Həyət yolları üçün döşəmə: səki daşı, təbii daş və beton

Həyət yolunun ömrü üst örtükdən çox onun altındakı əsasdan asılıdır. Səki daşı, təbii daş və beton fərqli yük, görünüş və təmir imkanı təqdim edir.

Həyətdə döşənmiş yol bir neçə il sonra çökürsə, daşlar arasında ot bitirsə, yağışdan sonra gölməçələr qalırsa, səbəb çox vaxt görünən örtükdə deyil. Yolun keyfiyyətini onun altındakı qatlar müəyyən edir. Material seçimi isə istifadə növü, üslub və gələcək təmir imkanına görə aparılmalıdır: piyada cığırı ilə ağır avtomobilin keçdiyi giriş fərqli həll tələb edir.

Əsas: görünməyən, amma həlledici hissə

Hər hansı döşəmənin altında təxminən eyni məntiqli qatlar olur:

• torpağın qazılması: münbit və yumşaq üst qat götürülür, əsas torpaq sıxlaşdırılır;
• geotekstil: qatları bir-birinə qarışmaqdan qoruyur və torpağın zəif yerlərində yükü paylayır;
• çınqıl və ya qırma daş əsas qatı: qatlarla tökülür və hər qat vibro-sıxlaşdırıcı ilə sıxlaşdırılır;
• yataq qatı: qum və ya incə qırma daş, üst örtüyün düz oturması üçün;
• üst örtük.

Əsasın qalınlığı yükdən asılıdır. Piyada yolu üçün nisbətən nazik əsas kifayət edir, avtomobil girişi və dayanacaq isə daha qalın və yaxşı sıxlaşdırılmış əsas tələb edir. Gilli və nəmli torpaqda drenaj qatı xüsusi önəm daşıyır.

Yol səthinə suyun axması üçün cüzi meyl verilir. Su evin bünövrəsinə doğru deyil, çəmənə, drenaj novuna və ya yağış suyu qəbuledicisinə yönəldilir. Kənar bordürlər isə örtüyün yanlara sürüşməsinin qarşısını alır; onlarsız səki daşları zamanla aralanır.

Səki daşı

Beton səki daşları həyət yolları üçün geniş yayılmış seçimdir. Müxtəlif forma, rəng və səth teksturası ilə gəlir, ayrı-ayrı elementlərdən ibarət olduğu üçün yeraltı xətlərə çıxmaq lazım gələndə sökülüb yenidən döşənə bilər. Çöküntü yaranarsa, yalnız həmin sahə düzəldilir.

Avtomobil yükü üçün daha qalın daşlar və uyğun düzüm növü seçilir: bəzi naxışlar daşları bir-birinə daha yaxşı bağlayır və təkər altında hərəkətə davamlıdır. Daşlar arasındakı tikişlər qumla doldurulur; ot bitməsini azaltmaq üçün xüsusi birləşdirici qum növləri də mövcuddur.

Klinker kərpicdən yollar da oxşar prinsiplə döşənir, daha isti rəngli, klassik görünüş verir.

Təbii daş

Qranit, bazalt, əhəngdaşı, travertin kimi təbii daşlar həyətə təbii, zəngin görünüş verir və düzgün seçildikdə çox uzunömürlüdür. Seçim zamanı daşın sıxlığına, suyu hopdurmasına və səthinin işlənməsinə diqqət yetirilir.

Cilalanmış daş açıq havada yaş olduqda sürüşkən olur, buna görə yollar üçün yandırılmış, qumlanmış, döyülmüş və ya təbii qırıq səthli daşlar seçilir. Məsaməli yumşaq daşlar ləkəyə və aşınmaya daha həssasdır, avtomobil yolu üçün bərk daşlara üstünlük verilir. Nazik plitələr beton əsas üzərinə yapışqan məhlulla, qalın daşlar və kub daşlar isə qum-çınqıl yatağa döşənə bilər.

Beton örtük

Monolit beton yol sürətli və möhkəm həll ola bilər. Səthi süpürgə ilə kobudlaşdırılır, naxış basılır və ya iri doldurucusu açılaraq dekorativ görünüş verilir. Böyük sahələrdə temperatur deformasiyası üçün kəsiklər edilir, əks halda beton nizamsız çatlayır.

Betonun zəif tərəfi təmirdir: altından boru keçirmək lazım olanda kəsib sökmək və təmir yerini gizlətmək çətindir. Buna görə yeraltı xətlər beton tökülməzdən əvvəl qoruyucu borularla keçirilməlidir.

Çınqıl və qarışıq həllər

Çınqıl ən sadə və su keçirən örtükdür, bağ cığırları və qeyri-rəsmi zonalar üçün uyğundur. Amma çınqıl üstündə təkərli arabanı itələmək çətindir, o, kənarlara yayılır və çəmənə keçir. Hüceyrəli plastik və ya beton qəfəslər çınqılı yerində saxlayır, bəzən də içində ot bitən "yaşıl dayanacaq" yaratmağa imkan verir.

Qarışıq həllər geniş yayılıb: avtomobil təkərləri üçün iki daş zolaq və aralarında çınqıl və ya ot; ana yol səki daşından, bağ cığırları isə addım daşlarından.

Seçim üçün qısa yoxlama

• Yolda avtomobil hərəkət edəcəkmi? Əsasın qalınlığını buna görə müəyyənləşdirin.
• Suyun hara axacağı planlanıbmı?
• Səth yaş vəziyyətdə sürüşkən deyilmi?
• Materialın rəngi evin fasadı və terras örtüyü ilə uyğundurmu?
• Altından keçəcək kabel və borular üçün qoruyucu borular qoyulubmu?
• Gələcəkdə təmir və ya əlavə lazım olarsa, örtük sökülüb bərpa oluna bilərmi?

Zaferoğlu İnşaat fərdi ev və villaların həyət işlərini, o cümlədən qazıntı, drenaj və giriş yollarını layihə əsasında aparır. Hansı yoldan avtomobil keçəcəyini planda işarələyin, səki daşı ilə təbii daşın qalınlığını və altlığını ona görə seçək.