Hidroizolyasiya növləri: örtmə, yapışdırma və nüfuzedici

Örtmə, rulon-yapışdırma, nüfuzedici və inyeksiya hidroizolyasiyasının necə işlədiyi, harada tətbiq olunduğu və seçimi nəyin müəyyən etdiyi.

Hidroizolyasiya binanın görünməyən, amma ən bahalı nəticələrə səbəb olan hissəsidir. Səhv seçilmiş və ya pis icra olunmuş qat illər sonra rütubət ləkəsi, kif, tökülən suvaq və korroziyaya uğramış armatur kimi üzə çıxır. Düzgün seçim üçün əvvəlcə suyun hansı formada təsir etdiyini, sonra isə materialların necə işlədiyini başa düşmək lazımdır.

Su hansı formada təsir edir

Eyni «hidroizolyasiya» sözü tamamilə fərqli yükləri əhatə edir:

• səthdən axan su — yağış, duş suyu, eyvanda yığılan su;
• torpaqdakı nəm — kapilyar yolla konstruksiyaya çəkilən rütubət;
• təzyiqli su — yeraltı suyun səviyyəsi yüksək olanda zirzəmi divarlarını sıxan su;
• buxar — isti və nəm havanın soyuq konstruksiyada kondensasiyası.

Hər bir hidroizolyasiya növü bu yüklərdən birinə və ya bir neçəsinə cavab verir. Buxar isə ayrıca mövzudur və buxar baryeri ilə həll olunur; onu hidroizolyasiya ilə qarışdırmaq tipik səhvdir.

Örtmə hidroizolyasiya

Örtmə üsulunda səthə fırça, valik və ya şpatellə maye və ya pasta halında material çəkilir, quruduqdan sonra bütöv, tikişsiz təbəqə yaranır. Əsas növləri bitum və bitum-polimer mastikalar, polimer-sement qarışıqlar və poliuretan və ya akril əsaslı elastik örtüklərdir.

Üstünlüyü mürəkkəb formalı səthlərdə, künclərdə, boru keçidlərində rahat tətbiq olunmasıdır. Hamam və duş zonaları, eyvanlar, kiçik terraslar və bünövrə divarları üçün geniş istifadə edilir. Zəif cəhəti isə qalınlığın ustadan asılı olmasıdır: qat nazik və ya qeyri-bərabər çəkilərsə, qoruma zəifləyir. Buna görə istehsalçının göstərdiyi qat sayına, sərfiyyata və qatlar arası quruma vaxtına əməl etmək vacibdir. Künc və tikişlərdə elastik lent və ya armatur tor əlavə olunur.

Yapışdırma (rulon) hidroizolyasiya

Bu üsulda hazır rulon membranlar səthə yapışdırılır, əridilərək qaynaq olunur və ya mexaniki bərkidilir. Bitum-polimer rulonlar, PVC və TPO kimi sintetik membranlar, bentonit matlar bu qrupa aiddir.

Rulon materialın qalınlığı zavodda müəyyən olunur, buna görə keyfiyyət daha sabitdir. Düz damlar, geniş terraslar və bünövrə plitələri kimi böyük, sadə səthlərdə üstünlük verilir. Riskli yerləri tikişlər və birləşmələrdir: üst-üstə düşmə eni, qaynağın keyfiyyəti və parapet, boru keçidi kimi düyünlərin işlənməsi bütün sistemin etibarlılığını müəyyən edir. Membran mexaniki zədəyə qarşı qorunmalıdır — üzərinə tökülən styajka, qoruyucu lövhə və ya geotekstil bu məqsədə xidmət edir.

Nüfuzedici hidroizolyasiya

Nüfuzedici qarışıqlar beton və sement əsaslı səthlərə çəkilir. Tərkibindəki aktiv maddələr betonun məsamələrinə daxil olur, nəm mühitdə kristallar əmələ gətirir və məsamələri tıxayır. Nəticədə beton özü suya daha davamlı olur.

Bu üsulun mühüm üstünlüyü daxili tərəfdən — suyun təsir etdiyi tərəfin əksindən — tətbiq oluna bilməsidir. Artıq tikilmiş zirzəmilər, su çənləri, hovuzlar və liftlərin quyuları üçün faydalıdır. Məhdudiyyəti isə yalnız kifayət qədər sıx beton və sement əsaslı səthlərdə işləməsidir; kərpic hörgüdə, qazobetonda və ya çatlamış, hərəkət edən konstruksiyada təkbaşına etibarlı deyil.

İnyeksiya hidroizolyasiyası

İnyeksiya üsulunda konstruksiyada deşiklər qazılır və içəri təzyiqlə xüsusi tərkib vurulur. Bu, çatların, soyuq tikişlərin tıxanması və ya divarda üfüqi kəsmə təbəqə yaradılması üçün istifadə olunur. Aktiv su axınında sürətlə köpüklənən poliuretan qatranlar, kapilyar nəmi kəsmək üçün isə silikon əsaslı tərkiblər tətbiq edilir. İnyeksiya çox vaxt təmir və bərpa işləridir və diaqnostikadan sonra aparılır.

Seçimi nə müəyyən edir

Tək «ən yaxşı» hidroizolyasiya yoxdur. Qərar bu suallarla verilir:

• Su hansı formada təsir edir: axan, nəm, təzyiqli?
• Konstruksiyanın materialı nədir: beton, kərpic, gipskarton?
• Səth yeni tikintidir, yoxsa mövcud bina?
• Hansı tərəfə çatmaq mümkündür: xarici, yoxsa yalnız daxili?
• Konstruksiya hərəkət edir, çatlama riski varmı?
• Üzərinə nə gələcək: plitə, styajka, torpaq, piyada yükü?

Praktikada çox vaxt sistemlər birləşdirilir: məsələn, bünövrədə xaricdən rulon membran, daxildən nüfuzedici qat, tikişlərdə isə xüsusi lentlər. Material seçimi qədər vacib olan isə səthin hazırlığı və düyünlərin işlənməsidir.

Zaferoğlu İnşaat tikinti və təmir işlərində hidroizolyasiya həllini konstruksiyanın növünə və su yükünə görə seçir.