Yağış suyunun toplanması: həyət suvarması üçün sistem

Damdan axan yağış suyunu çənə yığıb bağ suvarmasında istifadə etmək şəbəkə suyuna yükü azaldır. Sistem sadə görünür, amma filtr, çən ölçüsü və daşqın yolu düzgün planlanmalıdır.

Quraq yayda bağın suvarılması fərdi evin su istehlakının xeyli hissəsini təşkil edə bilər. Eyni zamanda payız və yaz yağışlarında damdan axan su çox vaxt heç bir istifadə olmadan kanalizasiyaya və ya küçəyə gedir. Yağış suyunun toplanması bu iki ehtiyacı birləşdirir: yağışlı mövsümdə yığılan su quraq aylarda bitkilərə verilir. Sistem mürəkkəb deyil, amma bir neçə sadə qaydaya əməl edilmədikdə çən çirklənir, iylənir və ya daşqın yaradır.

Toplama səthi və su keyfiyyəti

Suyun əsas mənbəyi damdır. Metal, keramika və beton kimi hamar örtüklər təmiz su verir və yağışın böyük hissəsini axıdır. Bitum örtüklər, köhnə və ya mamırlı səthlər sudan rəng və qoxu keçirə bilər. Yaşıl damlar isə suyun böyük hissəsini özündə saxladığı üçün toplama baxımından daha az su verir.

Həyətdəki döşənmiş sahələrdən, yollardan və avtomobil dayanacağından axan su neft məhsulları və çirklə qarışır, buna görə onu əsas çənə birbaşa vermək məsləhət görülmür. Bu su ayrıca drenaj və ya sızdırma quyusu ilə torpağa qaytarıla bilər.

Bağ suvarması üçün yığılan yağış suyu içmək və ya yemək hazırlamaq üçün istifadə olunmur. Evin daxilində, məsələn, tualetlərdə istifadə nəzərdə tutulursa, bu, ayrıca boru xətti, işarələmə və daha ciddi filtrasiya tələb edir və şəbəkə suyu ilə qarışmamalıdır.

Sistemin hissələri

• Novlar və su çəkən borular: damdan suyu yığır. Onların üzərində yarpaq tutan torlar olmalıdır.
• İlk axının ayrılması: yağışın ilk dəqiqələrində damdakı toz və quş çirki yuyulur. Sadə qurğu bu ilk suyu kənara axıdır, sonrakı təmiz suyu çənə buraxır.
• Filtr: çənə girməzdən əvvəl yarpaq, qum və iri hissəcikləri saxlayır. Təmizlənmək üçün asan əlçatan olmalıdır.
• Çən: yerüstü və ya yeraltı. Su girişi dibə yaxın, sakit axınla verilməlidir ki, çöküntü qarışmasın.
• Daşqın: çən dolanda artıq suyun təhlükəsiz yerə, yəni sızdırma quyusuna, drenaja və ya kanalizasiyaya getməsi.
• Nasos və ya cazibə ilə axın: suvarma sisteminə verilmə.

Yerüstü və yeraltı çən

Yerüstü çənlər sadə və nisbətən ucuzdur, quraşdırılması torpaq işi tələb etmir. Amma onlar yer tutur, görünüşə təsir edir və günəş altında qalanda su qızır, yosun əmələ gəlir. Buna görə işığı keçirməyən, tünd rəngli və ya kölgədə yerləşən çən seçilməlidir. Qışda şaxta olan yerlərdə yerüstü çən və borular boşaldılmalıdır.

Yeraltı çənlər görünmür, su sərin qalır və şaxtadan qorunur. Amma qazıntı, torpaq təzyiqinə davamlı gövdə və qrunt suyunun səviyyəsinin nəzərə alınması lazımdır. Qrunt suyu yüksək olan yerdə boş çəni torpaq yuxarı itələyə bilər, bu da bərkitmə tələb edir. Yeraltı çən üçün yer seçərkən avtomobil yolunun altından qaçmaq və ya yükə davamlı qapaq seçmək lazımdır.

Çənin ölçüsü necə düşünülür

Çən ölçüsü üç amildən asılıdır: damın sahəsi, bölgədə yağışın mövsümlər üzrə paylanması və suvarılacaq sahənin tələbatı. Kiçik çən yağışlı mövsümdə tez dolur, suyun çoxu daşqına gedir. Həddən artıq böyük çən isə heç vaxt dolmaya bilər və boşuna yer tutur.

Yağışların əsasən payız-qış aylarına, suvarmanın isə yaya düşdüyü iqlimdə çən bütün yay tələbatını qarşılamaya bilər. Bu halda yağış suyu şəbəkə suyunu tam əvəz etmir, amma onun bir hissəsini azaldır. Quraqlığa davamlı bitkilər və damla suvarma ilə birlikdə sistemin təsiri daha nəzərəçarpan olur.

Praktik yanaşma modul sistemdir: əvvəlcə orta ölçülü çən qurulur, boru və daşqın xətləri isə sonradan ikinci çən əlavə etməyə imkan verəcək şəkildə çəkilir. Bir-iki mövsüm müşahidədən sonra çənin nə qədər tez dolduğu və boşaldığı aydın olur.

Qulluq qaydaları

• Novları və torları yarpaq tökümü mövsümündə müntəzəm təmizləyin.
• İlk axın qurğusunu və filtri hər güclü yağışdan sonra yoxlayın.
• Çənin dibindəki çöküntünü bir neçə ildən bir təmizləyin.
• Çən qapağı uşaqlar üçün təhlükəsiz, kilidli və ağcaqanadların girməsinin qarşısını alan torla olmalıdır.
• Qışdan əvvəl yerüstü boruları və nasosu şaxtadan qoruyun.

Zaferoğlu İnşaat fərdi evlər üçün baş plan, qazıntı və həyət işlərini layihə əsasında planlayır və icra edir. Damın sahəsini və suvarılacaq bağın ölçüsünü bilirsinizsə, çənin təxmini həcmini və yerini birlikdə düşünək.