Dənizə yaxın ərazidə tikinti: nəm, duz və küləyə qarşı

Sahil zonasında evin ömrünü qısaldan amillər və onlara qarşı layihə qərarları: beton və armaturun qorunması, fasad materialları, metal detallar, külək və qrunt suyu.

Dəniz kənarında ev çoxlarının arzusudur, amma sahil havası tikinti materialları üçün sərt mühitdir. Havadakı duz hissəcikləri, yüksək nəmlik, güclü külək və çox vaxt yüksək qrunt suyu birlikdə işləyir. Adi şəhər evində illərlə problemsiz qalan detal sahildə daha tez paslanır, ləkələnir və ya çatlayır. Bu fərqi layihə mərhələsində nəzərə almaq sonrakı təmir xərclərini azaldır.

Duz niyə təhlükəlidir

Dəniz havasındakı xloridlər səthlərə çökür və nəmlə birlikdə materialların içinə keçir. Metal üçün bu, korroziyanın sürətlənməsi deməkdir. Beton üçün əsas təhlükə içindəki armaturdur: xloridlər betonun qoruyucu qatından keçib armatura çatanda o paslanmağa başlayır, pas həcmcə genişlənir və betonu içəridən çatladıb qopardır. Bu proses xaricdən gec görünür, görünəndə isə təmiri çətin olur.

Kərpic və daş səthlərdə duz kristalları ağ ləkələr yaradır və məsaməli materiallarda qat-qat ovulmaya səbəb ola bilər. Boyalar və suvaqlar da duz və nəm təsirinə məruz qalır.

Beton və konstruksiya

Sahil zonasında konstruksiya layihəsi ətraf mühitin aqressivliyini nəzərə almalıdır. Əsas məqamlar bunlardır:

• armaturun üstündəki beton qoruyucu qatının normalara uyğun kifayət qədər qalın olması;
• sıx, az su keçirən beton qarışığı və düzgün sıxlaşdırma;
• betonun ilk dövrdə nəm saxlanaraq düzgün bərkiməsi, səthdə çatların qarşısının alınması;
• qruntla təmasda olan hissələrin hidroizolyasiyası;
• beton işlərində duzlu dəniz qumundan və təmizlənməmiş sudan istifadə edilməməsi.

Sonuncu məqam xüsusilə vacibdir: yaxınlıqda olan dəniz qumu ucuz və əlçatan görünə bilər, amma içindəki duz armaturun korroziyasını beton tökülən gündən başladır.

Fasad, dam və metal detallar

Fasad üçün nəmə və duza davamlı, asan təmizlənən materiallar seçilir. Məsaməli təbii daş istifadə olunursa, onun hopdurma ilə qorunması və vaxtaşırı yenilənməsi düşünülür. Fasad suvaqları və boyaları xarici mühit üçün nəzərdə tutulmuş, buxar keçirən sistemlər olmalıdır ki, divarda nəm qapalı qalmasın.

Metal elementlər ən həssas hissədir. Məhəccərlər, fasad bərkidiciləri, dam detalları, darvaza və pəncərə furniturası üçün sahil mühitinə uyğun paslanmayan polad markaları, alüminium və ya keyfiyyətli örtüklü metal seçilir. Fərqli metalların birbaşa təması elektrokimyəvi korroziyanı sürətləndirə bilər, buna görə birləşmələrdə ayırıcı arakəsmələr istifadə olunur.

Pəncərə və vitrajlarda profilin və furnituranın dəniz mühitinə uyğunluğu, möhürləyicilərin keyfiyyəti və drenaj deşiklərinin açıq qalması yoxlanılır. Kondisioner xarici blokları da duzdan təsirlənir: onları birbaşa dəniz küləyinə açıq yerə qoymamaq daha doğrudur.

Külək və planlama

Sahildə külək həm konstruksiyaya, həm də gündəlik rahatlığa təsir edir. Dam örtüyünün bərkidilməsi, talvarların və perqolaların külək yükünə hesablanması, böyük şüşə səthlərin qalınlığı layihədə yoxlanılır. Evin planında isə terras və hovuz sahəsi hakim küləyə qarşı binanın özü, divar və ya yaşıllıqla qorunan tərəfdə yerləşdirilir.

Küləklə daşınan qum və duz pəncərə və qapıların kənarlarında toplanır. Girişdə külək tamponu kimi işləyən vestibül və ya örtülü giriş qumun evə daşınmasını azaldır.

Qrunt suyu və qulluq

Sahilə yaxın sahələrdə qrunt suyu çox vaxt yüksək olur və duzlu ola bilər. Geoloji araşdırmada suyun səviyyəsi və tərkibi öyrənilir, bünövrə və zirzəmi qərarı bu məlumat əsasında verilir. Bəzən zirzəmidən imtina etmək və ya evi bir az yüksək sokl üzərində qaldırmaq daha etibarlıdır.

Evin içindəki nəm də ayrıca diqqət tələb edir. Sahil evləri çox vaxt yalnız yayda istifadə olunur və qalan aylarda bağlı qalır. Havalandırılmayan otaqlarda nəmlik yığılır, şkafların arxasında və soyuq künclərdə kif əmələ gəlir, tekstil və mebel qoxu çəkir. Layihədə daimi, az enerji sərf edən havalandırma, nəm otaqlarda məcburi sorma və lazım olduqda nəmsizləşdirici üçün yer və elektrik nöqtəsi nəzərdə tutmaq bu problemin qarşısını alır. İstilik izolyasiyasının davamlı olması da soyuq körpülərdə kondensatın yaranmasını azaldır.

Sahil evində qulluq da planın bir hissəsidir. Fasad və metal detalların vaxtaşırı təmiz su ilə yuyulması, qoruyucu örtüklərin yoxlanması, drenaj və novların təmizlənməsi evin ömrünü uzadır.

Zaferoğlu İnşaat fərdi ev və villaların tikintisini topoqrafik və geoloji araşdırmalardan başlayaraq aparır və memarlıq layihələrini eskiz və kompüter modelləri ilə hazırlayır. Sahənizin dənizdən məsafəsini və üstünlük təşkil edən küləyin istiqamətini bilirsinizsə, material və fasad qərarlarını ondan başlayaq.