Armatur və beton işləri: keyfiyyəti necə yoxlamalı

Beton töküləndən sonra armaturu görmək mümkün deyil. Qəlib, armatur, beton qarışığı, tökmə və bərkimə mərhələlərində sifarişçinin yoxlaya biləcəyi məqamlar.

Dəmir-beton konstruksiyalar evin skeletidir və onların keyfiyyəti sonradan heç bir bəzəklə gizlədilə bilməz. Eyni zamanda bu işlərin böyük hissəsi bir neçə saat ərzində gizli işə çevrilir: beton töküləndən sonra armaturun sayını, yerini və bağlantısını görmək artıq mümkün deyil. Ona görə də yoxlama beton maşını gəlməzdən əvvəl aparılır. Sifarişçinin mühəndis olması şərt deyil, amma nəyə baxmaq lazım olduğunu bilmək vacibdir.

Qəlib: formanın dəqiqliyi

Qəlib betonun alacağı formadır. Onun ölçüləri, şaquliliyi və üfüqiliyi layihəyə uyğun olmalıdır. Qəlib panelləri arasında boşluqlar olmamalıdır, əks halda sement südü axır və beton səthində boşluqlar və çınqıl yuvaları yaranır.

Qəlib betonun ağırlığını və tökmə zamanı yaranan təzyiqi daşımalıdır. Zəif dayaqlar üzərində qurulmuş döşəmə qəlibi tökmə zamanı əyilə bilər və plitə sallanmış formada bərkiyər. Qəlibin içi tökmədən əvvəl zibil, taxta qırıntısı və sudan təmizlənir.

Qəlibin daxili səthi betonun yapışmaması üçün xüsusi yağlayıcı ilə işlənir. Bu vaxt yağlayıcının armatura düşməməsinə diqqət edilməlidir, çünki armaturun üzərində yağ betonla birləşməni zəiflədir.

Armatur: diametr, addım və bağlantılar

Armatur layihədəki sxemə uyğun olmalıdır. Yoxlanılan əsas məqamlar:

• çubuqların diametri və sinfi;
• çubuqlar arasındakı məsafə (addım);
• üst və alt torlar arasındakı məsafə;
• sütun və tirlərdə sıxaclar və onların sıxlığı;
• çubuqların üst-üstə düşmə uzunluğu və bağlantıları;
• açırımlar, künclər və birləşmə düyünlərində əlavə armatur.

Armatur təmiz olmalıdır. Qalın pas qatı, yağ, palçıq və ya köhnə məhlul betonla birləşməni zəiflədir. Yüngül səth pası adətən problem sayılmır, lakin qabıq verən pas təmizlənməlidir.

Qoruyucu beton qatı

Armaturla beton səthi arasında müəyyən qalınlıqda beton qatı olmalıdır. Bu qat armaturu korroziyadan və yanğından qoruyur. Onu təmin etmək üçün armatur qəlibə birbaşa söykənmir, xüsusi plastik və ya beton ara qoyucular üzərində qalxır.

Ara qoyucuların olmaması ən çox rast gəlinən səhvlərdən biridir. Döşəmə plitəsində alt tor qəlibin üstündə uzanırsa, beton töküləndən sonra armatur səthə çox yaxın qalır. İllər sonra bu yerlərdə pas izləri və betonun qopması görünür.

Betonun qəbulu və tökülməsi

Beton tikinti yerinə gələndə sənədləri yoxlanılır: sinfi, çatdırılma vaxtı və həcmi layihə və sifarişlə uyğun olmalıdır. Qarışığın axıcılığı işin növünə uyğun olmalıdır. Tikinti yerində betona su əlavə etmək onu tökməyi asanlaşdırsa da, möhkəmliyini azaldır və buna yol verilməməlidir.

Laboratoriya sınağı üçün nümunə kubları götürmək keyfiyyəti sənədləşdirməyin etibarlı yoludur. Kublar müəyyən günlərdən sonra sınaqdan keçirilir və betonun layihə möhkəmliyinə çatıb-çatmadığını göstərir.

Beton qatlarla tökülür və vibrasiya ilə sıxlaşdırılır. Vibrasiya betonun içindəki havanı çıxarır və qarışığın armaturun ətrafını tam doldurmasını təmin edir. Həddən artıq vibrasiya isə qarışığın təbəqələşməsinə səbəb ola bilər. Betonu yüksəkdən atmaq da təbəqələşməyə gətirir.

Bərkimə və qəlibin sökülməsi

Tökmədən sonra betona qulluq başlayır. İsti və küləkli havada beton səthi tez quruyur və çatlaya bilər, buna görə də nəmləndirilir və örtülür. Soyuq havada isə əks problem yaranır: betonu donmadan qorumaq lazımdır.

Qəliblərin sökülmə vaxtı konstruksiyanın növündən və havanın temperaturundan asılıdır. Divar və sütunların yan qəlibləri daha tez, döşəmə plitəsi və tirlərin alt qəlibləri və dayaqları isə beton kifayət qədər möhkəmlik qazandıqdan sonra sökülür. Bu qərarı layihəçi və ya texniki nəzarətçi verir.

Qəlib söküldükdən sonra səth diqqətlə nəzərdən keçirilir. Çınqıl yuvaları, açılmış armatur, çatlar və ölçü sapmaları qeyd olunur. Kiçik səth qüsurları xüsusi təmir qarışıqları ilə bərpa edilir, konstruktiv əhəmiyyətli qüsurlar isə konstruktorun qərarı ilə həll olunur.

Sənədləşdirmə

Hər tökmədən əvvəl armatur işi gizli iş aktı ilə qəbul edilir və şəkillə qeyd olunur. Beton sənədləri, nümunə sınaq nəticələri və tökmə tarixi saxlanılır. Bu arxiv tikinti bitəndən sonra da dəyərlidir: gələcəkdə əlavə mərtəbə və ya yenidənqurma planlaşdırılanda konstruktor ondan istifadə edəcək.

Zaferoğlu İnşaat tikinti işlərində müasir texnologiyalar ilə iş təcrübəsi olan peşəkar ustalardan ibarət kadr potensialına malikdir. Növbəti betonlamadan əvvəl armaturun qəbulunda iştirak etmək istəsəniz, yoxlama siyahısını sizə uyğunlaşdıraq.