Dam və çardağın istilik izolyasiyası

İsti hava yuxarı qalxdığı üçün izolyasiyasız dam və çardaq qışda istiliyi itirir, yayda isə otaqları qızdırır. Soyuq və isti çardaq sxemləri fərqli həll tələb edir.

Fərdi evdə yuxarı mərtəbə otaqları yayda niyə dözülməz dərəcədə isti olur, qışda isə isitmə sistemi niyə yetişmir? Çox vaxt cavab başın üstündədir. İsti hava yuxarı qalxır, dam isə birbaşa günəş altında qalan səthdir. İzolyasiyasız və ya səhv izolyasiya olunmuş dam həm itkinin, həm də həddən artıq qızmanın əsas mənbəyinə çevrilir.

Əvvəlcə çardağın rolunu müəyyənləşdirin

İzolyasiya sxemi çardaqdan necə istifadə ediləcəyindən asılıdır. Burada iki əsas variant var.

Soyuq çardaq: dam altındakı həcm yaşayış üçün istifadə olunmur. Bu halda izolyasiya dam maililiyinə deyil, çardaq döşəməsinə, yəni aşağıdakı otaqların tavanına qoyulur. Çardaq havalandırılır və xarici temperaturda qalır. Bu sxem sadədir və izolyasiya olunan sahə kiçikdir.

İsti çardaq və ya mansard: dam altında otaq, iş yeri və ya texniki sistemlər yerləşir. Onda izolyasiya dam maililiyi boyunca, dirəklər arasında və ya onların üstündə qurulur və çardaq evin isti həcminə daxil olur.

Aralıq qərar səhv nəticə verir: həm döşəmə, həm də dam qismən izolyasiya olunanda heç biri tam işləmir.

Seçimi edərkən gələcəyi də düşünün. Bu gün soyuq çardaq kimi planlanan sahə bir neçə ildən sonra uşaq otağına və ya iş kabinetinə çevrilə bilər. Belə ehtimal varsa, dirəklərin hündürlüyünü izolyasiya qalınlığına kifayət edəcək ölçüdə seçmək, pəncərə üçün yer saxlamaq və pilləkənin yerini planda əvvəlcədən ayırmaq sonrakı yenidənqurmanı xeyli sadələşdirir. Əks halda çardağı yaşayış sahəsinə çevirmək üçün dam konstruksiyasının bir hissəsini yenidən qurmaq lazım gələ bilər.

Maili damda izolyasiya "pastası"

Mansard damında qatlar içəridən xaricə doğru təxminən belə düzülür:

• daxili üzlük, məsələn, gipskarton;
• buxar izolyasiyası: otaqdakı nəmin izolyasiyaya keçməsinin qarşısını alır;
• istilik izolyasiyası: dirəklər arasında və lazım olsa, əlavə qat şəklində;
• külək-su qoruyucu membran: yağış və küləkdən qoruyur, amma buxarı xaricə buraxır;
• havalandırma boşluğu: membran ilə dam örtüyü arasında havanın hərəkəti;
• dam örtüyü.

Hər qatın öz vəzifəsi var. Buxar izolyasiyası olmadıqda nəm izolyasiyada kondensasiya olunur, havalandırma boşluğu olmadıqda isə nəm çıxa bilmir və taxta konstruksiya zamanla zədələnir.

Düz damda yanaşma

Düz damlarda izolyasiya adətən beton plitənin üstündə yerləşir. Klassik sxemdə plitə, buxar izolyasiyası, sıx izolyasiya plitələri, maililik yaradan qat və hidroizolyasiya ardıcıllığı istifadə olunur. İnversiya sxemində isə hidroizolyasiya birbaşa plitəyə vurulur, izolyasiya onun üstünə qoyulur və çınqıl və ya plitələrlə yüklənir; bu halda izolyasiya materialı suya davamlı olmalıdır, adətən ekstruziya olunmuş polistirol seçilir.

Düz damın izolyasiyası istismar olunan dam terrası ilə birlikdə planlanırsa, izolyasiya materialının yükə davamlılığı və drenajın yeri əvvəlcədən hesablanmalıdır.

Material seçimi

Dirəklər arasında mineral yun geniş istifadə olunur: yanmır, taxta konstruksiyanın formasına yaxşı oturur və səs izolyasiyası verir. Yayda qızmanın qarşısını almaq üçün sıxlığı daha yüksək olan materiallar istiliyin otağa çatmasını ləngidir. Poliuretan köpük və sərt plitələr düz damlarda və məhdud qalınlıq olan yerlərdə istifadə olunur.

Qalınlıq iqlimdən, normativ tələblərdən və seçilmiş materialın istilik keçiriciliyindən asılıdır; bunu layihəçi hesablamalıdır. Qənaət məqsədilə qalınlığı azaltmaq damda xüsusilə baha başa gəlir, çünki sonradan əlavə etmək üçün dam örtüyünü və ya daxili üzlüyü sökmək lazımdır.

Tez-tez edilən səhvlər

• Buxar izolyasiyası lentinin tikişlərinin yapışdırılmaması və boru, kabel keçidlərinin açıq qalması.
• Mineral yunun dirəklərdən dar kəsilməsi və kənarlarda boşluq qalması.
• Membranın səhv tərəfinin xaricə baxması.
• Dam altında havanın girişi və çıxışı (karnizdə və qalxanda) üçün açırımların unudulması.
• Mauerlat və dam ilə divarın birləşmə xəttinin izolyasiya olunmaması, burada istilik körpüsü qalması.
• Çardaq lyukunun və ya pilləkənin izolyasiyasız qalması.

İşlər bitdikdən sonra ilk qışda tavan künclərində qaralma, dam altında nəm iy və ya taxta elementlərdə damcı izləri görünsə, bu, buxar izolyasiyasında və ya havalandırmada problem olduğunu göstərir. Belə əlamətləri gecikdirmədən yoxlatdırmaq lazımdır.

Zaferoğlu İnşaat fərdi ev tikintisində dam örtüklərinin qurulmasını da həyata keçirir. Çardaq yaşayış sahəsi olacaq, yoxsa soyuq qalacaq — bu sualı layihə mərhələsində bizimlə cavablandırsanız, izolyasiya sxemi də aydınlaşar.