Akustik tavan: ofisdə və restoranda səs-küyə qarşı

Ofis və restoranda səs-küyün səbəbləri, səs udma ilə səs izolyasiyasının fərqi, akustik tavan növləri, yerləşdirmə prinsipləri və dizaynla birləşdirmə yolları.

Yeni açılmış restoranın dizaynı gözəl ola bilər, amma zal dolanda qonaqlar bir-birini eşitmək üçün səslərini qaldırmalı olurlarsa, təcrübə korlanır. Açıq planlı ofisdə də eyni problem diqqəti dağıdır və yorğunluğu artırır. Bu vəziyyətlərdə səbəb çox vaxt insanların sayı deyil, məkanın səthləridir: şüşə, beton, daş və hamar gipskarton səsi udmur, əks etdirir. Akustik tavan bu problemin ən təsirli həllərindəndir, çünki tavan otaqda ən böyük sərbəst səthdir.

Əks-səda niyə yaranır

Səs sərt və hamar səthlərə dəyəndə geri qayıdır. Əks olunan səs dalğaları bir-biri ilə qarışır, danışıq aydınlığını itirir və otaqda ümumi uğultu yaranır. Hər kəs digərlərini keçmək üçün daha yüksək danışır və səs-küy səviyyəsi öz-özünə artır.

Müasir interyer trendləri bu problemi gücləndirir: geniş şüşə fasadlar, beton tavan, daş döşəmə, minimal tekstil. Vizual olaraq təmiz görünən məkan akustik baxımdan «sərt» olur.

Səs udma və səs izolyasiyası eyni şey deyil

Bu iki anlayış tez-tez qarışdırılır, amma fərqli problemləri həll edir.

Səs udma otağın içindəki əks-sədanı azaldır. Məsaməli və lifli materiallar səs dalğasının enerjisini qismən udur və geri qaytarmır. Akustik tavan panelləri əsasən bu funksiyanı yerinə yetirir.

Səs izolyasiyası isə səsin bir otaqdan digərinə keçməsinin qarşısını alır. Bunun üçün kütləli, sıx və hermetik konstruksiyalar lazımdır. Akustik tavan paneli qonşu ofisdən gələn səsi dayandırmaq üçün nəzərdə tutulmayıb; bu məqsədlə arakəsmələr, tavan üstü boşluqda əlavə baryerlər və ayrıca həllər tələb olunur. Məsələn, ofisdə arakəsmə yalnız asma tavana qədər qurulubsa, səs tavan üstündəki ümumi boşluqdan asanlıqla qonşu otağa keçir; bu halda arakəsməni beton tavana qədər qaldırmaq və ya boşluqda ayrıca səs baryeri qurmaq lazımdır.

Layihəyə başlamazdan əvvəl hansı problemin həll edildiyini dəqiq bilmək lazımdır.

Akustik tavan növləri

Kommersiya məkanlarında bir neçə əsas həll istifadə olunur:

• modul akustik panellərlə kaset tavan — mineral lif və ya şüşə lif əsaslı, asan dəyişdirilir, ofislərdə geniş yayılıb;
• perforasiyalı gipskarton — deşikli lövhələr arxasında səs udan material ilə, bütöv tavan görünüşü verir;
• akustik suvaq sistemləri — tikişsiz səth istəyən interyerlər üçün;
• asma akustik adalar və baffllar — beton tavan açıq saxlanıldıqda tavandan asılan panellər;
• taxta lamelli akustik panellər — arxasında keçə və ya lifli material olan dekorativ həll.

Hər materialın səs udma qabiliyyəti istehsalçının texniki sənədində göstərilir və müxtəlif tezliklərdə fərqli ola bilər. Seçim zamanı bu göstəricini müqayisə etmək vacibdir.

Harada və nə qədər

Akustik material bütün tavanı örtmək məcburiyyətində deyil. Restoranda masalar üzərində yerləşən adalar, ofisdə iş yerləri və görüş zonaları üzərindəki panellər çox vaxt kifayət edir. Keçid zonalarında tavan açıq qala bilər.

Məkanın forması da nəzərə alınır. Uzun və dar zallarda, paralel sərt divarlar arasında əks-səda daha güclü olur. Belə yerlərdə tavanla yanaşı divarların bir hissəsinə də akustik panel qoymaq nəticəni xeyli yaxşılaşdırır. Yumşaq mebel, pərdə və xalça da ümumi balansa töhfə verir.

Mürəkkəb məkanlarda — konfrans zalı, böyük restoran, çoxfunksiyalı zal — akustik hesablama aparılması və materialın miqdarının buna görə müəyyən edilməsi məsləhətdir.

Dizayn və texniki sistemlərlə birləşdirmə

Akustik tavan interyerin görünüşünə uyğunlaşdırılmalıdır. Rəng, forma və panel ölçüsü memarlıq həllinin bir hissəsi kimi seçilir. Asma adalar dairəvi, düzbucaqlı və ya sərbəst formada ola bilər, parça ilə üzlənir və işıqlandırma ilə birləşdirilir.

Tavandakı texniki sistemlər də planlanmalıdır: işıq, ventilyasiya barmaqlıqları, kondisioner blokları, yanğın detektorları və sprinklerlər. Modul tavanda bu elementlər panel şəbəkəsinə görə yerləşdirilir. Asma adalar isə sprinklerlərin işini və havanın hərəkətini əngəlləməyəcək şəkildə qoyulur.

Restoran mətbəxinə yaxın zonalarda yağ və nəm akustik materialı çirkləndirə bilər. Burada yuyula bilən səthli və nəmə davamlı panellər seçilir.

Zaferoğlu İnşaat ofis və ictimai iaşə obyektlərinin dizayn və təmir layihələrində akustik rahatlığı interyerin bir hissəsi kimi nəzərə alır. Zal dolanda danışmaq çətinləşirsə, otağın ölçülərini və əsas səthlərin materialını yazın, akustik panellərin sahəsini ona görə təklif edək.