Tavanda çatlar: səbəbləri və düzgün təmir üsulu

Tavanda çatların növləri və səbəbləri: tikiş, kiçilmə, sızma, konstruktiv hərəkət; çatın təhlükəli olub-olmadığını necə anlamaq və düzgün təmir addımları.

Tavanda çat görəndə ilk reaksiya adətən onu tez şpaklyovka ilə örtüb boyamaq olur. Bir neçə ay sonra çat eyni yerdə yenidən görünür. Səbəb sadədir: çat səthdəki problem deyil, altındakı prosesin əlamətidir. Düzgün təmir çatın növünü və səbəbini müəyyən etməkdən başlayır.

Çatın xarakterinə baxın

Çatın forması, istiqaməti və yeri onun səbəbi haqqında çox şey deyir. İlk müşahidə zamanı bunlara diqqət yetirin:

• çat düz xətt üzrə gedir, yoxsa tor kimi hər tərəfə yayılıb;
• tavanın hansı hissəsindədir: plitə tikişi boyu, divarla birləşmədə, lampa ətrafında;
• eni tükün qalınlığındadır, yoxsa aydın görünən aralıqdır;
• çat ətrafında sarı ləkə, qabarma və ya boyanın qopması varmı;
• çat zamanla böyüyür, yoxsa sabit qalır.

Çatın vəziyyətini izləmək üçün onun uclarını qələmlə işarələyib tarix yazmaq, bir neçə həftədən sonra müqayisə etmək sadə və faydalı üsuldur.

Səthi tor çatlar

Nazik, tor kimi yayılan çatlar çox vaxt suvaq və ya şpaklyovka qatının özündə yaranır. Onların səbəbi qatın çox qalın vurulması, qarışığın tez qurudulması, bazanın astarlanmaması və ya köhnə zəif qatın üzərinə yeni material vurulmasıdır.

Bu çatlar adətən konstruktiv təhlükə yaratmır. Təmir üçün zəif qat möhkəm bazaya qədər təmizlənir, səth astarlanır, lazım olsa armatur torla yenidən şpaklyovka edilir. Yalnız üst boyanın təzələnməsi problemi həll etmir.

Zəif qatı müəyyən etmək üçün sadə yoxlama var: səthi metal spatulla yüngülcə cızmaq və ya taxta dəstəklə tıqqıldatmaq. Asanlıqla ovulan və ya boş səs verən sahələr möhkəm deyil və təmizlənməlidir. Belə sahələrin sərhədi karandaşla işarələnir ki, iş zamanı heç bir zəif hissə qalmasın.

Panel plitələri arasında düz çatlar

Panel binalarda tavan boyu uzanan düz çat çox vaxt iki beton plitənin birləşmə xəttidir. Plitələr temperatur və yükdən bir qədər hərəkət edir və bu tikişi sərt materialla doldurmaq kifayət etmir.

Düzgün təmir tikişin açılmasından başlayır: köhnə doldurucu çıxarılır, boşluq təmizlənir, lazım olsa elastik doldurucu istifadə olunur, üzərindən armatur lent və ya torla şpaklyovka çəkilir. Bəzi hallarda tikiş boyu kölgə xətti və ya dekorativ element qoymaq, yaxud tavanı asma sistemlə bağlamaq daha uzunömürlü həll olur.

Gipskarton tavanda çatlar

Gipskarton tavanda çatlar əsasən lövhə birləşmələrində və divarla birləşmə xəttində yaranır. Səbəbləri karkasın seyrək qurulması, tikişlərin lentsiz doldurulması, lövhələrin nəmli otaqda quraşdırılması və tavanın divara sərt birləşdirilməsidir.

Birləşmə tikişindəki çat tikiş açılaraq lent və uyğun doldurucu ilə yenidən işlənir. Çat təkrarlanırsa, karkasın bərkitməsi yoxlanmalıdır: boşalmış asqı və ya sallanan profil olduqda səthi təmir nəticə vermir. Divarla birləşmədə isə ayırıcı lent və ya kölgə tikişi hərəkətin görünən çata çevrilməsinin qarşısını alır.

Su sızmasından sonra yaranan çatlar

Çatın ətrafında sarımtıl ləkə, boyanın qabarması və ya ovulan suvaq varsa, səbəb çox güman ki, yuxarıdan gələn sudur: qonşu mənzildən sızma, dam problemi və ya kondisioner drenaj xətti. Bu halda təmirə mənbə aradan qaldırılmadan başlamaq mənasızdır.

Ardıcıllıq belədir: sızmanın mənbəyi tapılıb dayandırılır, tavan tam qurudulur, zədələnmiş suvaq möhkəm bazaya qədər təmizlənir, səth ləkə keçməsinin qarşısını alan xüsusi astarla işlənir və sonra yenidən bərpa olunur. Sarı ləkə adi boya ilə örtüləndə bir müddət sonra yenidən üzə çıxır.

Nə vaxt mütəxəssis çağırmaq lazımdır

Bəzi çatlar bəzək problemi deyil və konstruktiv yoxlama tələb edir. Bu əlamətlərdən biri varsa, mütəxəssis rəyi alınmalıdır:

• çatın eni aydın görünür və həftələr ərzində böyüyür;
• tavan ilə yanaşı divarlarda da diaqonal çatlar yaranıb;
• tavanda görünən əyilmə və ya sallanma var;
• beton qatı qopub və armatur görünür;
• çatlar yuxarıda ağır yük yerləşdirildikdən, məsələn, yuxarı mərtəbədə divar hörüləndən sonra yaranıb.

Belə hallarda şpaklyovka ilə örtmək təhlükəli ola bilər, çünki problemin inkişafını gizlədir.

Zaferoğlu İnşaat təmir işlərinə başlamazdan əvvəl tavan və divarların vəziyyətini qiymətləndirir və çatların səbəbinə uyğun həll təklif edir. Çatın istiqamətini və uzunluğunu göstərən bir neçə foto göndərsəniz, onun kosmetik, yoxsa konstruktiv olduğunu birlikdə dəyərləndirərik.