Batıq oturma zonası və açıq ocaq: dizayn və təhlükəsizlik

Həyətdə yer səviyyəsindən aşağı düşən oturma zonası və açıq ocaq planlanarkən su, ölçü, məsafə və yanğın təhlükəsizliyi necə həll olunur.

Səviyyədən bir neçə pillə aşağı düşən dairəvi və ya düzbucaqlı oturma zonası, mərkəzində ocaq — bu həll həyətdə qapalı, sakit bir guşə yaradır. Aşağı düşmüş məkan küləkdən qismən qorunur, söhbət üçün təbii mərkəz əmələ gətirir və düz sahədə belə landşafta dərinlik verir. Lakin gözəl eskizdən istifadəyə yararlı zonaya keçmək üçün iki məsələ ciddi həll olunmalıdır: su və od.

Su yığılan çuxura çevrilməməsi üçün

Batıq zona təbiətcə ətrafdakı suyun toplandığı yerdir. Drenaj düşünülməzsə, ilk güclü yağışdan sonra oturma zonası hovuza dönür. Buna qarşı bir neçə tədbir birlikdə tətbiq olunur:

• zonanın ətrafında yerüstü suyu kənara yönəldən meyil və ya novça;
• döşəmənin altında çınqıl yastığı və drenaj borusu;
• döşəmədə trap və ya xətti drenaj kanalı;
• suyun axıdılacağı yer — sahənin aşağı nöqtəsi, yağış kanalı və ya udma quyusu.

Sahədə qrunt suyu yüksəkdirsə və ya torpaq gilli olub suyu çətin keçirirsə, dərin batıq zona yaxşı fikir olmaya bilər. Belə halda dərinliyi azaltmaq və ya əksinə, oturma zonasını ətrafdakı yastı dayaq divarları ilə «qaldırılmış» kimi qurmaq daha məntiqlidir.

Ölçülər və oturacaq

Oturma skamyaları çox vaxt elə dayaq divarının özü kimi işlənir. Rahat oturma hündürlüyü adi stul hündürlüyünə yaxın olmalı, oturacağın dərinliyi isə arxaya söykənməyə imkan verməlidir. Skamyanın üstünə yastıqlar qoyulacaqsa, onların qalınlığı da hesaba alınmalıdır.

Ocaqla oturacaq arasında həm istini hiss etmək, həm də dizlərin oda çox yaxın qalmaması üçün kifayət qədər məsafə saxlanılır. Ocağın ətrafında insanların rahat keçməsi üçün boş zolaq lazımdır. Zonaya enən pillələr aydın görünməli, axşam üçün pillə işıqları ilə vurğulanmalıdır — qaranlıqda səviyyə fərqi yıxılma səbəbidir.

Formanın seçimi həyətin həndəsəsindən asılıdır. Dairəvi zona hamının üz-üzə oturmasını təmin edir və ocağın ətrafında bərabər məsafə yaradır; düzbucaqlı zona isə evin düz xətləri, terras və hovuz kənarı ilə daha asan birləşir. Zonanın bir tərəfini açıq saxlamaq — məsələn, bağa və ya mənzərəyə baxan tərəfdə skamya qoymamaq — həm görünüşü, həm də havalandırmanı yaxşılaşdırır. Tam qapalı çuxurda tüstü və isti hava yığılıb qala bilər.

Materiallar ocağın istisinə və açıq havaya davamlı olmalıdır. Skamyaların üzü üçün sıx təbii daş, beton və ya odadavamlı klinker plitə, oturacaq hissəsi üçün isə açıq havaya uyğun taxta tez-tez seçilir; taxta hissələr ocaqdan kifayət qədər aralı qalmalıdır. Yastıqlar üçün suya və günəşə davamlı parça, onları saxlamaq üçün isə skamya altında ventilyasiyalı yeşik rahat həldir.

Ocağın növü

Seçim istifadə tərzinə və yerli qaydalara görə edilir:

• odunla yanan ocaq — canlı alov və qoxu; amma tüstü, qığılcım, kül və qonşulara narahatlıq yaradır;
• qazla işləyən ocaq — alovu düymə ilə tənzimlənir, tüstü və kül yoxdur; qaz xətti və ya balon yeri, təhlükəsiz quraşdırma və sertifikatlı avadanlıq tələb edir;
• bioyanacaqlı ocaq — qaz xətti tələb etmir, tüstüsüz yanır; yanacağın yalnız soyumuş ocağa tökülməsi və küləkli havada ehtiyat vacibdir.

Odlu ocağın içi odadavamlı materialla — şamot kərpic və ya odadavamlı beton ilə — hörülür. Adi beton və bəzi təbii daşlar yüksək istidə çatlaya bilər.

Yanğın təhlükəsizliyi

Ocaq ağaclardan, taxta pergoladan, çardaqdan, evin divarından və asılı budaqlardan kifayət qədər uzaqda yerləşdirilməlidir. Ocağın ətrafındakı döşəmə yanmayan materialdan olmalıdır; taxta dekinq və süni ot oda yaxın yerdə uyğun deyil.

Küləyin əsas istiqaməti nəzərə alınır ki, tüstü və qığılcım evə, qonşu həyətə və oturanların üzünə getməsin. Yaxınlıqda su mənbəyi və ya odsöndürən saxlamaq, ocağı uşaqlar və ev heyvanları nəzarətsiz qalmayacaq şəkildə planlaşdırmaq əsas qaydalardandır. Qazlı ocaqların quraşdırılmasını yalnız səlahiyyətli mütəxəssis aparmalıdır.

Layihə mərhələsində nələr qərarlaşdırılmalıdır

• zonanın dərinliyi və sahədəki suyun hərəkəti;
• ocağın növü və ona lazım olan kommunikasiya;
• işıqlandırma və rozetka xətləri;
• skamya materialı və yastıqların yağışda harada saxlanacağı;
• evin pəncərələrindən zonaya görünüş.

Batıq oturma zonası torpaq işlərinin bir hissəsi olduğu üçün onu həyətin baş planı ilə birlikdə planlamaq daha rahatdır. Zaferoğlu İnşaat fərdi ev və villaların həyət həllərini memarlıq layihəsi ilə birgə hazırlayır; oturma zonasının yerini və formasını kompüter modeli üzərində yoxlamaq üçün bizə yaza bilərsiniz.