Qazıntı işləri və zirzəmi: planlaşdırma və qorunma

Zirzəmi evə əlavə sahə verir, amma qazıntı, divarların dayanıqlığı və nəmdən qorunma düzgün planlanmadıqda ən problemli hissəyə çevrilir.

Zirzəmi fərdi evdə texniki otaq, anbar, idman zalı, kinozal və ya qaraj üçün əlavə sahə yaradır və bunu sahənin yerüstü hissəsini azaltmadan edir. Lakin torpağın altındakı hər kvadratmetr yerüstü sahədən fərqli tələblərlə gəlir. Qazıntının təhlükəsizliyi, torpaq təzyiqinə davamlı divarlar və il boyu quru qalan məkan üçün planlaşdırma layihənin ən erkən mərhələsində başlamalıdır.

Zirzəmi qərarından əvvəl

İlk addım geoloji araşdırmanın nəticələrinə baxmaqdır. Torpağın növü qazıntının divarlarının necə dayanacağını, qrunt suyunun səviyyəsi isə zirzəminin hansı dərəcədə hidroizolyasiya tələb edəcəyini göstərir. Qrunt suyu zirzəmi döşəməsindən yuxarıdadırsa, iş xeyli mürəkkəbləşir və zirzəmi faktiki olaraq su altında qalan beton hovuz kimi layihələndirilməlidir.

İkinci sual zirzəminin funksiyasıdır. Anbar üçün sadə havalandırma kifayət edə bilər. Yaşayış və ya idman üçün isə gün işığı, təbii havalandırma, istilik izolyasiyası və təhlükəsiz çıxış yolu lazımdır. Bu tələblər zirzəminin dərinliyini, pəncərə çuxurlarını və pilləkənin yerini müəyyən edir.

Zirzəminin evin hansı hissəsinin altında olacağı da düşünülməlidir. Bütün evin altında zirzəmi daha çox qazıntı və divar tələb edir, amma bünövrə həllini sadələşdirə bilər. Yalnız bir hissənin altında zirzəmi isə fərqli dərinliklərdə oturan bünövrələr yaradır və onların birləşmə yeri ayrıca konstruktiv həll istəyir.

Qazıntının planlaşdırılması

Qazıntıdan əvvəl sahədəki yeraltı kommunikasiyalar dəqiqləşdirilir. Kabel və ya boru xəttinin zədələnməsi həm təhlükəli, həm də işləri dayandıran hadisədir. Evin konturları yerə köçürülür, qazıntının sərhədləri isə bünövrə və hidroizolyasiya işləri üçün iş zonası nəzərə alınmaqla genişləndirilir.

Qazılan torpağın harada saxlanacağı da planlaşdırılır. Geri doldurma üçün lazım olan torpaq sahədə qalır, artıq hissə isə daşınır. Torpaq yığınını qazıntının kənarına çox yaxın qoymaq qazıntı divarına əlavə yük verir və uçma riskini artırır.

Qazıntı divarlarının bərkidilməsi

Dayaz qazıntıda torpaq təhlükəsiz mailliklə qazıla bilər. Mailliyin bucağı torpağın növündən asılıdır. Sahə dar olduqda və ya qonşu bina yaxınlıqda yerləşdikdə maili qazmaq mümkün olmur; bu halda qazıntı divarları müvəqqəti və ya daimi konstruksiyalarla bərkidilir.

Qonşu binanın bünövrəsinə yaxın qazıntı xüsusi diqqət tələb edir. Qazıntı qonşu bünövrənin altındakı torpağı zəiflədə bilər. Belə hallarda işlərə başlamazdan əvvəl qonşu binanın vəziyyəti qeyd edilir, qazıntı mərhələlərlə aparılır və konstruktorun göstərdiyi bərkitmə üsulu tətbiq olunur.

İşçilərin təhlükəsizliyi də qazıntının bir hissəsidir. Dərin qazıntıya enmək üçün təhlükəsiz nərdivan, kənarlarda hasar, yağışdan sonra divarların yoxlanması məcburi tədbirlərdir.

Zirzəmi divarları və hidroizolyasiya

Zirzəmi divarları yalnız binanın yükünü deyil, torpağın yan təzyiqini də daşıyır. Ona görə də onlar adətən dəmir-betondan hesablama əsasında qurulur. Divar ilə döşəmə plitəsinin birləşməsi və beton tökülmə fasilələri ən zəif yerlərdir; buralarda xüsusi hidroizolyasiya lentləri və ya profilləri istifadə edilir.

Hidroizolyasiya adətən xarici tərəfdən, torpağa təmas edən səthə çəkilir, çünki su təzyiqi materialı divara sıxır. Bu qat geri doldurma zamanı zədələnməsin deyə qoruyucu lövhələrlə örtülür. Xarici hidroizolyasiyanı sonradan təmir etmək üçün divarı yenidən açmaq lazım gəldiyindən, onun keyfiyyəti gizli iş kimi mütləq yoxlanılır.

Drenaj, geri doldurma və havalandırma

Zirzəmi divarları boyunca və ya döşəmə altında drenaj borusu qurulur ki, torpaqdakı su divara toplanmasın və aşağı səviyyəyə yönəldilsin. Geri doldurma suyu yaxşı keçirən materialla və qatlarla sıxlaşdırılaraq aparılır; bu, sonradan evin ətrafında səkinin çökməsinin qarşısını alır.

Havalandırma zirzəmidə nəm və kif probleminin qarşısını alan əsas tədbirdir. Təbii hava axını kifayət etmədikdə mexaniki havalandırma və ya nəm udan qurğu nəzərdə tutulur. Zirzəmidə texniki otaq yerləşəcəksə, qazanxananın havalandırma və təhlükəsizlik tələbləri ayrıca nəzərə alınır.

Qısa yoxlama siyahısı

• Geoloji hesabatda qrunt suyunun səviyyəsi nədir?
• Qazıntı divarları necə bərkidiləcək?
• Qonşu binalar və kommunikasiyalar risk altındadırmı?
• Hidroizolyasiya sistemi və birləşmə detalları layihədə göstərilibmi?
• Drenaj, havalandırma və təhlükəsiz çıxış planlanıbmı?

Zirzəmi üçün qazıntı Zaferoğlu İnşaat-ın tikinti işlərinin bir hissəsidir və sahənin geoloji xəritəsi hazırlandıqdan sonra planlanır. Zirzəmini nə üçün istifadə edəcəyinizi — texniki otaq, idman zalı, yoxsa anbar — əvvəlcədən deyin, qazıntının dərinliyi və hidroizolyasiya buna görə seçilir.