Qapalı hovuz: nəm, kondensat və ventilyasiya

Qapalı hovuzda əsas problem suyun özü yox, havaya qalxan nəmdir. Nəm idarə olunmadıqda pəncərələr tərləyir, tavanda kif yaranır, metal hissələr korroziyaya uğrayır.

Villanın zirzəmisində və ya ayrıca pavilyonda qapalı hovuz il boyu üzmək imkanı verir. Lakin belə məkanın ilk qışında sahiblər çox vaxt eyni mənzərə ilə qarşılaşır: pəncərələrdən su axır, tavanın künclərində qara ləkələr görünür, havada ağır xlor iyi var, qonşu otaqların qapıları şişir. Bunların hamısının kökündə bir amil durur: su səthindən davamlı buxarlanan nəm və onun düzgün idarə olunmaması.

Nəm haradan gəlir

Qızdırılmış su səthindən daim buxarlanır. Buxarlanmanın həcmi suyun temperaturu, hava temperaturu, havanın nisbi rütubəti, su səthinin sahəsi və səthdəki hərəkətlə bağlıdır. Üzən insanlar, şəlalə və əks axın qurğusu buxarlanmanı artırır, istifadə olunmayan saatlarda səthi örtmək isə onu xeyli azaldır.

Buxarlanmanı azaltmağın klassik prinsipi havanın temperaturunu su temperaturundan bir qədər yuxarı saxlamaqdır. Hava sudan soyuq olanda buxarlanma sürətlənir. Havanın nisbi rütubəti də müəyyən aralıqda saxlanır: çox quru hava buxarlanmanı artırır və üzənləri üşüdür, çox nəm hava isə kondensata aparır.

Kondensat və şeh nöqtəsi

Nəmli hava soyuq səthə toxunanda həmin səthdə su damcılarına çevrilir. Qapalı hovuzda belə soyuq səthlər adətən bunlardır:

• pəncərə şüşələri və çərçivələri, xüsusən də profilin kənarları;
• xarici divarların künclərində və tavanla birləşmə yerlərində istilik körpüləri;
• ventilyasiya kanallarının izolyasiyasız hissələri;
• dam konstruksiyasının daxildən soyuyan elementləri.

Kondensat gözə görünəndə problem artıq başlayıb. Görünməyən hissədə, divarın və ya tavanın içində yığılan nəm isə daha təhlükəlidir, çünki izolyasiyanı islatır və illər sonra konstruksiyanın zədələnməsi kimi üzə çıxır.

Ventilyasiya və nəm alma

Qapalı hovuz üçün adi məişət ventilyasiyası yetərli deyil. Burada xüsusi hovuz nəm alma qurğuları və ya rekuperasiyalı ventilyasiya sistemləri istifadə olunur. Onlar nəmli havanı çıxarır, təzə havanı qızdırır, çox vaxt çıxan havanın istiliyini geri qaytarır. Sistemin gücü mühəndis hesabı ilə müəyyən edilir; göz ölçüsü ilə seçilmiş qurğu ya nəmi çəkə bilmir, ya da boş yerə enerji sərf edir.

Hava paylanması da həlledicidir. Quru və isti hava pəncərələrin önünə, adətən döşəmə səviyyəsindəki barmaqlıqlardan verilir ki, şüşəni isitsin və kondensatın qarşısını alsın. Nəmli hava isə yuxarıdan, su səthinin üstündən sorulur.

Buxar maneəsi və materiallar

Qapalı hovuz otağının divar və tavanında izolyasiyanın isti, yəni daxili tərəfində davamlı buxar maneəsi qatı olmalıdır. Onun tikişləri, kabel və boru keçidləri diqqətlə hermetikləşdirilir: kiçik bir deşik belə nəmin konstruksiyaya daxil olmasına yol açır.

Bu mühitdə materiallar da fərqli seçilir:

• tavan üçün nəmə davamlı lövhələr və ya xüsusi asma tavan sistemləri;
• metal elementlər üçün korroziyaya davamlı polad və qoruyucu örtüklər;
• nəmə davamlı keramika və təbii daş;
• xlorlu havaya davamlı işıqlandırma və elektrik avadanlığı.

Qonşu otaqlarla əlaqə

Hovuz otağındakı hava bir qədər mənfi təzyiqdə saxlanır ki, nəmli və iyli hava evin digər otaqlarına keçməsin. Hovuzla evin yaşayış sahəsi arasındakı qapılar kip bağlanmalı, soyunub-geyinmə və duş zonası aralıq bufer kimi planlanmalıdır.

Qapalı hovuzda istifadə vərdişləri də nəmə təsir edir. Hovuzdan sonra yaş dəsmalların otaqda qurudulması, qapıların uzun müddət açıq qalması və ya nəm alma qurğusunun gecə tam söndürülməsi sistemi hesablanmış rejimdən çıxarır. Ona görə qurğunun idarəetmə panelində temperatur və rütubət göstəricilərini izləmək, filtrləri istehsalçının göstərdiyi aralıqla dəyişmək və il ərzində pəncərə künclərində ilk kondensat izlərinə diqqət yetirmək faydalıdır. Erkən görülən kiçik əlamət tavanın içində yığılmış nəmdən xeyli asan həll olunur.

Layihə mərhələsində soruşulacaqlar

• Su və hava temperaturu hansı səviyyədə saxlanılacaq?
• İstifadə olunmayan vaxt su səthi örtüləcəkmi?
• Nəm alma sistemi və onun kanalları harada yerləşəcək?
• Pəncərələrin önündə isti hava verilişi nəzərdə tutulubmu?
• Buxar maneəsi qatının davamlılığı necə təmin olunacaq?

Zaferoğlu İnşaat fərdi ev və villa layihələrində texniki otaqların və mühəndis sistemlərinin yerini memarlıq planı ilə birlikdə müəyyənləşdirir. Qapalı hovuzun yanında hansı otaqların olacağını əvvəlcədən deyin: nəmli havanın evə keçməməsi üçün planlama buradan başlayır.