələn, ventilyasiya şaxtasına çıxışın mümkün olmadığı hallarda, aspiratorun filtrasiya rejimi yalnız qismən kömək edir: yağ hissəcikləri tutulur, lakin nəm və istilik otaqda qalır. Belə mənzillərdə bişirmə zonasını pəncərəyə yaxın yerləşdirmək və ya mətbəxi şüşə sürüşən arakəsmə ilə lazım olduqda bağlamaq imkanını saxlamaq daha etibarlı həlldir.

Saxlama və vizual nizam

Açıq planda mətbəx həmişə görünür. Ona görə açıq rəflər az, qapalı saxlama isə çox olmalıdır. Kiçik məişət texnikası üçün qapaqlı niş, zibil qabı üçün fasad arxasında yer, qab-qacaq üçün dərin çəkmələr iş səthini təmiz saxlamağa kömək edir.

Mətbəx fasadlarının rəngi və materialı qonaq otağının palitrası ilə uzlaşdırılmalıdır. Mətbəx ayrıca otaq kimi yox, ümumi interyerin bir hissəsi kimi görünəndə açıq plan daha sakit təsir bağışlayır.

Planlamada yoxlanılacaq məqamlar

• zonalar arasında keçidlər ən azı rahat hərəkət üçün kifayət qədər enlidirmi;
• mətbəxdən yemək masasına yol qısa və maneəsizdirmi;
• hər zonanın ayrıca işıq idarəsi varmı;
• aspirator kanalının marşrutu tavan planında göstərilibmi;
• döşəmə örtüklərinin keçid xətti mebel və tavan səviyyələri ilə üst-üstə düşürmü.

Divar sökülməsi planlanırsa, onun yükdaşıyan olub-olmadığı mütəxəssis tərəfindən əvvəlcədən yoxlanmalıdır.

Zaferoğlu İnşaat açıq planlı mənzillər üçün zonalaşdırma həllərini çertyoj və kompüter modelləri ilə hazırlayır və təmir işlərini həyata keçirir. Ailədə eyni vaxtda mətbəxdə, masada və divanda kimlərin olduğunu təsvir edin, zonaların ölçüsünü planda ondan başlayaq.