Həyətdə uşaq oyun sahəsi: yer, örtük və təhlükəsizlik

Fərdi evin həyətində uşaq meydançası üçün görünən və kölgəli yer seçmək, düşməyə qarşı yumşaq örtük qurmaq və avadanlığı təhlükəsiz quraşdırmaq qaydaları.

Öz həyəti olan ailələr üçün uşaq meydançası çox vaxt ilk arzular siyahısında olur. Amma yellənçək və sürüşkəni mağazadan alıb çəmənin ortasına qoymaq kifayət etmir. Uşaqlar oyun zamanı böyüklərin gözləmədiyi yollarla hərəkət edir, yıxılır, dırmaşır, qaçır. Yaxşı planlanmış oyun sahəsi bu hərəkətləri əvvəlcədən nəzərə alır: harada yerləşdiyi, altında nə olduğu və ətrafında nə qədər boşluq qaldığı onun həm əyləncəli, həm də təhlükəsiz olmasını müəyyən edir.

Yer: evdən görünən, amma evin dibində olmayan

Ən vacib meyar görünmədir. Oyun sahəsi mətbəx, qonaq otağı və ya terrasdan rahat izlənə bilməlidir; valideyn ev işi görərkən uşağı gözdən qaçırmamalıdır. Eyni zamanda sahəni evin divarına çox yaxın qoymaq səs-küy və pəncərələrə dəyən top kimi problemlər yaradır.

Yer seçərkən bu təhlükəli nöqtələrdən məsafə saxlanılmalıdır:

• hovuz və ya digər su elementləri — uşaq oyun sahəsindən birbaşa suya qaça bilməməlidir;
• maşın yolu, dayanacaq və darvaza;
• manqal, ocaq və açıq mətbəx;
• pilləkən, dayaq divarının kənarı və səviyyə fərqləri;
• zəhərli meyvəsi və ya tikanı olan bitkilər.

Həyət hasarının oyun sahəsinə yaxın hissəsində uşağın dırmaşa biləcəyi üfüqi elementlər olmamalı, darvaza isə uşağın özü aça bilməyəcəyi kilidlə təchiz edilməlidir.

Günəş və kölgə

İsti iqlimdə kölgəsiz oyun sahəsi yayın böyük hissəsində istifadəsiz qalır. Metal sürüşkən və yellənçək oturacaqları birbaşa günəş altında təhlükəli dərəcədə qızır. Ona görə sahənin günortadan sonra kölgə alan tərəfdə yerləşdirilməsi, ağacların, pergolanın və ya dartılmış tentin istifadəsi məsləhətdir.

Yeni əkilən ağac illər sonra kölgə verəcək; o vaxta qədər müvəqqəti tent həll yolu ola bilər. Tent dirəkləri avadanlığın düşmə zonasından kənarda qoyulmalı, parça isə küləyə davamlı şəkildə bərkidilməlidir. Plastik avadanlığın rəngi də önəmlidir: tünd rəngli səthlər daha tez qızır.

Düşmə zonası və zərbəni udan örtük

Meydança xəsarətlərinin böyük hissəsi yıxılma ilə bağlıdır. Buna görə avadanlığın altında və ətrafında düşmə zonası saxlanılır və burada sərt səth olmamalıdır. Beton, asfalt, daş plitə və sıxlaşmış torpaq yellənçək və dırmanma avadanlığının altında qəbuledilməzdir.

Zərbəni udan örtük kimi istifadə olunan əsas materiallar:

• rezin örtük — tökmə və ya plitə şəklində; baxımı asandır, amma günəşdə qıza bilər;
• yuyulmuş qum — ucuz və təbii, lakin müntəzəm yumşaldılmalı, heyvanlardan qorunmalıdır;
• ağac qabığı və xüsusi yonqar — yaxşı zərbə udur, vaxtla çürüdüyü üçün yenilənməlidir;
• süni çəmən altına qoyulan amortizasiya qatı — görünüşü səliqəlidir, amma qat sistemin bir hissəsi olmalıdır.

Örtüyün qalınlığı avadanlığın düşmə hündürlüyünə görə seçilir. Avropada bu tələblər EN 1176 (avadanlıq) və EN 1177 (örtük) standartlarında müəyyən edilib; məhsul alarkən istehsalçıdan uyğunluq məlumatını soruşmaq faydalıdır. Səpələnən materiallarda örtük vaxtla yellənçəyin altından kənara itələnir və qalınlıq azalır, ona görə mütəmadi düzəldilməlidir.

Avadanlığın seçimi və quraşdırılması

Avadanlıq uşaqların yaşına uyğun seçilməlidir. Kiçik uşaqlar üçün alçaq sürüşkən, qum qutusu və sadə yellənçək; böyüklər üçün isə dırmanma divarı, tor və daha hündür qüllələr maraqlıdır. Ailədə müxtəlif yaşlı uşaqlar varsa, zonaları ayırmaq kiçiklərin böyüklərin aktiv oyununa düşməsinin qarşısını alır.

Quraşdırma zamanı diqqət edilməli məqamlar:

• dayaqlar torpağa betonlanır və beton hissə örtüyün altında qalır;
• yellənçəyin önündə və arxasında boş zolaq saxlanılır, yanına başqa avadanlıq qoyulmur;
• baş və barmaq sıxışa biləcək aralıqlar olmamalıdır;
• vint başları və kəskin künclər örtülür;
• taxta hissələrdə qıymıq olmaması üçün səth hamarlanır.

Avadanlığı ildə ən azı bir neçə dəfə yoxlamaq lazımdır: boşalmış vintlər, çürümüş taxta, köhnəlmiş zəncir və kəndirlər vaxtında dəyişdirilməlidir.

Uşaqla birlikdə böyüyən sahə

Uşaqlar sürətlə böyüyür və bir neçə il sonra qum qutusu lazımsız olur. Oyun sahəsini dəyişə bilən kimi planlamaq məntiqlidir: qum qutusunun yeri sonradan çiçək ləki və ya oturma zonası ola bilər, dırmanma qülləsi yerini batut və ya idman meydançasına verə bilər. Dayaqların yeri, örtüyün sərhədləri və işıqlandırma bu dəyişiklikləri nəzərə alaraq qoyulsa, həyəti yenidən qazmaq lazım gəlmir.

Axşam oyunları üçün sahəyə yumşaq, göz qamaşdırmayan işıq və yaxınlıqda əl yumaq üçün su kranı da faydalıdır.

Oyun sahəsinin yeri həyətin ümumi planı ilə birlikdə müəyyənləşdikdə hovuz, yollar və istirahət zonaları ilə düzgün əlaqə qurulur. Oyun sahəsinin evdən görünməsini yoxlamaq üçün Zaferoğlu İnşaat həyət planını kompüter modelində evlə birlikdə göstərir; uşaqların yaşını bilsək, oyun avadanlığının ölçüsünü və örtüyü də ona görə təklif edərik.