Yağış suyu sistemi: novçalar, borular və drenaj

Novça və boruların ölçüsü, materialı, maili quraşdırılması və suyun borudan sonra hara yönəldilməsi haqqında praktik bələdçi.

Yağış suyu sistemi evin ən az diqqət çəkən, amma ən çox iş görən hissələrindən biridir. Damdan düşən su yola salınmasa, fasadı isladır, sokl hissəsini yuyur, bünövrənin ətrafında gölməçə yaradır. Novçalar və borular bu suyu toplayıb idarə olunan nöqtəyə aparmaq üçündür və onların düzgün seçimi damın özü qədər vacibdir.

Sistem hansı hissələrdən ibarətdir

Tipik sistemdə karniz boyunca uzanan novçalar, onları tutan qarmaqlar, suyu aşağı ötürən qıf, şaquli borular, dirsəklər və borunun ucundakı çıxış elementi olur. Künclərdə xüsusi bucaq hissələri, novçanın ucunda isə tıxaclar quraşdırılır. Hər birləşmə potensial sızma nöqtəsidir, ona görə də sistemin bir istehsalçının uyğun elementlərindən yığılması montajı asanlaşdırır.

Ölçü necə müəyyən edilir

Novçanın eni və boruların sayı damın həmin tərəfdən su toplayan sahəsindən asılıdır. Burada evin döşəmə sahəsi yox, maili dam yamacının proyeksiya sahəsi nəzərə alınır. İstehsalçıların kataloqlarında hər novça ölçüsü üçün bir borunun xidmət edə biləcəyi dam sahəsi göstərilir.

Əgər yamac uzundursa, bir boru kifayət etmir və suyu iki tərəfə bölmək lazım gəlir. Leysan yağışlarının tez-tez olduğu yerlərdə kiçik ölçülü novça daşa bilər. Bu halda ölçünü bir pillə böyük götürmək və ya boru sayını artırmaq ümumi yanaşmadır.

Material seçimi

Ən çox istifadə olunan variantlar bunlardır:

• PVC — yüngüldür, paslanmır, montajı sadədir; lakin temperatur dəyişməsində uzanıb qısalır, ona görə kompensasiya birləşmələri tələb edir.
• Polimer örtüklü sinklənmiş polad — möhkəmdir, dam örtüyünün rənginə uyğunlaşdırmaq asandır; örtüyün cızılmış yerləri vaxtında boyanmalıdır.
• Alüminium — yüngül və korroziyaya davamlıdır, çox vaxt tikişsiz formada yerində hazırlanır.
• Mis və sink-titan — uzunömürlü və dekorativdir, klassik fasadlarda seçilir, amma digər metallarla təmasda saxlanmamalıdır.

Materialın seçimi dam örtüyü ilə uyğunluğa da bağlıdır: fərqli metalların birbaşa təması elektrokimyəvi korroziyaya yol aça bilər.

Montajda əsas qaydalar

Novça üfüqi deyil, qıfa doğru azca meyillə quraşdırılır ki, su dayanmasın. Qarmaqlar bərabər aralıqla bərkidilir; aralıq çox böyük olanda qar və buz yükü altında novça əyilir. Novçanın xarici kənarı dam örtüyünün kənarından elə yerləşdirilir ki, yamacdan sürüşən su və qar onu qoparmasın.

Borular fasada xüsusi xamıtlarla bərkidilir və divardan bir az aralı saxlanılır ki, arxada nəm toplanmasın. Hər birləşmənin istiqaməti suyun axınına uyğun olmalıdır: yuxarı hissə aşağı hissənin içinə girir.

Borudan sonra su hara getməlidir

Sistemin ən çox unudulan hissəsi budur. Boru suyu düz sokl dibinə tökürsə, problem sadəcə aşağı köçür. Suyu evdən uzaqlaşdırmağın bir neçə yolu var:

• borunun ucuna bünövrədən aralı uzanan çıxış dirsəyi və altına beton və ya daş sualtı qoymaq;
• borunu yeraltı yağış suyu kanalına və ya qəbul quyusuna birləşdirmək;
• suyu bağ suvarması üçün çəndə toplamaq.

Yeraltı qoşulmada qəbul qıfının zibil tutan səbəti olmalıdır, əks halda yarpaqlar boru içində tıxac yaradır.

Yağış suyunu məişət kanalizasiyasına qoşmaq isə ümumiyyətlə düzgün yanaşma sayılmır. Leysan zamanı gələn böyük həcm kanalizasiya xəttini doldurub geri vura bilər, üstəlik bir çox yerdə bu, qaydalarla da qadağandır. Suyu torpağa hopdurmaq planlanırsa, qəbul quyusunun yeri bünövrədən kifayət qədər aralı seçilməli, torpağın suyu nə dərəcədə keçirdiyi əvvəlcədən yoxlanmalıdır. Gil torpaqda su tez hopmur və quyu daşa bilər; belə hallarda həyətin ümumi drenaj sxemi ilə birlikdə düşünmək lazım gəlir. Qonşu sahəyə və ya səkiyə su axıtmaq da mübahisə mənbəyinə çevrilir, ona görə axının son nöqtəsi layihədə aydın göstərilməlidir.

Qulluq və yoxlama siyahısı

İldə ən azı iki dəfə, xüsusilə payızda yarpaq töküləndən sonra novçaları təmizləmək məsləhətdir. Leysan zamanı evin ətrafında gəzib baxmaq ən yaxşı testdir:

• su novçanın kənarından aşırmı;
• birləşmələrdən damcı gəlirmi;
• borunun çıxışında su divara sıçrayırmı;
• sokl yaxınlığında gölməçə qalırmı.

Bu əlamətlərdən biri varsa, səbəb adətən tıxanma, meyilin pozulması və ya ölçünün kifayət etməməsidir.

Zaferoğlu İnşaat fərdi ev tikintisində dam örtüyünü və ona bağlı detalları layihə əsasında qurur. Damın planını göndərsəniz, novçaları, boruları və suyun həyətdə hara axıdılacağını bir sxemdə göstərərik.