Ağıllı ev sistemləri: təmir mərhələsində nə hazırlanmalı

Ağıllı işıq, pərdə, iqlim, sızma və təhlükəsizlik sistemləri üçün təmirdə hansı kabellər, qutular və yerlər hazırlanmalıdır ki, sonradan divarları yarmaq lazım gəlməsin.

Ağıllı ev sistemləri çox vaxt «sonra əlavə edərik» siyahısına düşür. Qismən bu doğrudur: bir çox simsiz cihaz hazır təmirə də quraşdırıla bilər. Lakin bəzi hazırlıqlar yalnız divarlar açıq olanda mümkündür və onlar edilmədikdə sonradan seçim imkanları ciddi şəkildə daralır. Təmir mərhələsində bir neçə əlavə kabel və düzgün seçilmiş montaj qutusu gələcəkdə həm xərci, həm də narahatlığı azaldır.

Əvvəlcə ssenarilər, sonra texnologiya

Ağıllı ev məhsul siyahısı ilə deyil, gündəlik ssenarilərlə planlanır. Sifarişçi özünə bir neçə sual verməlidir:

• evdən çıxanda bütün işıqları və kondisionerləri bir düymə ilə söndürmək istəyirəmmi;
• pərdələr səhər avtomatik açılsın, günəşli tərəfdə gündüz bağlansın;
• hamamda və mətbəxdə su sızması aşkar ediləndə su özü bağlansın;
• evdə olmayanda qapı, pəncərə və kameralar haqqında telefonda bildiriş alım;
• hər otaqda temperatur ayrıca idarə olunsun.

Bu ssenarilər hansı cihazların və buna uyğun hansı xətlərin lazım olduğunu müəyyən edir. Məqsəd «hər şeyi ağıllı etmək» deyil, həqiqətən istifadə olunacaq funksiyaları seçməkdir.

Simli, yoxsa simsiz sistem

Ağıllı ev sistemləri iki böyük qrupa bölünür. Simli sistemlərdə sensorlar, açarlar və idarəetmə modulları ayrıca idarəetmə kabeli ilə mərkəzi şkafa bağlanır. Onlar etibarlı və sabitdir, lakin təmir mərhələsində ciddi planlama və çox kabel tələb edir. Simsiz sistemlər isə radio siqnalı ilə işləyir, quraşdırılması asandır və hazır təmirə əlavə edilə bilər, amma siqnalın keyfiyyəti divarlardan, məsafədən və cihazların sayından asılıdır.

Praktikada çox vaxt qarışıq yanaşma seçilir: əsas xətlər və kritik funksiyalar kabel ilə, əlavə sensorlar isə simsiz qurulur. Hansı yanaşma seçilsə də, təmirdə edilən bəzi hazırlıqlar hər iki halda faydalıdır.

Açar və işıq üçün hazırlıq

Ağıllı açarların bir çoxu montaj qutusunun içində adi açardan daha çox yer tutur. Bəzi modellər qutuda sıfır naqilinin olmasını tələb edir, halbuki köhnə sxemlərdə açara yalnız faza gətirilir. Buna görə təmirdə:

• açar yerlərində dərin montaj qutuları qoyulur;
• hər açar qutusuna sıfır naqili gətirilir;
• işıqlandırma qrupları ayrı xətlərlə açara çatdırılır ki, sonradan onları ayrıca idarə etmək mümkün olsun;
• dimmer istifadə ediləcəksə, seçilən LED lampaların və drayverlərin dimmerlə uyğunluğu əvvəlcədən yoxlanılır.

Alternativ yanaşma idarəetmə modullarını açarlarda deyil, mərkəzi şkafda yerləşdirməkdir. Bu halda hər işıq qrupunun kabeli şkafa qədər çəkilir, açarlar isə yalnız siqnal göndərir.

Pərdə, iqlim və sızma

Elektrik mühərrikli pərdə karnizləri və rulon pərdələr üçün pəncərə üstündə, karnizin olacağı yerdə elektrik çıxışı lazımdır. Bu çıxış tavan və ya divar bəzəyindən sonra gizli çəkilə bilmir, buna görə karnizin tipi və yeri dizayn mərhələsində müəyyən olunmalıdır.

İqlim idarəetməsi üçün kondisionerlər, isti döşəmə termostatları və radiator klapanları ağıllı sistemlə uyğunlaşdırılır. Termostatların yeri günəş şüasından və istilik mənbələrindən uzaq seçilir. Sızma qoruması üçün isə su girişində elektrik intiqallı kranlar, nəm zonalarda sensorlar və onları qidalandırmaq üçün xətlər nəzərdə tutulur.

Mərkəzi şkaf və şəbəkə

Ağıllı ev sisteminin beyni — kontroller, şəbəkə avadanlığı, bəzən rele modulları — adətən bir yerdə toplanır. Bu şkaf zəif cərəyan şkafı ilə birləşdirilə bilər. Orada kifayət qədər elektrik rozetkası, havalandırma və gələcək genişlənmə üçün boş yer olmalıdır.

Simsiz cihazların sabit işləməsi üçün evin hər yerində yaxşı Wi-Fi örtüyü lazımdır. Bunun üçün kabel ilə bağlanan giriş nöqtələri təmir zamanı planlaşdırılır. Kameralar, videodomofon və hərəkət sensorları üçün də kabel marşrutları bu mərhələdə çəkilir.

Təmirdə hazırlıq siyahısı

• ssenarilər yazılıb və onlara uyğun cihaz siyahısı hazırlanıbmı;
• açar yerlərində dərin qutular və sıfır naqili varmı;
• pərdə mühərrikləri üçün pəncərə üstündə elektrik çıxışı varmı;
• su girişində elektrik kranı üçün yer və qidalanma nəzərdə tutulubmu;
• mərkəzi şkafın yeri, rozetkaları və havalandırması müəyyənləşibmi;
• əsas marşrutlarda ehtiyat boru qoyulubmu.

Bu hazırlıq hələ heç bir ağıllı cihaz alınmadan da edilə bilər və evin gələcək imkanlarını açıq saxlayır.

Zaferoğlu İnşaat dizayn layihəsində elektrik, işıq və pərdə həllərini birlikdə planlayır; şirkətin pərdə istiqaməti mühərrikli karnizlərin seçimində kömək edə bilər. Hansı funksiyaları — işıq, pərdə, iqlim, təhlükəsizlik — ağıllı idarə etmək istədiyinizi siyahıya alın, kabel hazırlığını ona görə planlayaq.