Bünövrə və zirzəminin hidroizolyasiyası

Bünövrəni və zirzəmini torpaq nəmindən və yeraltı sudan qorumaq üçün sahənin öyrənilməsi, xarici və daxili hidroizolyasiya, drenaj və düyün detalları.

Zirzəmidəki rütubət ən çətin aradan qaldırılan problemlərdən biridir, çünki bünövrənin xarici üzü torpağın altında qalır və tikinti bitəndən sonra ona çatmaq üçün qazıntı lazımdır. Buna görə bünövrə hidroizolyasiyası «sonra baxarıq» yanaşmasını qəbul etmir: düzgün qərar tikintinin əvvəlində, torpaq açıq olanda verilməlidir.

Əvvəlcə sahəni tanımaq

Hidroizolyasiya sistemi suyun hansı formada təsir edəcəyindən asılıdır. Bunu müəyyən etmək üçün geoloji və hidrogeoloji tədqiqat aparılır: torpağın növü, yeraltı suyun səviyyəsi və onun mövsümi dəyişməsi öyrənilir. Qumlu torpaq suyu tez keçirir, gilli torpaq isə suyu saxlayır və bünövrə ətrafında «hovuz» effekti yarada bilər.

Nəticəyə görə üç əsas vəziyyət ayrılır:

• yeraltı su bünövrədən xeyli aşağıdadır, yalnız torpaq nəmi təsir edir;
• yeraltı su mövsümi olaraq qalxır və ya yağış suyu torpaqda yığılır;
• yeraltı su daimi olaraq bünövrə səviyyəsindədir və təzyiqlə təsir edir.

Birinci halda sadə sistem kifayət edə bilər, üçüncü halda isə çoxqatlı, təzyiqə davamlı həll və çox vaxt drenaj şərtdir.

Xarici hidroizolyasiya: əsas müdafiə xətti

Ən etibarlı yol suyu konstruksiyaya çatmazdan əvvəl, xaricdən dayandırmaqdır. Bünövrə plitəsinin altında hazırlıq betonu üzərinə və divarların xarici üzünə hidroizolyasiya qatı çəkilir. Burada rulon bitum-polimer membranlar, sintetik membranlar, bentonit matlar və ya qalın qatlı bitum-polimer mastikalar istifadə olunur.

Vacib şərtlər bunlardır:

• plitə altındakı və divardakı hidroizolyasiya fasiləsiz birləşməlidir — bu keçid «qapalı qutu» yaradır;
• membran geri doldurma zamanı zədələnməməsi üçün qoruyucu lövhə və ya profilli membranla örtülür;
• geri doldurma torpağı iri daş və tikinti tullantısı olmadan, qatlarla sıxlaşdırılır;
• hidroizolyasiya yer səthindən yuxarıya, sokl zonasına qədər qaldırılır.

Zirzəmi isti yaşayış sahəsi kimi istifadə olunacaqsa, hidroizolyasiyanın üzərinə nəmə davamlı istilik izolyasiyası lövhələri də qoyulur. Bu lövhələr eyni zamanda membranı qoruyur.

Drenaj: suyun təzyiqini azaltmaq

Torpaq suyu tez keçirmirsə və ya yeraltı su mövsümi qalxırsa, bünövrə ətrafında drenaj sistemi qurulur. Perforasiyalı borular bünövrənin kənarı boyunca, meyilliklə, çınqıl yataq içində və geotekstillə əhatələnərək qoyulur. Toplanan su yoxlama quyuları vasitəsilə evdən uzaq nöqtəyə, kanalizasiya sisteminə və ya toplama quyusuna yönəldilir.

Drenaj hidroizolyasiyanı əvəz etmir, onu yükdən azad edir. Borunun meyilliyi, yoxlama quyularının yeri və geotekstilin torpaqla tutulmaması sistemin illərlə işləməsi üçün həlledicidir.

Yerüstü su da nəzərə alınmalıdır. Damdan gələn novça boruları bünövrənin dibinə boşaldılırsa, ən yaxşı hidroizolyasiya da daimi yük altında qalır. Yağış suyu ayrıca borularla evdən uzaqlaşdırılmalı, binanın ətrafındakı torpaq və səki isə divardan kənara meyilli olmalıdır. Bina ətrafında suyu keçirməyən, kənara axıdan zolaq — otmostka — bünövrəyə birbaşa düşən suyun miqdarını xeyli azaldır.

Tikişlər və keçidlər: suyun ən çox girdiyi yerlər

Bünövrədə sızmaların böyük hissəsi bütöv səthdən deyil, düyünlərdən olur:

• plitə ilə divar arasındakı betonlama tikişi — burada su şişən lentlər və ya xüsusi tikiş profilləri qoyulur;
• su, kanalizasiya və elektrik kabellərinin divardan keçdiyi yerlər — xüsusi hermetik gilizlər və manjetlər tələb edir;
• künc və çıxıntılar — membran burada əlavə qatla gücləndirilir;
• genişlənmə tikişləri — elastik, hərəkətə uyğun sistemlə işlənir.

Bu detallar layihədə göstərilməli və betonlama zamanı yerində qoyulmalıdır. Sonradan quraşdırılan keçid həmişə daha zəif olur.

Daxili hidroizolyasiya: mövcud binalar üçün

Artıq tikilmiş binada zirzəmi rütubətlidirsə və xaricdən qazıntı mümkün deyilsə, daxili tərəfdən işlənir. Beton divarlarda nüfuzedici qarışıqlar, çatlarda və tikişlərdə inyeksiya, səthdə isə sement əsaslı hidroizolyasiya suvağı tətbiq oluna bilər. Bu üsul suyu konstruksiyanın içində dayandırır, amma divarın özü nəm qala bilər, buna görə zirzəmidə ventilyasiya və rütubətin idarə olunması da lazımdır.

Daxili işdən əvvəl rütubətin səbəbi dəqiqləşdirilməlidir. Bəzən problem bünövrədə deyil, dam suyunun bina dibinə tökülməsində, sınıq boruda və ya kondensasiyadadır. Səbəb aradan qaldırılmadan aparılan hidroizolyasiya yalnız müvəqqəti nəticə verir.

Yoxlama siyahısı

• Geoloji və hidrogeoloji məlumat var və layihəyə daxil edilibmi?
• Plitə və divar hidroizolyasiyası fasiləsiz birləşirmi?
• Boru və kabel keçidləri üçün hermetik detallar seçilibmi?
• Drenaj lazımdırsa, suyun axıdılacağı yer müəyyəndirmi?
• Gizli işlərin fotoları və aktları saxlanılırmı?

Zaferoğlu İnşaat fərdi ev və villa tikintisində bünövrə hidroizolyasiyasını sahənin şəraitinə görə planlaşdırır və gizli işləri mərhələ-mərhələ yoxlayır.