Memar üçün texniki tapşırığı necə hazırlamalı

Memara verilən yaxşı tapşırıq layihəni sürətləndirir və dəyişiklikləri azaldır: ailə və həyat tərzi, otaqlar siyahısı, sahə məlumatları, üslub nümunələri, prioritetlər və məhdudiyyətlər.

Memarla ilk görüşdə «gözəl, rahat, işıqlı ev istəyirik» demək təbiidir, amma bu cümlə layihə üçün heç bir istiqamət vermir. Hər kəs rahat ev istəyir, sadəcə hər ailə üçün rahatlığın mənası fərqlidir. Texniki tapşırıq sifarişçinin öz həyatını memarın başa düşəcəyi dilə çevirdiyi sənəddir. O nə qədər dəqiq olarsa, eskiz variantları bir o qədər tez yaxınlaşır və sonradan «biz bunu nəzərdə tutmamışdıq» anları azalır.

Ailə və gündəlik ssenari

Tapşırıq otaqlardan deyil, insanlardan başlamalıdır. Evdə kim yaşayacaq, onların yaşı və vərdişləri necədir, on il sonra ailədə nə dəyişə bilər? Uşaqlar böyüyəcək, yaşlı valideynlər birlikdə yaşamağa gələ bilər, kimsə evdən işləyəcək. Bu dəyişiklikləri indidən qeyd etmək planın çevik qurulmasına imkan verir.

Gündəlik ssenarini yazmaq çox faydalıdır. Səhər kim birinci qalxır və harada səhər yeməyi yeyilir? Maşından gələn alış-veriş hansı qapıdan daxil olur? Qonaqlar tez-tez gəlirmi və gecələyirlərmi? Yemək evdə çox bişirilirmi, yoxsa mətbəx əsasən formaldır? Bu kiçik təfərrüatlar memara girişlərin, mətbəxin və qonaq zonalarının yerini müəyyən etməyə birbaşa kömək edir.

Ev heyvanları, hobbilər, musiqi alətləri, idman avadanlığı, böyük kolleksiyalar kimi xüsusiyyətləri də unutmamaq lazımdır. Hər biri ayrıca yer, səs izolyasiyası və ya xüsusi giriş tələb edə bilər.

Otaqların siyahısı və əlaqələri

Növbəti addım otaqların siyahısıdır, amma sadə sayma kifayət etmir. Hər otaq üçün qısa qeyd yazılır: kimin üçündür, təxminən hansı mebel orada olacaq, hansı otaqlarla yanaşı olmalıdır. Məsələn:

• valideyn yataq otağı: öz hamam otağı və qarderob, uşaq otaqlarından bir az aralı;
• mətbəx: yemək zonası ilə birbaşa əlaqə, həyətə və ya terrasa çıxış;
• kabinet: sakit tərəfdə, ayrıca giriş varsa müştəri qəbulu üçün;
• texniki otaq və çamaşırxana: girişə yaxın, yataq otaqlarından uzaq;
• qonaq otağı: gecələyən qonaq üçün ayrıca duş.

Hansı otaqların eyni mərtəbədə olması vacibdir, hansı pilləkənlə ayrıla bilər, bu da yazılmalıdır. Yaşlı ailə üzvü üçün birinci mərtəbədə yataq otağı çox vaxt sonradan anlaşılan ehtiyacdır.

Sahə, sənədlər və məhdudiyyətlər

Memar sahənin real şəraitini bilmədən düzgün qərar verə bilməz. Tapşırığa torpaq sahəsinin sənədləri, varsa topoqrafik plan və geoloji araşdırma, qonşu binalar, mənzərə istiqaməti, küçədən səs-küy və mövcud kommunikasiyalar barədə məlumat əlavə olunur. Sahəni fərqli saatlarda çəkilmiş fotoşəkillər də günəşin və kölgənin necə dəyişdiyini göstərir.

Məhdudiyyətlər də açıq yazılmalıdır: mərtəbə sayı üzrə tələblər, qorunmalı ağaclar, sahənin bir hissəsinin gələcəkdə başqa tikili üçün saxlanması. Memar bunları başlanğıcda bilərsə, sonradan planı yenidən qurmaq lazım gəlmir.

Üslub, materiallar və nümunələr

Üslubu sözlə təsvir etmək çətindir, çünki «modern» və ya «klassik» hər insan üçün fərqli görüntü yaradır. Daha etibarlı yol bəyəndiyiniz və bəyənmədiyiniz nümunələri toplamaqdır. Bəyənmədiklərinizi göstərmək də eyni dərəcədə dəyərlidir: məsələn, «tünd fasad istəmirik» və ya «çox şüşə bizi narahat edir» kimi qeydlər memarın variantlarını daraldır.

Hər nümunənin yanında konkret olaraq nəyin xoşunuza gəldiyini qeyd edin: pəncərələrin ölçüsü, dam forması, materialın rəngi, yoxsa ümumi əhval. Materiallara münasibət, məsələn, təbii daşa, taxtaya və ya asan qulluq tələb edən səthlərə üstünlük də bu hissədə yazılır.

Prioritetlər və büdcə çərçivəsi

Hər tapşırıqda bir-biri ilə ziddiyyət təşkil edən istəklər olur: böyük otaqlar və yığcam ev, çoxlu şüşə və aşağı enerji sərfi, mürəkkəb fasad və sadə qulluq. Ona görə də istəkləri üç qrupa bölmək məsləhətdir: mütləq olmalı, arzuolunan və imtina edilə bilən. Bu bölgü memara variantlar arasında düzgün seçim etməyə imkan verir.

Büdcə çərçivəsini gizlətmək də səhvdir. Memar büdcəni bilmədən çox vaxt ya sifarişçinin imkanlarını aşan, ya da lazım olduğundan sadə həll təklif edir. Dəqiq rəqəm vermək məcburi deyil, amma evin hansı səviyyədə tikilməsinin planlaşdırıldığını bildirmək layihənin realist olmasına kömək edir.

Tapşırıq canlı sənəddir

İlk eskizlərdən sonra tapşırıq yenilənə bilər və bu normaldır: variantları görəndə bəzi istəklər dəyişir. Vacib olan dəyişikliklərin yazılı qeyd olunmasıdır ki, layihənin sonrakı mərhələlərində hansı qərarın nə vaxt verildiyi aydın olsun. Tapşırığı bütün ailə üzvlərinin birlikdə müzakirə etməsi də sonradan yaranan fikir ayrılıqlarını azaldır.

Zaferoğlu İnşaat fərdi ev və villalar üçün memarlıq layihələrini sifarişçinin istəkləri əsasında eskiz və kompüter modelləri ilə hazırlayır. Tapşırığın qaralamasını bizə göndərin; ilk görüşdə orada nəyin çatışmadığını sual-sual keçərik.