Çardaq və pergola: material, ölçü və yer seçimi

Çardaq tam örtülü sığınacaq, pergola isə yarımaçıq kölgə strukturu yaradır. Material, ölçü və yer seçimi onların nə qədər istifadə olunacağını müəyyən edir.

Həyətdə istirahət guşəsi planlayan ailə tez-tez eyni suala gəlir: çardaq qurmaq, yoxsa pergola? Hər ikisi kölgə yaradır, oturma yerini müəyyənləşdirir və həyətə memarlıq elementi əlavə edir. Amma istifadə ssenarisi fərqlidir. Doğru seçim üçün əvvəlcə bu məkanda nə edəcəyinizi, günün hansı saatlarında və ilin hansı aylarında orada olacağınızı düşünmək lazımdır.

Çardaq və pergola: fərq nədədir

Çardaq bütöv damı olan, bəzən bir və ya bir neçə tərəfi qismən bağlanan açıq tikilidir. O, yağışdan, günorta günəşindən qoruyur və mebel, işıq, hətta manqal üçün daimi yer yaradır. Kütləsi və görünüşü ilə həyətin müstəqil memarlıq obyektidir.

Pergola isə dayaqlar üzərində tirlər və ya lamellərdən ibarət yarımaçıq strukturdur. Klassik pergola günəşi tam bağlamır, işığı səpələyir, yağışdan qorumur. Üstünə dırmaşan bitkilər, tekstil tent və ya fırlanan lamellər əlavə olunduqda kölgə dərəcəsi artır. Pergola evin fasadına bitişik də qurula bilər və terras ilə həyət arasında keçid rolunu oynayır.

Qısa desək: il boyu, yağışda da istifadə olunan qapalı guşə lazımdırsa, çardaq; yüngül, havadar və fasadla birləşən kölgə lazımdırsa, pergola daha uyğundur.

Material seçimi

Taxta həyətə isti, təbii görünüş verir və həm çardaq, həm də pergola üçün geniş istifadə olunur. Açıq havada davamlı olması üçün xüsusi hopdurulmuş və ya təbii olaraq davamlı növlər seçilir, səthi müntəzəm yağ və ya lak ilə qorunur. Torpaqla təmasdan qaçmaq üçün dayaqlar metal altlıqlar üzərində qoyulur.

Metal, xüsusən toz boya ilə örtülmüş polad və alüminium, nazik profillərlə müasir və yüngül görünüş yaradır. Polad korroziyaya qarşı qorunmalıdır, alüminium isə paslanmır və fırlanan lamelli sistemlərdə geniş istifadə olunur. Günəş altında metal qızdığı üçün oturma zonasında onunla birbaşa təmas nəzərə alınmalıdır.

Hörgü və beton, məsələn, daş sütunlar və monolit dam, klassik və ya Aralıq dənizi üslublu villaya uyğun, ağır və uzunömürlü çardaq yaradır. Bu variant daha ciddi bünövrə və tikinti işi tələb edir.

Kombinasiyalar tez-tez görülür: daş sütunlar üzərində taxta tirlər və ya metal karkas üzərində taxta lamellər.

Ölçü: mebel ilə başlayın

Çardaq və pergolanın ölçüsü içində nə olacağına görə müəyyən edilir. Masa və stullar planlaşdırılırsa, stulların arxaya çəkilməsi və arxasından keçmək üçün yer qalmalıdır. Divan və yumşaq oturacaqlar daha böyük sahə tələb edir. Manqal və ya açıq ocaq nəzərdə tutulursa, onun ətrafında təhlükəsiz məsafə və tüstünün çıxması üçün hava axını lazımdır.

Hündürlük də önəmlidir: çox alçaq struktur sıxıcı hiss yaradır və isti havanı saxlayır, çox hündür struktur isə kölgəni oturma yerindən uzaqlaşdırır. Asılan lampa və ya ventilyator üçün əlavə hündürlük saxlanmalıdır.

Yer seçimi

• Günəş: günün hansı saatında istifadə olunacağına görə yer seçilir. Axşam istirahəti üçün qərb günəşinə qarşı yan tərəfdən kölgə lazımdır.
• Külək: üstünlük təşkil edən küləyə açıq yerdə tent və yüngül dam əlavə bərkitmə tələb edir, bir tərəfin bitki və ya arakəsmə ilə bağlanması rahatlığı artırır.
• Mənzərə: oturma yeri bağın ən gözəl tərəfinə baxmalı, qonşu binalardan birbaşa görünməməlidir.
• Evə məsafə: mətbəxdən yemək daşımaq tez-tez lazımdırsa, çardaq çox uzaqda olmamalıdır.
• Drenaj: çardağın döşəməsi ətrafdan bir qədər yüksək olmalı, damdan axan su oturma zonasına və ya evin bünövrəsinə yönəlməməlidir.

Bünövrə, işıq və elektrik

Yüngül pergola lokal beton dayaqlar üzərində qurula bilər, ağır çardaq isə dayaqların yükünə və torpağın vəziyyətinə görə hesablanmış bünövrə tələb edir. Külək yükü xüsusilə yüngül dam və tentlər üçün nəzərə alınmalıdır.

İşıq, rozetka və ventilyator üçün kabellər torpaq işləri zamanı qoruyucu borularda çəkilir. Açıq havada istifadə olunan elektrik avadanlığı nəmə davamlı olmalı və qoruyucu açarlarla təchiz edilməlidir. Suvarma və ya su kranı lazımdırsa, onun xətti də eyni mərhələdə planlanır.

Zaferoğlu İnşaat fərdi ev və villaların həyət və landşaft işlərini evin memarlıq üslubu ilə birlikdə layihələndirir, kiçik memarlıq formalarını kompüter modeli ilə göstərir. Axşamlar həyətin hansı küncündə oturmağı sevdiyinizi deyin, çardağın yerini günəş və küləyə görə oradan başlayaq.