Havalandırma kanallarını tavanda gizlətmək: yer və giriş

Ventilyasiya kanallarını asma tavanda yerləşdirərkən hündürlük itkisi, kanal növləri, səs, qurğuya və klapanlara giriş lyukları, işıqlandırma ilə uzlaşma.

Mərkəzi ventilyasiya və ya kanallı kondisioner sistemi seçiləndə ilk praktik sual belə olur: kanallar harada olacaq? Mənzil və ofislərdə cavab adətən asma tavandır. Lakin tavan altında gizlənən kanal yer tutur, səs ötürə bilər və vaxtaşırı xidmət tələb edir. Bu məsələlər layihədə həll olunmazsa, ya tavan gözləniləndən xeyli aşağı düşür, ya da sonradan filtrə çatmaq üçün gipskartonu kəsmək lazım gəlir.

Tavan hündürlüyünə təsir

Kanalın tutduğu yer onun ölçüsündən, bərkidicilərdən və ətrafındakı izolyasiyadan ibarətdir. Buna asma tavan profilinin və işıqlandırma cihazlarının hündürlüyü də əlavə olunur. Nəticədə tavan bütün otaq boyunca deyil, yalnız kanalın keçdiyi zonada endirilə bilər.

Bir çox layihədə bu problem zonalaşdırma ilə həll edilir:

• kanallar dəhliz, hamam və qarderob kimi köməkçi otaqların üstündən keçirilir, burada tavanın alçaq olması hiss olunmur;
• yaşayış otaqlarında kanal divar boyu kiçik bir tavan pilləsi və ya karniz içində aparılır;
• otağın mərkəzi hissəsində tavan tam hündürlükdə saxlanılır.

Bu yanaşma həm hava paylayıcılarını lazımi yerə çatdırmağa, həm də otağın hündürlük hissini qorumağa imkan verir.

Hündürlük məsələsini erkən həll etmək dizayn qərarlarına da təsir edir. Məsələn, qonaq otağında tavan pilləsi gizli LED işıqlandırma üçün istifadə oluna, kanal keçən karniz isə pərdə karnizi ilə birləşdirilə bilər. Belə olduqda texniki zərurət interyerin bir elementinə çevrilir və tavan «sonradan endirilmiş» təsiri bağışlamır.

Kanal növləri

Düzbucaqlı kanallar alçaq tavan boşluğunda daha rahat yerləşir, çünki eyni hava həcmini daha az hündürlükdə keçirə bilir. Dairəvi kanallar isə hava axınına daha az müqavimət göstərir, daha az səs yaradır və hermetikliyi təmin etmək asandır. Çevik gofr kanallar yalnız qısa birləşmə hissələrində istifadə olunmalıdır: uzun çevik kanal həm müqaviməti artırır, həm də sallanaraq axını pozur.

Kanalların istilik izolyasiyası da nəzərə alınır. Soyuq hava keçən kanal isti tavan boşluğunda izolyasiyasız qalarsa, səthində kondensat yaranır və damcılar asma tavanda ləkə buraxa bilər. İzolyasiya qatı kanalın ölçüsünə əlavə olunur və hündürlük hesabına daxil edilməlidir.

Səs məsələsi

Ventilyasiya sistemində səsin əsas mənbələri qurğunun özü, yüksək sürətlə hərəkət edən hava və pis bərkidilmiş kanalların titrəməsidir. Səsi azaltmaq üçün:

• qurğu yataq otağının üstündə deyil, dəhliz və ya texniki otaq tavanında yerləşdirilir;
• qurğu ilə kanal arasında elastik birləşmə və susdurucu qoyulur;
• kanal ölçüsü hava sürəti aşağı olacaq şəkildə seçilir;
• asqılar vibrasiya ötürməyən elementlərlə bərkidilir.

Otaqlar arasında səsin kanal vasitəsilə keçməsi də mümkündür: bir otaqda danışılanlar qonşu otaqda eşidilə bilər. Yataq otaqları və iş kabinetləri üçün bu, layihədə ayrıca nəzərə alınır.

Xidmət üçün giriş

Gizli sistem yenə də baxım tələb edir. Filtrlər mütəmadi dəyişdirilir, drenaj yoxlanılır, tənzimləmə klapanları vaxtaşırı sazlanır. Buna görə asma tavanda xidmət lyukları planlanmalıdır:

• qurğunun filtrinə və elektrik qutusuna tam giriş imkanı verən lyuk;
• yanğın və tənzimləmə klapanlarının yanında lyuklar;
• kanallı kondisionerin drenaj nasosuna və ya sifonuna giriş.

Lyuklar gizli tipdə, tavanla eyni səthdə və rənglə edilə bilər. Onların yeri mebel və işıq planı ilə uzlaşdırılır ki, məsələn, lyuk çilçırağın və ya böyük asma lampanın arxasında qalmasın.

İşıqlandırma və digər kommunikasiyalarla uzlaşma

Asma tavanın içində yalnız kanallar yox, elektrik xətləri, işıq cihazlarının korpusları, yanğın sensorları və bəzən su boruları da olur. Quraşdırılan işıq cihazlarının dərinliyi kanalın üstünə düşməməlidir. Hava paylayıcılarının — diffuzorların və ya xətti qəfəslərin — yeri isə həm işıq xətləri ilə, həm də mebel düzülüşü ilə uyğunlaşdırılmalıdır ki, soyuq hava birbaşa divanın və ya çarpayının üzərinə vurmasın.

Bütün bu elementlərin kəsişməsini yoxlamaq üçün layihədə tavan planı ayrıca hazırlanır: kanal marşrutları, işıq nöqtələri, paylayıcılar, lyuklar və tavan səviyyələri bir vərəqdə göstərilir.

Zaferoğlu İnşaat dizayn layihəsində tavan planını işıq, havalandırma və kondisioner həlləri ilə birlikdə işləyir və otaqları kompüter modelləri ilə təqdim edir. Kanalların diametrini və qurğunun ölçüsünü öyrənin, tavanın harada enəcəyini və lyukun yerini kəsikdə birlikdə göstərək.