Avtomatik suvarma sistemi: planlama və quraşdırma

Avtomatik suvarma bitkilərə lazım olan suyu doğru vaxtda verir və əl ilə suvarmadan qənaətlidir. Onun planı həyət örtükləri qurulmazdan əvvəl hazırlanmalıdır.

İsti yayda bağı əl ilə suvarmaq hər axşam saatlarla şlanqla gəzmək deməkdir. Tətilə gedəndə isə bitkilər bir neçə gündə quruyur. Avtomatik suvarma sistemi bu işi öz üzərinə götürür, amma onun əsl dəyəri rahatlıqdan çoxdur: düzgün planlanmış sistem hər bitki qrupuna ehtiyacı olan qədər su verir, artıq sərfin və gölməçələrin qarşısını alır. Bunun üçün isə sistem bağın planı ilə birlikdə, torpaq işləri mərhələsində layihələndirilməlidir.

Su mənbəyi, təzyiq və sərf

Sistemin imkanlarını su mənbəyi müəyyən edir. Şəbəkə suyu, quyu, yağış suyu çəni və ya bunların birləşməsi ola bilər. Planlamadan əvvəl iki göstərici ölçülür: təzyiq və saatlıq sərf, yəni mənbənin müəyyən təzyiqdə nə qədər su verə bildiyi.

Bu məlumat eyni vaxtda neçə çiləyici və ya damla xəttinin işləyə biləcəyini göstərir. Mənbə zəifdirsə, sistem daha çox zonaya bölünür və zonalar növbə ilə işləyir. Çəndən və ya quyudan istifadə edildikdə nasos və təzyiq çəni lazım olur. Şəbəkə suyuna qoşulan sistemdə geri axının qarşısını alan klapan içməli su xəttini çirklənmədən qoruyur.

Zonalara bölmə

Bağdakı bitkilərin su ehtiyacı fərqlidir, ona görə də onlar eyni rejimlə suvarılmamalıdır. Adətən bu zonalar ayrılır:

• çəmən: çiləyicilərlə, bərabər örtüklə;
• gül və kol sahələri: damla xətləri ilə, köklərə yaxın;
• ağaclar: hər ağacın ətrafında damla halqaları ilə;
• tərəvəz və göyərti: ayrıca damla xətləri ilə, fərqli cədvəllə;
• saksı və qablar: mikro damla ucluqları ilə.

Günəşli və kölgəli sahələr də ayrı zonalara bölünür, çünki kölgədə torpaq daha gec quruyur. Hər zonanın öz klapanı olur və idarəetmə bloku onları ayrıca proqramlaşdırır.

Çiləyici və damla suvarma

Çiləyicilər çəmən üçün əsas həlldir. Yerin altından təzyiqlə qalxan, suvarma bitəndə gizlənən başlıqlar çəmən biçilərkən mane olmur. Başlıqlar elə düzülür ki, hər birinin su dairəsi qonşu başlığa çatsın; əks halda kənarlarda quru zolaqlar qalır. Çiləyici suyu yolların, fasadın və pəncərələrin üzərinə atmamalıdır.

Damla suvarma suyu birbaşa bitkinin kök zonasına verir. Buxarlanma və küləklə itki azdır, yarpaqlar islanmır, bu da bəzi bitki xəstəliklərinin riskini azaldır. Damla xətləri mulça altında gizlədilə bilər. İsti və quraq iqlimdə gül sahələri, kollar və ağaclar üçün damla suvarma xüsusilə səmərəlidir.

İdarəetmə və sensorlar

İdarəetmə bloku hər zona üçün suvarma günlərini, başlama vaxtını və müddətini müəyyən edir. Suvarma üçün ən yaxşı vaxt səhər tezdən, gün qızmazdan əvvəldir: buxarlanma azdır, bitkilər günə nəmlə başlayır. Gecə saatlarında uzun müddətli nəmlik bəzi bitkilərdə göbələk xəstəliyi riskini artıra bilər.

Yağış sensoru yağış yağanda və ya yağdıqdan sonra sistemin işləməsinin qarşısını alır. Torpaq nəmliyi sensorları suvarmanı real ehtiyaca uyğunlaşdırır. Bəzi idarəetmə blokları hava məlumatına əsasən cədvəli avtomatik dəyişir və telefondan idarə olunur.

Quraşdırma ardıcıllığı

• Bağın planı üzərində zonalar, başlıqlar və xətlərin marşrutu çəkilir.
• Əsas boru xətti və klapan qutuları yollar və terraslar döşənməzdən əvvəl torpağa qoyulur; yolların altından keçən yerlərdə qoruyucu borular istifadə olunur.
• Klapan qutuları texniki qulluq üçün əlçatan, lakin gözə çarpmayan yerdə yerləşdirilir.
• Filtr və təzyiq tənzimləyicisi, xüsusən damla xətlərinin başlanğıcında qoyulur.
• Çəmən salınmazdan əvvəl sistem sınaqdan keçirilir və başlıqların əhatəsi yoxlanılır.
• İdarəetmə bloku üçün elektrik nöqtəsi quru və qorunan yerdə nəzərdə tutulur.

Mövsümi qulluq

Yazda sistem işə salınanda başlıqlar təmizlənir, zədələnmiş hissələr dəyişdirilir, filtrlər yuyulur və cədvəl havaya uyğunlaşdırılır. Yay ərzində başlıqların istiqaməti və damla uclarının tıxanıb-tıxanmadığı vaxtaşırı yoxlanılır. Şaxta olan yerlərdə qışdan əvvəl xətlərdən su boşaldılır və ya hava ilə üfürülür, çünki donan su boruları və klapanları partlada bilər.

Suvarma xətlərinin marşrutunu Zaferoğlu İnşaat həyət işlərində yollar və terraslar tikilməmişdən əvvəl müəyyən edir ki, sonradan hazır döşəməni söküb boru çəkmək lazım gəlməsin. Su mənbəyinizin təzyiqini və sərfini ölçdürün; neçə suvarma zonası mümkün olduğunu bu iki rəqəmlə birlikdə müəyyən edək.