İri formatlı plitə döşənməsi: səth, yapışqan və tikişlər

İri formatlı plitə adi plitədən fərqli yanaşma tələb edir: əsasın düzlüyü, elastik yapışqan, ikitərəfli sürtmə, düzləndirmə sistemi və deformasiya tikişləri.

Böyük ölçülü keramoqranit plitələr döşəmədə və divarda az tikişli, bütöv səth effekti yaradır. Dəhliz, pilləkən meydançası və ya açıq planlı qonaq otağında bu görünüş məkanı sakit və geniş edir. Amma plitə böyüdükcə kiçik texniki səhvlərin nəticəsi də böyüyür. Adi plitədə nəzərə çarpmayan əyrilik iri formatda pilləli kənar, boş səs və ya çat şəklində özünü göstərir.

Nə üçün iri format ayrıca yanaşma tələb edir

İri plitə bir neçə səbəbdən daha həssasdır.

• Əyilməyə meyl: uzun və nisbətən nazik plitə tam dəstək almadıqda boş qalan yerdə yük altında sına bilər.
• Əsasın qüsurları görünür: plitənin iki ucu arasındakı məsafə böyük olduğu üçün əsasdakı kiçik çuxur və ya qabarıqlıq qonşu plitələr arasında hündürlük fərqi yaradır.
• Plitənin öz əyriliyi: istehsalda plitələrin səthində kiçik əyilmə ola bilər. Uzun tərəflərdə bu, xüsusən plitələrin ortadan sürüşdürülərək düzülməsində daha çox hiss olunur.
• Çəki: ağır plitəni yerinə qoymaq, düzləndirmək və divarda saxlamaq daha çətindir.

Bu səbəblərə görə iri formatda əsas, yapışqan, alət və düzüm sxemi birlikdə planlaşdırılır.

Əsas: düzlük hər şeydən əvvəl

İri plitəni qalın yapışqan qatı ilə düzəltməyə çalışmaq səhvdir. Qalın qat qeyri-bərabər kiçilir, plitə yerində oturduqdan sonra çökə bilər və altda boşluqlar qalır. Düzgün yol əsası əvvəlcədən hazırlamaqdır.

• Döşəmədə styajka yoxlanılır, lazım olduqda özüdüzlənən qarışıqla tamamlanır.
• Divarda suvaq iri plitənin tələbinə uyğun düzlükdə olmalıdır.
• Əsas möhkəm, quru, tozdan və zəif qatlardan təmizlənmiş olmalıdır.
• Yapışqan istehsalçısının tələb etdiyi astar tətbiq olunur.

Düzlük uzun reyka ilə bir neçə istiqamətdə ölçülür. Plitənin uzunluğu nə qədər böyükdürsə, yoxlama reykası da o qədər uzun olmalıdır.

Yapışqan və tam doldurma

İri keramoqranit üçün yaxşılaşdırılmış və deformasiyaya davamlı yapışqanlar seçilir. Avropa standartı EN 12004 üzrə bu, adətən C2 sinfi və S1 və ya S2 deformasiya qabiliyyəti deməkdir. Elastik yapışqan əsasla plitə arasındakı temperatur və kiçilmə fərqlərini daha yaxşı qəbul edir.

Əsas qayda plitənin altında boşluq qalmamasıdır. Bunun üçün ikitərəfli sürtmə üsulu istifadə olunur: yapışqan həm əsasa dişli mala ilə, həm də plitənin arxasına nazik qatla çəkilir. Dişli malanın diş ölçüsü plitənin ölçüsünə və əsasa görə seçilir. Mala izləri bir istiqamətdə, adətən plitənin qısa tərəfinə paralel çəkilir ki, plitə basılanda hava rahat çıxsın.

Doldurmanı yoxlamaq üçün ilk plitələrdən biri qoyulduqdan sonra qaldırılıb arxasına baxılır. Yapışqan arxa səthi tam örtməyibsə, üsul düzəldilir. Döşəmədə, xüsusən də hamam və bayır kimi yerlərdə boşluqsuz doldurma həm möhkəmlik, həm də nəm baxımından vacibdir.

Düzləndirmə sistemi və alətlər

Qonşu plitələrin kənarlarını bir müstəvidə saxlamaq üçün düzləndirmə sistemləri istifadə olunur. Plitələrin arasına klips qoyulur, üstündən paz və ya qapaq sıxılır və kənarlar bir səviyyəyə gətirilir. Yapışqan bərkidikdən sonra klipsin görünən hissəsi qırılıb götürülür.

Sistem plitənin öz əyriliyini aradan qaldırmır və əyri əsası düzəltmir. O, yalnız düzgün hazırlanmış əsasda son dəqiqləşdirmə alətidir.

İri plitəni daşımaq və yerinə qoymaq üçün vakuum tutucular, uzun plitələr üçün xüsusi daşıma çərçivələri istifadə olunur. Plitəni ortadan tutub qaldırmaq ona zərbə kimi təsir edə bilər. Kəsim üçün uzun relsli kəsicilər və ya dəqiq kəsici alət lazımdır. Kənarda kəsilmiş plitənin üzü səliqəli olmalıdır, çünki iri formatda hər kəsik görünən yerdədir.

Tikişlər və düzüm sxemi

İri plitə tikişsiz görünüş üçün seçilsə də, tikişi tamamilə sıfıra endirmək olmaz. Rektifikat, yəni kənarları dəqiq kəsilmiş plitələrdə tikiş nazik ola bilər, amma plitələrin istilik genişlənməsi və ölçü tolerantlığı üçün yer qalmalıdır. Tikişin eni istehsalçının tövsiyəsinə görə müəyyən edilir.

Düzüm sxemi plitənin əyilmə riskinə təsir edir. Uzun düzbucaqlı plitələrin yarıya qədər sürüşdürülməsi qonşu kənarlarda hündürlük fərqini artıra bilər. Belə hallarda istehsalçılar çox vaxt daha kiçik sürüşdürmə tövsiyə edir.

Deformasiya tikişləri ayrıca planlaşdırılır:

• divar, sütun və pilləkən kimi sabit elementlər boyu kənar tikişi;
• styajkadakı deformasiya tikişlərinin üstündə plitədə də tikiş;
• böyük sahələrdə və isti döşəmədə layihəyə uyğun aralıq tikişləri;
• bu tikişlər sement doldurucu ilə deyil, elastik materialla doldurulur.

Düzümün başlanğıc xətti otağın ən görünən oxuna görə seçilir ki, kənarlarda çox dar kəsiklər qalmasın. Pilləkən meydançası və ya dəhliz kimi dar sahələrdə bu hesab xüsusilə vacibdir.

Qəbul zamanı nəyə baxmalı

• Qonşu plitələrin kənarları arasında pillə olmamalıdır, yan işıqla yoxlayın.
• Plitələri yüngülcə döyəcləyin, boş səs verən yerləri qeyd edin.
• Tikişlərin eni bərabər, xətləri düz olmalıdır.
• Kənar və deformasiya tikişləri elastik materialla doldurulmalıdır.
• Kəsilmiş plitələrin kənarları səliqəli və qopmasız olmalıdır.

Zaferoğlu İnşaat mənzil və villa təmirində iri formatlı üzlüklərin düzüm sxemini dizayn layihəsində əvvəlcədən hazırlayır ki, kəsiklər və tikiş xətləri işə başlamazdan əvvəl məlum olsun. Seçdiyiniz plitənin ölçüsünü və otağın planını göndərin, kəsik və tikiş xətlərinin haraya düşəcəyini düzüm sxemində göstərək.