Eskiz layihə və işçi layihə: fərq və ardıcıllıq

Eskiz mərhələsində hansı qərarlar verilir, işçi layihədə nə əlavə olunur, niyə mərhələləri qarışdırmaq baha başa gəlir və keçid zamanı nəyi yoxlamaq lazımdır.

Memarla ilk görüşlərdən sonra sifarişçi bir neçə plan variantı və fasad təsvirləri alır və çox vaxt düşünür ki, layihə hazırdır. Əslində bu, eskiz mərhələsidir: evin ideyası, həcmi və planlaşdırma məntiqi. Tikintidə ustanın əlində olmalı olan sənədlər isə işçi layihədir. Bu iki mərhələnin fərqini bilmək həm vaxt itkisinin, həm də meydançada «bunu necə edək?» sualının qarşısını alır.

Eskiz layihə: böyük qərarlar mərhələsi

Eskiz layihənin vəzifəsi sifarişçi ilə birlikdə əsas istiqaməti müəyyənləşdirməkdir. Bu mərhələdə cavab verilən suallar strateji xarakter daşıyır:

• evin sahədə yerləşməsi, girişlər və günəşə görə oriyentasiya;
• mərtəbələrin sayı, otaqların siyahısı və onların qarşılıqlı əlaqəsi;
• ümumi həcm, dam forması və fasad üslubu;
• əsas materiallar haqqında ilkin qərarlar;
• təxmini sahə göstəriciləri.

Eskiz materialları adətən planlar, sadə fasad və kəsiklər, vizualizasiyalar və ya maketdən ibarət olur. Ölçülər əsas dəqiqlikdə verilir, konstruktiv və mühəndis həlləri isə yalnız prinsip səviyyəsində nəzərə alınır. Buradakı məqsəd variantları tez müqayisə etmək və dəyişmək rahat olan səviyyədə qalmaqdır.

Eskiz mərhələsində dəyişiklik ən ucuz başa gəlir. Otağın yerini dəyişmək, mərtəbə sayını azaltmaq və ya dam formasını başqa cür həll etmək bir neçə vərəqin yenidən çəkilməsi deməkdir. Ona görə də sifarişçinin bu mərhələdə sual verməsi, ailə üzvləri ilə müzakirə etməsi və tələsməməsi düzgündür.

İşçi layihə: necə tikiləcəyini göstərən sənədlər

İşçi layihə təsdiq edilmiş eskiz əsasında hazırlanır və tikintinin hər mərhələsi üçün dəqiq təlimat rolunu oynayır. Burada artıq ümumi ideya deyil, konkret ölçülər, qatlar, düyünlər və spesifikasiyalar olur.

İşçi layihəyə memarlıq çertyojlarının ətraflı variantı, divar və döşəmə qatlarının tərkibi, pəncərə və qapı cədvəlləri, dam və fasad düyünləri daxildir. Bunlarla yanaşı konstruktiv çertyojlar, yəni bünövrə, karkas və armatur sxemləri, eləcə də mühəndis sistemlərinin planları hazırlanır. Hər bölmə digərləri ilə uzlaşdırılır ki, məsələn, tirin keçdiyi yerdə havalandırma kanalı planlaşdırılmasın.

Materialların spesifikasiyası da işçi layihənin vacib hissəsidir. Burada «keramik plitə» yox, ölçüsü, sinfi və miqdarı göstərilmiş material yazılır ki, smeta və satınalma dəqiq aparılsın.

Mərhələləri qarışdırmağın nəticəsi

Ən çox rast gəlinən səhv eskiz materialları ilə tikintiyə başlamaqdır. Belə olduqda usta çatışmayan qərarları öz təcrübəsinə görə verir: pilləkənin pillə ölçüsü, pəncərə üstündəki tirin hündürlüyü, dam ilə divarın birləşməsi. Nəticədə memarın nəzərdə tutduğu görünüş və funksiya dəyişir, bəzən isə konstruktiv risk yaranır.

Əks səhv də var: eskiz tam təsdiq edilmədən işçi layihəyə keçmək. Bu zaman işçi çertyojlar hazırlandıqdan sonra verilən «otağı bir az böyüdək» qərarı konstruktiv sxemdən mühəndis planlarına qədər bütün vərəqlərə təsir edir və layihə müddəti uzanır.

Keçid zamanı nəyi yoxlamalı

Eskizdən işçi layihəyə keçməzdən əvvəl sifarişçinin son dəfə diqqətlə baxması lazım olan məqamlar var. Otaq ölçülərini mebel planı ilə yoxlayın: yataq, dolab, mətbəx modulları sığırmı? Pəncərələrin yerini mənzərə və qonşu binalara görə qiymətləndirin. Pilləkənin yeri və rahatlığı, saxlama yerlərinin kifayət olub-olmaması, texniki otaq və qazan yeri kimi az diqqət çəkən sahələri soruşun.

Təsdiqi yazılı qeyd etmək də faydalıdır: hansı variant, hansı tarixdə, hansı qeydlərlə qəbul edildi. Bu sənəd sonradan yaranan anlaşılmazlıqların qarşısını alır.

Bu mərhələdə mühəndis sistemlərinin prinsip qərarlarını da soruşmaq lazımdır: istilik radiatorla, yoxsa isti döşəmə ilə olacaq, kondisioner blokları harada yerləşəcək, havalandırma kanalları hansı tavandan keçəcək. Bu qərarlar tavan hündürlüyünə, divar qalınlığına və fasada təsir edir, ona görə də işçi layihə başlamazdan əvvəl ən azı istiqamət səviyyəsində müəyyən olunmalıdır.

Tikinti zamanı işçi layihə ilə iş

İşçi layihə tikinti başlayandan sonra da «canlı» sənəd olaraq qalır. Sahədə yaranan suallar layihə müəllifi ilə həll edilir, razılaşdırılan dəyişikliklər çertyojlarda qeyd olunur. Tikinti sonunda faktiki vəziyyəti əks etdirən sənədlər gələcək təmir və genişləndirmə üçün əsas olur.

Zaferoğlu İnşaat evlər və ofislər üçün çertyojları hazırlayır, dizayn həllərini eskizlər və kompüter modelləri ilə göstərir. Layihəniz hələ ilk eskiz səviyyəsindədirsə, onu elə bu mərhələdə bizimlə birlikdə gözdən keçirmək olar.