Fərdi istilik sistemi: qazan və boru sxemləri

Fərdi evdə istilik qazanının növləri, qazan otağının tələbləri, bir borulu, iki borulu və kollektor sxemlərinin fərqi və isti su təchizatı ilə əlaqəsi.

Fərdi evdə istilik sistemi layihənin ən çox texniki qərar tələb edən hissələrindən biridir. Qazanın növü, borunun sxemi, radiator və ya isti döşəmə seçimi, isti su təchizatı — hamısı bir-biri ilə bağlıdır və birində edilən səhv digərlərinə təsir edir. Sistem evin ömrü boyu hər qış işləyəcəyi üçün onu tikinti və ya təmir mərhələsində bütöv şəkildə düşünmək lazımdır.

Qazanın növü

Qazanı seçərkən ilk sual yanacaq mənbəyidir. Təbii qaz xətti olan ərazilərdə qaz qazanı ən geniş yayılmış həlldir. Qaz qazanları iki əsas qrupa bölünür:

• Adi (konveksiya) qazanlar yanma məhsullarının istiliyinin bir hissəsini tüstü ilə birlikdə xaricə atır.
• Kondensasiya qazanları tüstü qazlarındakı su buxarının kondensasiyasından əlavə istilik alır və buna görə daha səmərəli işləyir. Onlar aşağı temperaturlu sistemlərdə, məsələn, isti döşəmə ilə, öz üstünlüyünü daha yaxşı göstərir. Kondensat xüsusi drenaj xəttinə yönləndirilməlidir.

Qaz olmayan yerlərdə elektrik qazanı, bərk yanacaq qazanı və ya istilik nasosu kimi variantlar nəzərdən keçirilir. Hər birinin işlətmə şərtləri, yer tələbi və xidmət ehtiyacı fərqlidir və seçim evin sahəsi, izolyasiyası, enerji təchizatı imkanları ilə birlikdə qiymətləndirilir.

Qazanlar həm də konstruksiyaya görə fərqlənir: bir konturlu qazan yalnız istilik sistemini qızdırır, isti su üçün ayrıca su qızdırıcısı və ya bak lazımdır; iki konturlu qazan həm istilik, həm də axınlı isti su verir.

Qazan otağının tələbləri

Qaz qazanının yerləşdirilməsi təhlükəsizlik qaydaları ilə tənzimlənir və qaz təchizatı təşkilatının texniki şərtlərinə uyğun olmalıdır. Ümumi məqamlar bunlardır:

• otaqda kifayət qədər təmiz hava girişi və havalandırma;
• tüstü bacasının və ya koaksial bacanın düzgün çıxışı;
• qazana xidmət üçün sərbəst giriş sahəsi;
• elektrik qidalanması və torpaqlama;
• kondensasiya qazanında kondensatın kanalizasiyaya axıdılması imkanı.

Bu tələblər layihə mərhələsində planlaşdırılmasa, sonradan qazanı qoymaq üçün divarı yarmaq və ya yeri dəyişmək lazım gələ bilər.

Boru sxemləri

Bir borulu sxemdə su radiatorlardan ardıcıl keçir. Quraşdırma sadədir və az boru tələb edir, lakin sonuncu radiatorlara daha soyuq su çatır və otaqlar arasında temperatur fərqi yarana bilər. Bir radiatoru tənzimləmək digərlərinə təsir edir.

İki borulu sxemdə hər radiatora ayrıca isti su gəlir və ayrıca soyumuş su qayıdır. Radiatorlar bərabər temperaturda işləyir, hər biri ayrıca tənzimlənə bilər. Müasir fərdi evlərdə daha çox bu sxem seçilir.

Kollektor (şüa) sxemində hər radiator və ya isti döşəmə ilgəyi mərkəzi kollektora ayrıca boru ilə qoşulur. Borular döşəmədə birləşməsiz çəkilir, hər xətti kollektorda ayrıca bağlamaq və tənzimləmək mümkündür. Boru sərfi daha çoxdur, amma idarəetmə və təmir baxımından rahatdır. İsti döşəmə ilə radiatorların birlikdə istifadə edildiyi evlərdə kollektor qovşağı demək olar ki, zəruridir, çünki bu iki sistem müxtəlif su temperaturu ilə işləyir.

Təhlükəsizlik və tənzimləmə elementləri

İstilik sistemi yalnız qazan və borulardan ibarət deyil. Qızan su genişlənir və bu genişlənməni genişləndirici çən qəbul edir. Təhlükəsizlik klapanı təzyiq həddən artıq qalxanda suyu buraxır, hava ayırıcıları sistemdə hava tıxacının qarşısını alır, filtr isə qazanı çirkdən qoruyur.

Otaq termostatı və ya küçə temperatur sensoru qazanın işini tələbata uyğunlaşdırır. Evdə insan olmadığı saatlarda temperaturu aşağı salmaq, gecə və gündüz rejimlərini ayırmaq sistemin həm rahatlığını, həm də səmərəsini artırır.

Planlaşdırma zamanı suallar

• Evin istilik itkisi hesablanıbmı və qazanın gücü buna görə seçilibmi?
• İsti su tələbatı (hamam otaqlarının sayı, eyni vaxtda istifadə) nəzərə alınıbmı?
• Radiatorlar, isti döşəmə, yoxsa hər ikisi olacaq?
• Qazan otağının yeri, bacası və havalandırması layihədə göstərilibmi?
• Sistemin boru marşrutu və kollektorun yeri memarlıq planı ilə uzlaşdırılıbmı?

Sistem quraşdırıldıqdan sonra təzyiq sınağından keçirilməli, ilk işə salınma və tənzimləmə qazan istehsalçısının tələblərinə uyğun aparılmalıdır.

Zaferoğlu İnşaat fərdi ev və villa tikintisində memarlıq layihəsindən daxili işlərə qədər tam diapazonda xidmət göstərir. Evinizin istilik sistemini layihə mərhələsində planlamaq istəsəniz, mütəxəssislərimizlə görüş təyin edə bilərsiniz.