Divar materiallarının istilik xüsusiyyəti: blok, kərpic, daş

Blok, kərpic və daş istiliyi fərqli keçirir və fərqli saxlayır. Divar materialını seçərkən izolyasiya qabiliyyəti, istilik tutumu və nəm davranışı birlikdə qiymətləndirilməlidir.

Fərdi ev tikintisində divar materialı çox vaxt qiymətə, ustanın vərdişinə və ya qonşunun seçiminə görə müəyyənləşir. Halbuki eyni qalınlıqda iki divar istiliyi tamamilə fərqli saxlaya bilər. Materialın istilik xüsusiyyətlərini başa düşmək həm izolyasiyanın lazım olub-olmamasına, həm də qalınlığına dair qərarı asanlaşdırır.

Üç anlayış: keçiricilik, müqavimət və tutum

İstilik keçiriciliyi materialın istiliyi nə qədər asan ötürdüyünü göstərir. Bu göstərici nə qədər kiçikdirsə, material bir o qədər yaxşı izolyasiya edir. Materialın içində nə qədər çox kiçik, qapalı hava məsaməsi varsa, keçiricilik bir o qədər aşağı olur, çünki durğun hava pis istilik keçiricisidir.

İstilik müqaviməti divarın bütöv qatının istiliyə qarşı müqavimətidir və materialın keçiriciliyi ilə qalınlığından asılıdır. Başqa sözlə, zəif izolyasiya edən material da qalın olduqda müəyyən müqavimət göstərir, amma bunun üçün divar çox qalın olmalıdır.

İstilik tutumu isə materialın istiliyi yığıb saxlamaq qabiliyyətidir. Ağır, sıx materiallar gündüz istiliyi yavaş-yavaş udur və gecə geri verir. Bu, temperatur dəyişmələrini yumşaldır, amma izolyasiya ilə eyni şey deyil.

Əsas divar materialları

Məsaməli beton bloklar (qazobeton, penobeton) çoxlu qapalı hava məsamələrinə malikdir. Yüngül, asan kəsilən və yaxşı izolyasiya edən materialdır. Sıxlıq markası aşağı düşdükcə istilik xüsusiyyəti yaxşılaşır, amma möhkəmlik azalır. Bu blokların məsaməli strukturu nəm çəkir, buna görə xaricdən buxar keçirən, amma yağışdan qoruyan bəzək qatı tələb edir.

Keramik boşluqlu bloklar içində çoxlu şaquli kanalları olan bişmiş gildən hazırlanır. Kanallar və məsaməli gil yaxşı izolyasiya və kifayət qədər istilik tutumu verir. Bu blokların bir çoxu kənarlarında bir-birinə keçən "tikan-yiv" profili ilə hörülür, şaquli tikişlərə məhlul qoyulmur.

Dolu kərpic sıx və möhkəmdir, yüksək istilik tutumuna malikdir, amma istiliyi xeyli yaxşı keçirir. Tək kərpicdən hörülmüş divar adətən əlavə izolyasiya olmadan müasir enerji tələblərini ödəmir.

Təbii daş, məsələn, Abşeron yarımadasında geniş istifadə olunan əhəngdaşı, sıxlığına görə fərqlənir. Məsaməli daşlar bərk daşlardan daha yaxşı izolyasiya edir, amma yenə də xüsusi izolyasiya materialları səviyyəsində deyil. Daşın üstünlüyü istilik tutumu, davamlılıq və görünüşüdür.

Monolit beton ən yüksək keçiriciliyə malik yükdaşıyan materiallardandır; beton divarlar və kolonlar izolyasiyasız qaldıqda istilik körpüsü rolunu oynayır.

Köhnə qalın daş divarlı evlərin yayda sərin qalması çox vaxt yaxşı izolyasiya kimi qəbul olunur. Əslində bu, böyük istilik tutumunun nəticəsidir: divar gündüz istini yavaş-yavaş udur və onu otağa gec ötürür. Qışda isə həmin divar soyuğu da eyni ləngliklə saxlayır və isitmə uzun müddət tələb edir. Bu fərqi bilmək köhnə daş evin təmirində izolyasiya qərarını düzgün verməyə kömək edir.

Hörgü tikişi və nəm də nəticəyə təsir edir

Divarın real istilik xüsusiyyəti yalnız blokun özündən asılı deyil. Qalın məhlul tikişləri blokdan daha yaxşı istilik keçirir və hər sırada soyuq zolaq yaradır. Nazik yapışqan qatla hörülən dəqiq həndəsəli bloklar bu problemi azaldır.

Nəm materialın istilik keçiriciliyini artırır: su havadan xeyli yaxşı istilik keçirir. Hörgü zamanı yağış altında qalan və ya kapilyar nəm çəkən divar laboratoriya göstəricilərindən pis işləyir. Bünövrə ilə divar arasında hidroizolyasiya, tikinti zamanı hörgünün örtülməsi və düzgün fasad bəzəyi ona görə vacibdir.

İzolyasiya ilə birlikdə düşünün

Praktikada çox vaxt iki yanaşmadan biri seçilir. Birincisi, izolyasiya xüsusiyyəti yüksək olan qalın blokdan tək qatlı divar: sadə, qatları az, amma divar qalın olur. İkincisi, möhkəm, lakin istiliyi daha yaxşı keçirən yükdaşıyan divar və onun üstündə xarici izolyasiya qatı: yükdaşıma və izolyasiya funksiyaları ayrılır.

İkinci sxemdə ağır material istilik tutumunu evin daxilində saxlayır və bu, yayda temperaturun sabit qalmasına kömək edir. İsti yayı və soyuq qışı olan iqlimdə bu kombinasiya tez-tez əlverişli sayılır.

Seçim üçün suallar

• Bina neçə mərtəbəli olacaq və divar hansı yükü daşıyacaq?
• Divarın xarici izolyasiyası planlaşdırılırmı?
• Seçilən bloklar üçün istehsalçı istilik keçiriciliyini və sıxlıq markasını sənədlə təqdim edirmi?
• Hörgü nazik yapışqan, yoxsa adi məhlulla aparılacaq?
• Fasad bəzəyi materialın nəm davranışına uyğundurmu?
• Pəncərə üstü tirlər və kolonlar kimi beton elementlər necə izolyasiya olunacaq?

Zaferoğlu İnşaat fərdi evlərin, yaşayış və ticarət obyektlərinin tikintisini layihə əsasında həyata keçirir. Divar qalınlığı ilə izolyasiya qatı arasında balansı eskiz mərhələsində, plan hələ dəyişə bilərkən bizimlə hesablamaq daha sərfəlidir.