Parket düzümü: siyənək ağacı, fransız ağacı və düz xətt

Parketin düz, diaqonal, siyənək ağacı və fransız ağacı düzümləri: otaq vizual olaraq necə dəyişir, material sərfi və əsasa tələb necə fərqlənir.

Eyni parket lövhəsi fərqli düzüldükdə otaq tamamilə başqa görünür. Düz xətlə döşənmiş palıd sakit və müasir təsir bağışlayır, siyənək ağacı naxışı isə klassik interyer ab-havası yaradır. Düzüm sxemi yalnız estetik qərar deyil. Material sərfinə, işin çətinliyinə, əsasa tələbə və hətta otağın vizual ölçüsünə təsir edir.

Düz düzüm

Lövhələr bir-birinə paralel, adətən uc birləşmələri pilləli şəkildə yerdəyişməklə düzülür. Bu, ən sadə və ən çox yayılmış sxemdir.

• Görünüş: sakit, fonda qalan, müasir və minimalist interyerlərə uyğun.
• Material sərfi: kəsim itkisi ən azdır.
• İş: nisbətən sürətli, həm yapışdırma, həm də bəzi növlərdə üzən üsulla mümkündür.

Düz düzümdə istiqamət seçimi çox önəmlidir. Lövhələr adətən əsas işıq mənbəyinə, yəni pəncərədən düşən işığa paralel qoyulur. Belə olduqda birləşmə xətləri daha az nəzərə çarpır. Dar, uzun otaqda və ya dəhlizdə lövhələri uzun divar boyu düzmək məkanı daha da uzadır, eninə düzmək isə vizual olaraq genişlik hissi verir.

Uc birləşmələrinin yerdəyişməsi də diqqət istəyir. Təsadüfi, amma çox qısa addımlarla deyil, müntəzəm və kifayət qədər məsafə ilə dəyişən birləşmələr döşəməni səliqəli göstərir.

Diaqonal düzüm

Lövhələr divarlara qırx beş dərəcə bucaq altında düzülür. Bu sxem düz xəttin sadəliyini saxlayır, amma otağa hərəkət və dinamika qatır.

• Kvadrata yaxın otaqlarda divarların sərt xətlərini yumşaldır.
• Divarları tam paralel olmayan otaqlarda əyriliyi daha az hiss etdirir.
• Kənarlarda çox sayda bucaqlı kəsim olduğu üçün material sərfi düz düzümdən çoxdur.

Siyənək ağacı

Eyni ölçülü düzbucaqlı plankalar bir-birinə düz bucaq altında düzülür. Bir plankanın ucu qonşunun yan tərəfinə dirənir və pilləli, zikzak naxış yaranır.

• Görünüş: klassik, dəbdəbəli, tarixi binalarda və neoklassik interyerlərdə tez-tez rast gəlinir. Müasir interyerdə açıq rəngli və ya mat ağacla da çox təmiz görünür.
• Material: sağ və sol plankalar ayrıca istehsal olunur. Sifariş verərkən hər iki növdən lazım olan sayı nəzərə alınır.
• Əsas tələb: naxış həndəsi olduğu üçün əsasdakı hər əyrilik birləşmələrdə görünür. Əsas çox düz olmalı, plankalar əsasən yapışdırılaraq döşənməlidir.
• Başlanğıc xətti: naxışın otaqda simmetrik görünməsi üçün mərkəzi xətt əvvəlcədən ölçülüb cızılır. Bu xətt səhv seçilərsə, naxış otağın bir tərəfinə sürüşmüş kimi görünür.

Fransız ağacı

Fransız ağacında, bəzən şevron da adlanır, plankaların ucları düz yox, müəyyən bucaq altında kəsilir. Uclar bir-biri ilə birbaşa qarşılaşır və davamlı ox şəkilli naxış əmələ gətirir.

• Siyənək ağacından daha nizamlı, daha qrafik görünür, naxış aydın istiqamət verir.
• Planka ucları fabrikdə dəqiq bucaqla kəsilmiş hazır sistem kimi alınması məsləhətdir. Obyektdə bucaq kəsmək həm vaxt aparır, həm də kiçik səhvlər bütün naxışı pozur.
• Oxların istiqaməti otağın əsas baxış xətti ilə uzlaşdırılır, məsələn qapıdan pəncərəyə doğru.

Otağa görə seçim

• Kiçik yataq otağı: düz düzüm və ya enli, sakit siyənək ağacı. Çox xırda naxış kiçik otaqda qarışıq görünə bilər.
• Uzun dəhliz: istiqamət seçimindən asılı olaraq düz düzüm, ya da məkanı ritmləşdirən fransız ağacı.
• Böyük qonaq otağı: siyənək və fransız ağacı öz miqyasını ən yaxşı burada göstərir.
• Açıq planlı məkan: bir neçə zonanı birləşdirmək üçün bütün sahədə eyni sxem və eyni istiqamət.

Naxışın mebelin altında nə qədər görünəcəyini də düşünmək lazımdır. Böyük çarpayı və ya xalça altında qalan mürəkkəb naxış bəzən gözlənilən effekti vermir.

Planlaşdırmada nəzərə alınmalı

• Naxışın mərkəz xətti və başlanğıc nöqtəsi layihədə göstərilməlidir.
• Otaqlar arasında keçiddə naxışın necə davam edəcəyi və ya astana profilinin olub-olmayacağı əvvəlcədən qərarlaşdırılır.
• Kənarlarda haşiyə, yəni bordür qoyulması mürəkkəb naxışı divarların əyriliyindən ayırır və səliqəli bitiş verir.
• Kəsim itkisi sxemə görə fərqləndiyi üçün material miqdarı düzüm seçildikdən sonra hesablanır.
• Bütün sxemlərdə kənar boşluğu saxlanılır ki, ağac genişlənəndə döşəmə qabarmasın.

Zaferoğlu İnşaat interyer dizayn layihələrində döşəmə düzümünü çertyojda və kompüter modelində göstərir ki, naxışın otaqda necə görünəcəyi işə başlamazdan əvvəl aydın olsun. Siyənək ağacının, yoxsa düz xəttin otağınızda daha yaxşı görünəcəyini ölçülü plan üzərində birlikdə sınayaq.