Tavanda işıq nöqtələrinin planı: aralıq və simmetriya

Tavanda spot və asma lampaların yerləşdirilməsi: mebel planından başlamaq, divardan məsafə, aralıq, simmetriya, işıq qatları və tavan konstruksiyası ilə uzlaşma.

Tavandakı işıq nöqtələri təmirdə ən tez verilən və sonradan ən çətin dəyişdirilən qərarlardandır. Kabel çəkildikdən və tavan bağlandıqdan sonra bir spotu yarım metr sürüşdürmək yeni deşik, yamaq və boya deməkdir. Yaxşı planlanmış işıq isə otağı rahat, səliqəli və funksional edir. Planın əsasında bir neçə sadə prinsip dayanır.

Mebel planı olmadan işıq planı olmur

İşıq nöqtələrinin yeri otaqda nə edildiyindən asılıdır. Yemək masasının üzərində asma lampa, mətbəx işçi zonasında bərabər işıq, çarpayı yanında oxu işığı, şkaf qarşısında isə içini görmək üçün kifayət qədər işıq lazımdır. Bunların heç biri mebelin yeri bilinmədən düzgün planlana bilməz.

Ona görə işıq planı mebel planının üzərinə çəkilir. Əsas zonalar işarələnir: oturma, yemək, iş, keçid, saxlama. Hər zonanın öz işıq tələbi müəyyən edilir və yalnız bundan sonra nöqtələr yerləşdirilir.

Divardan məsafə və spotlar arası aralıq

Spotlar divara çox yaxın qoyulanda divarda kəskin işıq ləkələri və «qövslər» yaranır. Bu effekt bəzən qəsdən, divar teksturasını və ya rəsmi vurğulamaq üçün istifadə olunur. Amma ümumi işıq üçün spotlar divardan müəyyən məsafədə yerləşdirilir ki, işıq döşəməyə və mebelə düşsün.

Spotlar arasındakı aralıq lampanın işıq açısından, tavanın hündürlüyündən və lazım olan işıq səviyyəsindən asılıdır. Dar açılı spotlar bir-birinə yaxın qoyulmalıdır, əks halda döşəmədə işıqlı və qaranlıq ləkələr növbələşir. Geniş açılı lampalar daha seyrək yerləşdirilə bilər. Konkret aralıq üçün lampa istehsalçısının işıq paylanma məlumatına və ya işıqlandırma hesablamasına baxmaq etibarlıdır.

Mətbəx şkafları və qarderob qarşısında spotlar şkaf qapısının açılma zonasını nəzərə alaraq yerləşdirilir. İnsan şkafın qarşısında dayananda işıq arxadan gəlirsə, öz kölgəsi rəfləri örtür.

Simmetriya və oxlar

Tavan göz qarşısında olan böyük səthdir və nöqtələrin səliqəsiz düzülüşü dərhal hiss olunur. Simmetriya üçün əvvəlcə otağın oxları müəyyən edilir: pəncərə oxu, qapı oxu, əsas mebelin mərkəzi.

Bəzən bu oxlar üst-üstə düşmür. Məsələn, çarpayı otağın mərkəzində deyil, qapıya görə sürüşdürülüb. Belə halda işıq nöqtələri otağın həndəsi mərkəzinə deyil, əsas mebelə və ya zonaya görə simmetrik qurulur. Otaqda həm tavan pilləsi, həm çilçıraq, həm də spotlar varsa, onların hamısı eyni oxa tabe olmalıdır.

Dəqiq simmetriya üçün plan çəkilərkən kondisioner blokları, ventilyasiya barmaqlıqları, yanğın detektorları və pərdə nişi də çertyoja salınır. Bu elementlər işıq sırasının ortasına düşəndə bütün kompozisiya pozulur.

İşıq qatları: bir otaq, bir neçə ssenari

Rahat işıqlandırma bir qrup spotla deyil, bir neçə qatla qurulur:

• ümumi işıq — otağı bərabər işıqlandıran spotlar və ya gizli niş işığı;
• funksional işıq — masa, tezgah və ya oxu yeri üzərində;
• aksent işıq — rəsm, divar teksturası və ya rəf üçün;
• dekorativ işıq — çilçıraq, asma lampa, gizli LED zolaq.

Hər qat ayrıca açarla və ya dimmerlə idarə olunmalıdır. Beləliklə axşam sakit işıq, təmizlik zamanı güclü işıq, qonaq qəbulunda isə dekorativ ssenari seçmək mümkün olur.

Çox spot problemi

Tavanın hər yerinə bərabər sıra ilə spot düzmək geniş yayılmış, amma nadir hallarda uğurlu həlldir. Belə tavan «deşik-deşik» görünür, otaq isə düz, kölgəsiz və yorucu işıqla dolur. Çox vaxt daha az, amma düzgün seçilmiş və zonalara bağlanmış nöqtə daha yaxşı nəticə verir.

Tavan konstruksiyası ilə uzlaşma

İşıq planı tavanın növü ilə birlikdə həll olunur. Gipskarton tavanda spot yuvası daşıyıcı profilə düşməməlidir, ona görə karkas qurularkən nöqtələr işarələnir. Dartma tavanda hər lampa üçün plyonkadan əvvəl montaj halqası qoyulur. Beton tavanda isə kabel üçün yarğanlar suvaqdan əvvəl açılır.

Gömülü lampaların quraşdırma dərinliyi və soyuması üçün lazım olan boşluq da yoxlanmalıdır. Bu, xüsusən standart hündürlüklü otaqda tavanın nə qədər aşağı salınacağını müəyyən edir.

Zaferoğlu İnşaat dizayn layihəsində işıqlandırma planını mebel və tavan planı ilə birlikdə hazırlayır və kompüter modelində göstərir. Mebel planınız hazırdırsa, spotların yerini onun üzərində birlikdə düzək.