Ventilyasiyalı fasad: quruluşu və nə vaxt seçilir

Asma ventilyasiyalı fasadın təbəqələri, hava boşluğunun rolu, üzlük materialları və bu sistemin yaş fasaddan hansı hallarda üstün olduğu.

Müasir villa və ofis binalarında böyük keramoqranit plitələr, metal kasetlər və ya fibrosement panellərlə üzlənmiş fasadlar çox vaxt ventilyasiyalı fasad sistemidir. Adından göründüyü kimi, bu sistemin əsas ideyası üzlüklə divar arasında hərəkət edən havadır. Bu qat fasadın necə qocaldığına, divarın nəm rejiminə və binanın istilik davranışına birbaşa təsir edir.

Sistem necə qurulur

Divardan çölə doğru təbəqələr adətən belə düzülür:

• Daşıyıcı divar — beton, kərpic və ya blok hörgü.
• Kronşteynlər — divara ankerlə bərkidilən və karkası daşıyan dayaqlar; divarla aralarında istilik körpüsünü azaldan araqat qoyulur.
• İstilik izolyasiyası — adətən yanmayan mineral yun plitələr, dübellərlə divara sıxılır.
• Külək-su qoruyucu membran — izolyasiyanın liflərini hava axınından qoruyur və buxarı çölə buraxır.
• Hava boşluğu — izolyasiya ilə üzlük arasında saxlanılan açıq kanal.
• Alt karkas və üzlük — profillər və onlara gizli və ya açıq bərkidilən plitələr.

Hava boşluğu aşağıdan və yuxarıdan açıq qalır, pəncərə açırımlarının ətrafında isə havanın keçməsinə imkan verən perforasiyalı elementlər qoyulur.

Hava boşluğu nə iş görür

Üzlüyün arxasındakı hava istiləndikcə yuxarı qalxır və aşağıdan təzə hava çəkir. Bu təbii dartım izolyasiyadan və divardan çıxan nəmi daim aparır. Yayda isə günəşin qızdırdığı üzlüklə divar arasında bufer zona yaranır, istinin bir hissəsi hava ilə birlikdə çıxıb gedir.

Boşluğun effektiv işləməsi üçün onun eni layihədə hesablanır və heç bir yerdə tamamilə bağlanmamalıdır. Montaj zamanı izolyasiya plitəsinin bir küncü şişib boşluğa girirsə və ya zibil aşağı açıqlığı tıxayırsa, həmin zonada hava hərəkəti dayanır.

Sistemin istilik baxımından zəif nöqtəsi kronşteynlərdir. Metal dayaq izolyasiya qatını deşib divara qədər gedir və hər biri kiçik istilik körpüsü yaradır. Onların sayı çox olduqda fasadın ümumi istilik müqaviməti hesablanandan aşağı düşür. Buna görə kronşteynlərin addımı yalnız yükə görə yox, istilik itkisi nəzərə alınaraq seçilir, divarla təmas yerinə isə plastik və ya paronit araqatlar qoyulur. İzolyasiya plitələri kronşteynlərin ətrafında kəsilərək sıx oturdulmalı, plitələrin tikişləri isə iki qatlı düzülüşdə bir-birini örtməlidir. Açıq qalan hər dar yarıq həm soyuq körpü, həm də havanın izolyasiya arxasına keçdiyi yoldur.

Üzlük materialları

Sistemin görünüşü üzlük seçimindən asılıdır:

• Keramoqranit — sərt, rəngi sabit, müxtəlif tekstura imitasiyası var.
• Fibrosement panellər — nisbətən yüngül, rənglənmiş və ya teksturalı səthli.
• Alüminium kompozit və metal kasetlər — iri, hamar səthlər və dəqiq xətlər üçün.
• Təbii daş — ağır olduğu üçün gücləndirilmiş karkas tələb edir.
• HPL və termotaxta — isti, təbii görünüş verir.

Seçim zamanı materialın yanğın təhlükəsizliyi sinfi xüsusi yoxlanmalıdır, çünki hava boşluğu yanğın zamanı dartım kanalına çevrilə bilər. Hündür binalarda mərtəbələr arasında yanğın kəsiciləri nəzərdə tutulur.

Üstünlükləri

Ventilyasiyalı fasad yaş fasadla, yəni izolyasiya üzərinə suvaq çəkilən sistemlə müqayisədə bir neçə baxımdan əlverişlidir. Montaj quru üsulla aparılır, suvağın quruması gözlənmir və soyuq mövsümdə də iş davam edə bilər. Zədələnmiş plitə ayrıca çıxarılıb dəyişdirilə bilər. Karkas əyri divarları düzəltmədən düz fasad müstəvisi yaratmağa imkan verir.

Məhdudiyyətlər və nə vaxt seçməmək

Sistemin dəyəri və çəkisi daha yüksəkdir, layihə mərhələsində daşıyıcı divarın ankerləri saxlaya biləcəyi yoxlanmalıdır. Qazobeton kimi məsaməli divarlarda xüsusi ankerlər və çəkmə sınağı lazımdır. Kiçik birmərtəbəli evdə, sadə memarlıqda və məhdud büdcədə yaxşı icra edilmiş suvaqlı fasad daha məntiqli ola bilər.

Memarlıq baxımından da fərq var: plitələrin ölçüsü və tikiş şəbəkəsi fasadın ritmini müəyyən edir. Pəncərə, qapı və künclər bu şəbəkəyə uyğunlaşdırılmasa, kəsilmiş xırda parçalar yaranır və fasad səliqəsiz görünür.

Layihə və qəbul üçün yoxlama siyahısı

• Plitə düzümü fasad çertyojunda açırımlarla birlikdə işlənibmi?
• Kronşteynlərin addımı və ankerin növü hesabla təsdiqlənibmi?
• İzolyasiya yanmayan materialdandırmı və boşluqsuz sıxılıbmı?
• Hava boşluğunun aşağı və yuxarı açıqlıqları torla qorunubmu?
• Pəncərə yamacları, parapet və sokl birləşmələri detallaşdırılıbmı?

Zaferoğlu İnşaat memarlıq layihələrində binanın xarici görünüşünü eskizlər və kompüter modelləri ilə təqdim edir. Fasad sistemini üzlük seçimi ilə birlikdə müzakirə etmək üçün layihə komandamıza müraciət edə bilərsiniz.