Mətbəx adası nə vaxt uyğundur: ölçü və keçid tələbləri

Mətbəx adası yalnız kifayət qədər sahə və keçid olduqda rahatdır. Adanın funksiyası, ölçüsü, mühəndis xətləri və işığı əvvəlcədən planlanmalıdır.

Mətbəx adası jurnallarda və vizualizasiyalarda həmişə təsirli görünür: geniş iş səthi, bar stulları, üstündə asılmış lampalar. Buna görə çox sifarişçi yeni mətbəx planlayanda ilk olaraq ada istəyir. Amma sahə kifayət etmədikdə ada mətbəxi rahatlaşdırmır, əksinə, hər gün yol kəsən bir maneəyə çevrilir. Adanın uyğun olub-olmadığını estetikadan əvvəl ölçülər müəyyən edir.

Əvvəlcə sual: ada nə üçündür

Ada müxtəlif rollar oynaya bilər və rolundan asılı olaraq onun tələbləri dəyişir:

• əlavə hazırlıq səthi: ən sadə variant, mühəndis xətləri tələb etmir;
• yuyucu ilə ada: kanalizasiya və su xətti adaya çəkilməlidir;
• bişirmə paneli ilə ada: aspirator həlli və elektrik və ya qaz xətti lazımdır;
• yemək və ya səhər yeməyi yeri: oturacaq tərəfində ayaqlar üçün boşluq və rahat hündürlük;
• saxlama: çəkmələr və şkaflar, bəzən şərab soyuducusu.

Bir adada bütün funksiyaları birləşdirmək cazibədar görünür, lakin bu, ölçünü və mühəndis işlərini ciddi artırır. Ən çox istifadə olunacaq bir-iki funksiyanı seçmək daha doğru yanaşmadır.

Keçidlər: adanın uğurunu müəyyən edən ölçü

Ada ətrafında hər tərəfdən rahat hərəkət olmalıdır. Ümumi tövsiyələrə görə ada ilə əsas mətbəx sırası arasında keçid təxminən 1–1,2 metr olmalıdır. İki nəfər tez-tez birlikdə yemək hazırlayırsa və ya keçid eyni zamanda evin başqa hissəsinə yol kimi istifadə olunursa, daha geniş məsafə seçilir.

Keçidi hesablayarkən yalnız səthlər arasındakı məsafəyə yox, açılan qapılara da baxmaq lazımdır. Qabyuyan maşın, soba və ya dərin çəkmə açıq olanda insan yenə də keçə bilməlidir. Adanın oturacaq tərəfində isə stulların arxasından keçid üçün əlavə yer saxlanılır.

Bu ölçüləri nəzərə alaraq, ada adətən yalnız kifayət qədər geniş mətbəxlərdə və ya açıq planlı mətbəx-qonaq otağında rahat olur. Dar mətbəxdə «balaca ada» çox vaxt həm iş səthini, həm də keçidi kiçildir.

Adanın ölçüsü və forması

Adanın uzunluğu və eni funksiyasına görə seçilir. Oturacaq nəzərdə tutulursa, hər oturan üçün kifayət qədər en və dizlər üçün səthin altında boşluq lazımdır. Adanın iş səthinin eni hazırlıq və yığma üçün rahat olmalı, amma o qədər geniş olmamalıdır ki, ortasına əl çatmasın və təmizləmək çətinləşsin.

Hündürlük də seçimdir. Adanın iş səthi əsas mətbəxlə eyni səviyyədə olduqda iş üçün rahatdır və stul əvəzinə yüksək bar stulları istifadə olunur. Bəzən adanın bir hissəsi aşağı salınıb adi yemək masası hündürlüyündə edilir.

Forma mətbəxin həndəsəsinə tabe olur: düzbucaqlı ada ən universaldır, «T» formalı ada yemək masası ilə birləşir, yarımada isə bir ucu divara və ya sıraya birləşdiyi üçün daha az yer tələb edir.

Mühəndis xətləri: gizli, amma həlledici

Adada yuyucu və ya bişirmə paneli planlanırsa, xətlər döşəmədən gəlməlidir. Bu, təmirin ən erkən mərhələsində — styajkadan əvvəl — həll olunur:

• kanalizasiya borusunun lazımi maililiyi üçün döşəmədə kifayət qədər hündürlük olub-olmadığı yoxlanılır;
• su xətləri və elektrik kabelləri adanın dəqiq yerinə çıxarılır;
• bişirmə paneli üçün tavandan asılan və ya iş səthinə gömülü aspirator seçilir və onun kanalı tavan planında göstərilir;
• adanın yan tərəflərində və ya iş səthində rozetka yeri düşünülür.

Adanın yeri tikinti zamanı sürüşərsə, bütün bu çıxışlar da uyğunsuz qalır. Ona görə ada ölçüləri çertyojda dəqiq bağlanmalı və işə başlamazdan əvvəl obyektdə işarələnməlidir.

Adanın üzərindəki işıq

Ada həm iş yeri, həm də çox vaxt otağın vizual mərkəzidir. Üzərində asılmış lampalar dekorativ rol oynayır, amma iş səthinə kifayət qədər işıq verməlidir. Lampaların sayı və aralığı adanın uzunluğuna görə seçilir, hündürlüyü isə baxışı kəsməyəcək və başa dəyməyəcək şəkildə müəyyən edilir.

Asma lampaların nöqtələri tavanda adanın mərkəz oxuna bağlı olduğu üçün, adanın ölçüsü dəqiqləşmədən elektrik çıxışları qoyulmamalıdır.

Ada əvəzinə nə seçmək olar

Sahə ada üçün kifayət etmirsə, oxşar faydanı başqa həllərlə almaq mümkündür:

• yarımada: bir ucu divara birləşir, keçidlər üçün daha az yer tələb edir;
• mobil ada və ya təkərli masa: lazım olduqda çəkilir;
• divara bərkidilmiş dar bar piştaxtası: səhər yeməyi üçün;
• «L» və ya «U» formalı planla iş səthini artırmaq.

Zaferoğlu İnşaat mətbəx və açıq planlı sahələr üçün ada və yarımada variantlarını çertyoj və kompüter modellərində müqayisə edir, mühəndis xətləri ilə birlikdə planlayır. Adanın mətbəxinizə sığıb-sığmadığını ölçü planı üzərində yoxlamaq mümkündür.