Pərdələr və akustika: səsi yumşaldan tekstil

Qalın parça, bol qırçın və şüşədən məsafə otaqdakı əks-sədanı azaldır. Pərdənin nəyi edə bildiyini və nəyi edə bilmədiyini ayırmaq seçimi asanlaşdırır.

Təmirdən sonra boş qalan otaqda danışanda səsin divarlardan qayıtdığını hamı hiss edib. Mebel, xalça və tekstil gələndən sonra bu əks-səda xeyli azalır. Pərdələr bu prosesdə ən böyük səthi örtən tekstil olduğu üçün otağın akustik xarakterinə gözləniləndən çox təsir edir. Amma onlardan real nəticə almaq üçün səsin udulması ilə səs izolyasiyası arasındakı fərqi başa düşmək lazımdır.

Udma və izolyasiya eyni şey deyil

Səs izolyasiyası səsin bir məkandan digərinə keçməsinin qarşısını alır. Bunun üçün kütləli, kip və bir-birindən ayrılmış konstruksiyalar lazımdır: qalın divar, keyfiyyətli şüşə paketi, kip qapı. Səsin udulması isə otağın daxilində yaranan səsin səthlərdən əks olunub təkrar-təkrar eşidilməsini azaldır.

Pərdə əsasən ikinci işi görür. Yumşaq, məsaməli parça səs dalğasının enerjisinin bir hissəsini lifler arasında sürtünməyə çevirir. Nəticədə otaqda danışıq daha aydın, televizorun səsi daha yığcam, addım və qab-qacaq səsləri daha az kəskin olur. Küçədən gələn nəqliyyat səsini isə pərdə yalnız cüzi dərəcədə yumşaldır; bu problemin həlli pəncərənin özündədir.

Hansı parça daha çox səs udur

Akustik baxımdan parçanın üç xüsusiyyəti önəmlidir: çəkisi, toxunuşunun sıxlığı və qalınlığı. Məxmər, ağır kətan, yun qarışıqlı parçalar və çoxqatlı pərdələr nazik sintetik parçalardan xeyli fərqli nəticə verir.

• Ağır və sıx toxunmuş parçalar orta və yüksək tezlikli səsləri daha yaxşı udur.
• Astarlı pərdə tək qatlı pərdədən daha çox kütlə və qalınlıq yaradır.
• Parça ilə astar arasına qoyulan yumşaq ara qat həm akustikaya, həm də pərdənin düşüşünə müsbət təsir edir.
• Tül və nazik şifon işığı yumşaldır, amma akustik təsiri azdır.

Aşağı tezlikli səslər, məsələn, bas və ağır mühərrik uğultusu, tekstillə demək olar ki, idarə olunmur. Bu səbəbdən ev kinozalında pərdə tək başına akustik həll deyil, digər tədbirlərin tamamlayıcısıdır.

Parça nümunəsini seçərkən sadə bir sınaq faydalıdır: nümunəni işığa tutun. İşığı asanlıqla keçirən toxunuş adətən səsi də az saxlayır. Sonra parçanı ovucunuzda sıxın və buraxın; ağır, dolğun parça yavaş açılır və formasını yumşaq saxlayır. Bu yoxlama laboratoriya ölçməsini əvəz etmir, amma showroom-da iki oxşar görünən parçanı müqayisə edərkən istiqamət verir. Qaraldıcı astar isə həm işığı, həm də müəyyən qədər səsi kəsdiyi üçün yataq otağında ikiqat fayda verir.

Qırçın və şüşədən məsafə

Eyni parçadan tikilmiş iki pərdə fərqli işləyə bilər. Bol qırçınlı pərdədə səs dalğası daha böyük səthə və qırışlar arasındakı boşluqlara rast gəlir. Tikiş ustalarının geniş istifadə etdiyi qayda pərdə enini karnizin uzunluğundan təxminən iki dəfə çox götürməkdir; akustika üçün bu, dar və düz asılmış pərdədən daha səmərəlidir.

Pərdə ilə şüşə arasındakı hava boşluğu da rol oynayır. Divar və ya şüşəyə sıxılmış pərdə daha az udur, bir qədər irəlidə asılmış pərdə isə arxasında yaranan boşluq sayəsində daha geniş diapazonda işləyir. Tavan karnizi və ya pəncərə açırımından kənara çıxan karniz bu məsafəni yaratmağa imkan verir.

Pərdəni otağın bütün akustikası ilə birlikdə düşünün

Akustik problemlər adətən bir neçə sərt səthin birləşməsindən yaranır: böyük şüşə, cilalanmış daş döşəmə, boş divarlar və hündür tavan. Pərdə pəncərə tərəfini yumşaldır, qalan səthlərə də diqqət lazımdır.

Qonaq otağında xalça, yumşaq mebel və kitab rəfləri pərdə ilə birlikdə balanslı mühit yaradır. Yataq otağında çarpayı arxasındakı yumşaq panel və qalın pərdə sakitlik hissini gücləndirir. Ofis iclas otağında isə şüşə arakəsmələr çox olduğundan pərdə və ya akustik tekstil danışığın anlaşılmasını yaxşılaşdırır.

Seçim üçün qısa yoxlama

Parça seçərkən otaqda nəyi dəyişmək istədiyinizi əvvəlcədən müəyyənləşdirin:

• problem otaq daxilindəki əks-sədadırsa, ağır, astarlı və bol qırçınlı pərdəyə üstünlük verin;
• problem küçə səsidirsə, əvvəlcə pəncərə və onun montaj kipliyini yoxlatdırın;
• pərdəni pəncərə açırımından geniş və tavandan döşəməyə qədər planlaşdırın;
• tül ilə qalın pərdəni birləşdirin ki, gündüz işıq, axşam isə sakitlik əldə olunsun;
• parçanın təmizlənmə qaydasını öyrənin, çünki ağır pərdələr yuyulduqda forması dəyişə bilər.

Pərdə Zaferoğlu-nun parça çeşidinə baxarkən akustik məqsəd üçün hər parçanın sıxlığını və qalınlığını soruşmaq faydalıdır. Otağınızda əks-səda varsa, parçanı seçərkən onun sıxlığını əlinizlə yoxlamaq və pəncərə boyu nə qədər parça lazım olduğunu hesablamaq faydalıdır.