Metal dam örtüyü: səs, korroziya və rəng seçimi

Metal damın yağışda səs salmaması, paslanmaması və illər sonra rənginin solmaması üçün profil, örtük qatı və dam pastası necə seçilir.

Metal dam örtüyü yüngüldür, tez quraşdırılır və düzgün seçiləndə uzun müddət xidmət edir. Buna baxmayaraq, bu materialla bağlı şikayətlərin çoxu eyni üç mövzu ətrafında toplanır: yağış yağanda evin içində eşidilən təqqilti, kəsik kənarlarda başlayan pas və bir neçə yaydan sonra solan rəng. Üçünün də kökü adətən materialın özündə yox, seçim və quraşdırma qərarlarındadır.

Metal örtük növləri arasında fərq

Bazarda ən çox rast gəlinən variantlar metal-çerepitsa, profnastil (trapesiya profilli təbəqə) və qat-qat birləşdirilən falslı damdır. Metal-çerepitsa keramik kirəmiti xatırladan dalğalı formaya malikdir və maili damlı fərdi evlərdə sevilir. Profnastil daha sadə görünür, köməkçi tikililərdə, qarajlarda və sənaye binalarında geniş istifadə olunur. Falslı dam isə bərkidici elementləri gizli qalan, tikişləri qatlanaraq birləşdirilən uzun zolaqlardan ibarətdir; memarlıq baxımından daha səliqəli görünür, amma quraşdırma ustalıq tələb edir.

Seçim zamanı yalnız xarici görünüşə baxmaq kifayət deyil. Dam mailliyi hər profil üçün istehsalçının göstərdiyi minimum həddən az olmamalıdır, əks halda külək yağış suyunu birləşmə yerlərinə doldura bilər.

Yağış səsi: nədən yaranır və necə azaldılır

Metal nazik təbəqədir və damcı zərbəsini rezonansla gücləndirir. Səsin evin içinə nə qədər çatması isə təbəqənin altındakı quruluşdan asılıdır. Soyuq çardaqlı evdə, yəni tavan ilə dam arasında havalandırılan boşluq varsa, səs xeyli zəifləyir. Mansard otağında isə metal ilə yataq otağının tavanı arasında cəmi bir neçə qat material olur və burada səs problemi daha kəskin hiss edilir.

Səsi azaltmağın praktik yolları:

• dam altındakı boşluğu mineral yun kimi sıx lifli istilik izolyasiyası ilə tam doldurmaq;
• latları (obreşotka) addımına uyğun və möhkəm bərkitmək ki, təbəqə titrəməsin;
• vintləri həddən artıq sıxmamaq və ya boş buraxmamaq — hər iki halda titrəmə artır;
• mansardda daxili üzlüyü iki qat gipskarton kimi kütləli materialla bağlamaq.

Qalın poladdan hazırlanan örtük daha az titrəyir, lakin izolyasiya olmadan təkcə qalınlıq problemi həll etmir.

Korroziya: sink qatı, polimer örtük və kəsik kənarlar

Polad təbəqəni pasdan qoruyan əsas maneə sink qatıdır. Onun üzərinə astar və dekorativ polimer örtük çəkilir: poliester, matlı poliester, pural və ya PVDF kimi. Qoruma səviyyəsi sink qatının qalınlığı və polimerin növü ilə müəyyən edilir, bu göstəricilər isə sertifikatda və texniki vərəqdə yazılır. Satıcıdan bu sənədi istəmək məntiqlidir, çünki xaricdən eyni görünən iki təbəqənin xidmət müddəti çox fərqli ola bilər.

Pasın ən çox başladığı yerlər kəsik kənarlar və cızıqlardır. Buna görə təbəqələr abraziv disklə (bolqarka) kəsilməməlidir: yüksək temperatur həm sinki, həm polimer qatı yandırır və kənarlarda qığılcım izləri qalır. Qayçı və ya xüsusi mişarla kəsmək, cızılan yerləri isə istehsalçının təmir boyası ilə örtmək lazımdır. Dəniz sahilinə yaxın ərazilərdə duzlu hava səbəbindən korroziya riski daha yüksəkdir və örtüyün sinfi bu şəraitə uyğun seçilməlidir.

Rəng seçimi və solma

Rəng yalnız estetik qərar deyil. Tünd örtüklər günəşdə daha çox qızır, bu isə yayda çardaq və mansardın temperaturuna təsir edir. İsti iqlimdə açıq tonlar istilik yükünü azaltmağa kömək edir. Digər tərəfdən, bəzi doymuş tonlar, xüsusən qırmızı və parlaq yaşıl çalarlar, ultrabənövşəyi şüaların təsiri ilə daha tez soluxa bilər. Polimer qatının UV-davamlılığı texniki vərəqdə ayrıca göstərilir.

Rəngi fasadın materialı, pəncərə profilləri və novçalarla birlikdə düşünmək lazımdır. Nümunəni kataloqdan deyil, real təbəqə parçası kimi gün işığında, fasad materialının yanında yoxlamaq daha etibarlıdır.

Quraşdırmada kondensat və bərkitmə

Metal dam altındakı ən gizli problem kondensatdır. İsti və nəmli hava soyuq metala toxunanda damcılar əmələ gəlir və izolyasiyanı islada bilər. Bunun qarşısını almaq üçün təbəqənin altına diffuziya membranı çəkilir, onunla örtük arasında havalandırılan boşluq saxlanılır, daxili tərəfdən isə buxar izolyasiyası qoyulur.

Bərkitmə üçün rezin şaybalı dam vintləri istifadə olunur. Vint doğru bucaq altında və düzgün sıxılmalıdır: şayba bir qədər sıxılmalı, amma əzilməməlidir. Qəbul zamanı bu məqamları yoxlayın:

• təbəqələrin üst-üstə düşmə məsafəsi və istiqaməti küləyə görə düzgündürmü;
• qar tutucular, novçalar və dam qıfılları (konyok) layihəyə uyğun qoyulubmu;
• baca və divar birləşmələrində əlavə elementlər və hermetik varmı;
• kəsik kənarlar və cızıqlar boya ilə işlənibmi.

Zaferoğlu İnşaat tikinti işlərini qazıntıdan dam örtüyünün qurulmasına qədər həyata keçirir. Metal örtük üzərindəki yağış səsi yataq otağı üçün narahatlıqdırsa, dam qatlarını layihədə elə bunu nəzərə alaraq seçək.