Asma tavan hündürlüyü nə qədər azaldır: planlaşdırma

Asma tavanın otaq hündürlüyündən nə qədər yer apardığını hansı amillərin müəyyən etdiyi, tavan boşluğunu kiçiltməyin yolları və alçaq otaqlar üçün həllər.

Asma tavan planlanarkən ən çox verilən sual «tavan nə qədər aşağı düşəcək» sualıdır. Bu sualın universal cavabı yoxdur. Tavan boşluğunun hündürlüyünü sistemin özü yox, onun içinə yerləşdiriləcək hər şey — lampalar, kanallar, borular, kondisioner blokları — müəyyən edir. Ona görə doğru cavab tavanın içindəki elementlərin siyahısından başlayır.

Tavan boşluğunu nə müəyyən edir

Asma tavanın aldığı hündürlük bir neçə hissənin cəmidir:

• karkas və lövhənin öz qalınlığı — ən kiçik hissə;
• beton tavanın əyriliyi — tavan ən aşağı nöqtəyə görə qurulur;
• gömülü lampaların quraşdırma dərinliyi və soyuma üçün boşluq;
• ventilyasiya kanallarının və kondisioner xətlərinin ölçüsü;
• kanal tipli kondisioner blokları, onlar ən çox yer tələb edən elementlərdəndir;
• kanalizasiya və su borularının meyilliyi, xüsusən yuxarı mərtəbədən keçən xətlər.

Bu elementlərin heç biri yoxdursa, tavan betona çox yaxın qurula bilər. Otağın bir küncündən keçən bir kanal isə bəzən bütün tavanı aşağı salmağa məcbur edir.

Betonun əyriliyi gizli amil kimi

Köhnə və bəzən yeni binalarda beton tavan bir müstəvidə olmur. Otağın bir tərəfi digərindən bir neçə santimetr aşağı ola bilər. Asma tavan düz qurulduğu üçün onun səviyyəsi betonun ən aşağı nöqtəsinə görə təyin edilir.

Buna görə tavan layihəsindən əvvəl lazer nivelirlə bütün otağın hündürlüklərini ölçmək lazımdır. Bu ölçmə göstərir ki, «itən» hündürlüyün bir hissəsi sistemdən deyil, betonun özündən gəlir.

Ölçmələr planda nöqtələr şəklində qeyd edilir və hər otaq üçün ayrıca aparılır, çünki qonşu otaqlarda beton fərqli səviyyədə ola bilər. Qapı üstlərində, dəhlizdən otağa keçiddə tavan səviyyələrinin necə görüşəcəyi də bu mərhələdə həll olunur. Əks halda iki otağın asma tavanı qapı açırımında fərqli hündürlükdə qalır və bu, xüsusən açıq qapılarla baxanda gözə çarpır.

Lampalar: dərinlik fərqi böyükdür

Gömülü spot lampaların dərinliyi modeldən modelə çox fərqlidir. Bəzi nazik LED spotlar dayaz boşluğa sığır, bəzi yüksək keyfiyyətli, dərinə gömülən və parıldamanı azaldan modellər isə daha çox yer tələb edir. Xətti gömülü lampalar və trek sistemləri də öz profil hündürlüyünə malikdir.

Lampaların istehsalçısı adətən lazım olan quraşdırma dərinliyini göstərir. Bu məlumat tavan hündürlüyü hesablanmazdan əvvəl toplanmalıdır. Hündürlüyə qənaət vacibdirsə, nazik lampalar və ya tavana üstdən bərkidilən lampalar seçilir.

Kondisioner və ventilyasiya

Kanal tipli kondisioner sistemi otaqda görünən blok olmadan sərin hava verir, amma tavan boşluğunda ən çox yer tutan elementdir. Onun blokları, hava kanalları və barmaqlıqları üçün lazım olan hündürlük avadanlığın modelindən asılıdır.

Hündürlüyü qorumaq üçün tez-tez belə yol seçilir: kanal tipli blok dəhliz, qarderob və ya hamam kimi köməkçi otaqların tavanında yerləşdirilir, əsas otaqlara isə yalnız nazik kanallar və barmaqlıqlar gəlir. Beləliklə yaşayış otaqlarında tavan yüksək qalır, alçaq tavan isə hər halda hiss olunmayan köməkçi zonada olur.

Alçaq otaqlar üçün həllər

Standart və ya aşağı hündürlüklü mənzildə hər santimetr dəyərlidir. Bu hallarda aşağıdakı yanaşmalar kömək edir:

• tavanı bütün otaqda deyil, yalnız kommunikasiya keçən zonada salmaq;
• perimetr boyu dar tavan pilləsi qurub mərkəzi betona yaxın saxlamaq;
• betonu suvaq və ya şpaklyovka ilə düzləndirmək, işığı üstdən bərkidilən lampalar və ya trek sistemlə həll etmək;
• dartma tavan seçmək, çünki onun profili nazik ola bilər, lakin lampalar üçün boşluq yenə nəzərə alınır;
• kabelləri divarla və ya tavan betonunda yarğanla keçirmək.

Hər həllin öz üstünlükləri və məhdudiyyətləri var və seçim otağın funksiyasından və təmir planından asılıdır.

Hündürlüyü qavrayış ilə də qorumaq olar

Fiziki hündürlük azalsa belə, otaq hündür hiss oluna bilər. Tavanın açıq rəngi, divarla eyni rəngdə boyanmış plintus, tavandan başlayan pərdələr, şaquli xətlər və divar boyu gizli işıq gözü yuxarı aparır. Əksinə, tünd tavan, qalın karniz və çoxlu pillə otağı olduğundan alçaq göstərir.

Zaferoğlu İnşaat tavan hündürlüyünü layihə mərhələsində bütün texniki sistemlərlə birlikdə hesablayır və kəsik çertyojlarında göstərir. Tavan altından keçəcək kanal və lampaların siyahısını çıxarın, hündürlükdən nə qədər itəcəyini kəsik çertyojunda birlikdə hesablayaq.