Dam terrası: yük, hidroizolyasiya və təhlükəsizlik

Düz damı istifadə olunan terrasa çevirməzdən əvvəl yoxlanmalı olanlar: konstruksiyanın yük qabiliyyəti, örtük qatlarının ardıcıllığı, drenaj, məhəccər və giriş.

Düz dam şəhərdə nadir tapılan açıq sahədir: üfüqə açılan mənzərə, qonşulardan uzaq sakitlik, axşam sərinliyi. Fərdi evlərdə və bəzi yaşayış binalarında onu terrasa çevirmək istəyi təbiidir. Amma dam terrası adi eyvandan çox fərqlidir: burada bir səhv üst mərtəbəyə su sızmasına, konstruksiyanın həddən artıq yüklənməsinə və ya yıxılma təhlükəsinə səbəb olur. Buna görə iş dizayndan yox, yoxlamadan başlayır.

Birinci sual: dam bu yükü daşıyırmı

Adi istismar olunmayan dam əsasən öz çəkisini, qar və təmir üçün çıxan adamların yükünü nəzərə alaraq hesablanır. Terras isə tamamilə başqa ssenaridir:

• eyni vaxtda çox sayda insan;
• mebel, tent, manqal və ya açıq mətbəx avadanlığı;
• torpaqla doldurulmuş ləklər və böyük dibçəklər — nəm torpaq çox ağırdır;
• örtük qatları: daş plitə, dayaqlar, dekinq;
• jakuzi və ya su çəni kimi xüsusi yüklər.

Bu yüklərin mövcud döşəmə plitəsi, tirlər və dayaqlar tərəfindən daşınıb-daşınmadığını yalnız konstruktor hesabı müəyyən edə bilər. Bəzi hallarda terrasın yalnız müəyyən hissəsi, məsələn, dayaq divarları və sütunların üzərinə düşən zolaq ağır elementlər üçün uyğun olur. Yaşayış binasında isə dam ümumi mülkiyyətdir və hər hansı dəyişiklik digər sakinlər və müvafiq qurumlarla razılaşdırılmalıdır.

İstismar olunan damın qatları

Terras kimi istifadə olunan damda örtük qatları adi damdan fərqli qurulur. Ümumi prinsip belədir: aşağıda möhkəm əsas və meyil yaradan qat, onun üstündə buxar izolyasiyası, istilik izolyasiyası, hidroizolyasiya membranı, ondan sonra qoruyucu qat və ən üstdə gəzinti örtüyü.

Bəzi sistemlərdə istilik izolyasiyası hidroizolyasiyanın üstünə qoyulur. Bu halda membran temperatur dəyişmələrindən və mexaniki zədələrdən daha yaxşı qorunur, amma izolyasiya materialı nəmə davamlı olmalıdır. Hansı sxemin seçiləcəyi binanın konstruksiyasından və materialların texniki şərtlərindən asılıdır.

Hidroizolyasiyanın ən zəif yerləri düz səthlər deyil, qovşaqlardır: parapetə keçid, qapı astanası, ventilyasiya çıxışları, məhəccər dayaqlarının bərkidildiyi nöqtələr. Membranı deşən hər vint potensial sızma nöqtəsidir, ona görə dayaqlar mümkün qədər membranı pozmadan bərkidilir və ya xüsusi manjetlərlə möhürlənir.

Su hara gedir

Düz dam əslində tam düz deyil: səth su qəbul edən qıflara doğru meyilli qurulur. Terras örtüyü də bu meyili pozmamalıdır. Ən çox tətbiq olunan həll tənzimlənən dayaqlar üzərində plitə və ya dekinqdir: yuxarıdakı gəzinti səthi üfüqi qalır, su isə plitələr arasındakı boşluqlardan aşağıdakı meyilli membrana düşüb qıfa axır.

Su qəbuledici qıflara baxım üçün giriş saxlanılmalı, yarpaq və tozdan qoruyucu tor qoyulmalıdır. Tutulmuş bir qıf bütün terrasda su yığılmasına səbəb ola bilər. Parapet boyunca əlavə daşqın çıxışı olması tövsiyə olunur.

Məhəccər, çıxış və təhlükəsizlik

Hündürlükdə yerləşən terrasın kənarı tikinti normalarına uyğun hündürlükdə və möhkəmlikdə məhəccər və ya parapetlə qorunmalıdır. Şüşə məhəccər mənzərəni açıq saxlayır, lakin laminasiyalı təhlükəsizlik şüşəsi və etibarlı bərkitmə tələb edir. Məhəccərin yanında uşağın dırmaşa biləcəyi skamya və dibçəklər yerləşdirilməməlidir.

Dama rahat və təhlükəsiz çıxış da layihənin bir hissəsidir. Dik nərdivan və dar lyuk terrasın gündəlik istifadəsini praktik olaraq mümkünsüz edir. Pilləkən qəfəsinin dama qədər uzadılması, üstü örtülü çıxış pavilyonu və ya dam pəncərəsi ilə birləşən pilləkən kimi həllər nəzərdən keçirilir.

Hündürlükdə külək yerdən güclü olur. Tentlər, çətirlər və yüngül mebel bərkidilməli, dayaq sistemi küləyin qaldırıcı qüvvəsi nəzərə alınaraq seçilməlidir. Açıq alovlu manqal və ocaqlar dam örtüyü materiallarına və binanın yanğın təhlükəsizliyi qaydalarına uyğun olub-olmaması baxımından ayrıca qiymətləndirilməlidir.

Başlamazdan əvvəl yoxlama siyahısı

• konstruktor rəyi və icazə məsələləri həll olunub;
• mövcud dam örtüyünün vəziyyəti və yaşı yoxlanıb;
• aşağıdakı otaqlarda sızma izləri varmı, müəyyənləşib;
• qıfların yeri və meyil sxemi məlumdur;
• elektrik və su xətlərinin dama necə çıxarılacağı planlanıb;
• ağır elementlərin yeri konstruktiv dayaqlarla uzlaşdırılıb.

Zaferoğlu İnşaat fərdi evlərin və digər obyektlərin tikintisini və memarlıq layihəsini həyata keçirir. Mövcud damda terras düşünürsünüzsə, əvvəlcə binanın konstruktiv sənədlərini tapın, damın əlavə yükü götürüb-götürməyəcəyini onlarla birlikdə yoxlayaq.