Yamacda ev tikintisi: dayaq divarları və drenaj

Meyilli sahədə ev tikərkən nələrə diqqət etmək lazımdır: sahənin araşdırılması, pilləli plan, dayaq divarları, yeraltı və səth drenajı, sürüşmə riski.

Yamacdakı torpaq sahəsi gözəl mənzərə, təbii işıq və evi bir neçə səviyyədə qurmaq imkanı verir. Eyni zamanda düz sahədə demək olar ki, düşünülməyən suallar burada birinci plana çıxır: torpaq aşağı sürüşə bilərmi, yağış suyu hara axacaq, evin arxa divarı torpağın təzyiqinə necə davam gətirəcək. Bu suallara layihədə cavab verilməsə, problemlər tikintidən illər sonra da üzə çıxa bilər.

Sahəni araşdırmadan başlayın

Meyilli sahədə topoqrafik plan xüsusilə vacibdir: meyilin dərəcəsi, səviyyə fərqləri və təbii su yolları yalnız dəqiq ölçmə ilə görünür. Geoloji araşdırma isə qrunt qatlarını, onların daşıma qabiliyyətini və qrunt suyunun səviyyəsini göstərir.

Yamacda xüsusən bu əlamətlərə baxılır: sahədə əyilmiş ağaclar, çatlamış köhnə hasarlar, torpaqda dalğavari qabarmalar, yağışdan sonra uzun müddət nəm qalan zolaqlar. Bunlar torpağın hərəkətdə olduğunu və ya suyun yeraltı axdığını göstərə bilər. Belə hallarda qərarı yalnız mütəxəssis rəyindən sonra vermək lazımdır.

Evi yamaca necə yerləşdirmək

Əsas iki yanaşma var. Birincisi, sahəni kəsib düz meydança yaratmaq və ənənəvi evi onun üstündə tikmək. Bu yol böyük həcmdə qazıntı, torpaq daşınması və hündür dayaq divarları tələb edə bilər. İkincisi, evi yamacın formasına uyğunlaşdırmaq: pilləli planla bir səviyyəni digərinə nisbətən aşağı salmaq, aşağı mərtəbəni qismən torpağa yerləşdirmək.

İkinci yanaşmada torpaq işləri azalır və ev landşafta daha təbii oturur. Amma torpağa söykənən divarlar dayaq divarı kimi işləyir və onların hidroizolyasiyası, drenajı və konstruktiv hesabı ayrıca diqqət tələb edir. Evin hansı tərəfinin torpağa girəcəyi günəş, mənzərə və giriş yolu ilə birlikdə seçilir.

Bünövrə də yamacın formasına uyğunlaşdırılır. Binanın bir hissəsi təbii qruntda, digər hissəsi isə tökülmə torpaq üzərində dayanarsa, oturma qeyri-bərabər olur və divarlarda çatlar yaranır. Buna görə bünövrənin altı pilləli edilir ki, bütün hissələr eyni etibarlı qrunt qatına söykənsin. Qazıntıdan çıxan torpaq həyətdə tökmə kimi istifadə olunacaqsa, o, qat-qat sıxlaşdırılmalıdır.

Giriş də ayrıca düşünülür. Maşın yolunun meyli çox dik olarsa, yağışda və qışda istifadə çətinləşir. Bəzən qarajı yuxarı səviyyədə, küçəyə yaxın, yaşayış zonasını isə aşağıda yerləşdirmək daha məntiqli olur.

Dayaq divarları

Dayaq divarı torpağın aşağı sürüşməsinin qarşısını alır və həyətdə istifadə olunan düz səviyyələr yaradır. Növləri müxtəlifdir:

• dəmir-beton divarlar: hündür və məsuliyyətli yerlərdə, hesablama əsasında;
• daş və ya beton bloklardan qravitasiya divarları: öz ağırlığı ilə işləyir;
• qabion divarlar: daşla doldurulmuş tor qutular, suyu keçirir;
• terraslama: bir hündür divar əvəzinə bir neçə alçaq pillə.

Dayaq divarının ən çox rast gəlinən səhvi onu sadə hasar kimi tikməkdir. Divarın arxasında yığılan su torpağın təzyiqini artırır və divarı əyir və ya yıxır. Ona görə də divarın arxasında drenaj qatı, drenaj borusu və suyun çıxması üçün deşiklər nəzərdə tutulur. Hündür divarlar, xüsusən bina və ya yol yaxınlığında olanlar, mütləq konstruktiv hesabla layihələndirilməlidir.

Drenaj: yamacda əsas mövzu

Yamacda su həmişə aşağı axır və yolunda ev varsa, ona dəyir. Drenaj sistemi iki səviyyədə qurulur. Səth drenajı yağış suyunu evin yuxarısında tutub kənara yönəldir: arxlar, kanallar, evin ətrafında meyilli səthlər. Yeraltı drenaj isə bünövrə və torpağa söykənən divarlar boyunca çınqıl qatında perforasiyalı borularla suyu yığıb aparır.

Evdən yuxarıdakı sahədə suyun kəsilməsi xüsusilə vacibdir. Tutulan su yamacın aşağısına, qonşu sahəyə zərər vermədən, yağış kanalına və ya xüsusi hopdurma yerinə yönəldilir. Dam suyu da bu sxemə daxil edilir: novların suyu birbaşa yamacın torpağına tökülməməlidir.

Tikinti prosesində diqqət

Yamacda qazıntı mərhələsi risklidir: açıq kəsilmiş torpaq yağışda uça bilər. İşləri quraq mövsümə planlamaq, kəsilmiş səthləri müvəqqəti bərkitmək və qazıntını uzun müddət açıq saxlamamaq məsləhətdir. Tikinti bitdikdən sonra açıq torpaq səthlərini bitki ilə örtmək eroziyanın qarşısını alır: kökləri olan örtük torpağı yerində saxlayır.

Meyilli sahədə relyefin dəqiq xəritəsi xüsusilə vacibdir; Zaferoğlu İnşaat tikintiyə topoqrafik və geoloji xəritələrin hazırlanması ilə başlayır. Sahənin topoqrafik planı varsa, evi yamaca pillələrlə, yoxsa dayaq divarı ilə oturtmağın variantlarını onun üzərində müqayisə edək.