Dam sızmaları: ən çox rast gəlinən səbəblər

Maili və düz damlarda suyun ən çox harada içəri keçdiyi, sızma yerinin tavandakı ləkədən niyə fərqli ola biləcəyi və mənbəni axtarmağın ardıcıllığı.

Tavanda sarı ləkə görünəndə ilk düşüncə adətən örtüyün harasınınsa deşildiyidir. Amma təcrübədə sızmaların böyük hissəsi dam örtüyünün düz səthindən yox, onun kəsildiyi, döndüyü və başqa elementlərlə birləşdiyi yerlərdən başlayır. Problemi bir dəfəlik həll etmək üçün suyun hansı yolla içəri keçdiyini anlamaq lazımdır, çünki ləkənin olduğu yer çox vaxt mənbənin olduğu yer deyil.

Birləşmə yerləri: baca, divar, dam pəncərəsi

Dam örtüyü bacanı, ventilyasiya borusunu, dam pəncərəsini və ya hündür divarı kəsdiyi yerdə ayrıca qoruyucu detal tələb edir. Bu yerlərdə metal önlük, yapışqan lent və ya xüsusi birləşmə elementləri qoyulur. Ən çox görülən səhvlər bunlardır:

• önlüyün üst kənarı divara salınmayıb, sadəcə hermetiklə yapışdırılıb və hermetik zamanla çatlayıb;
• bacanın arxa tərəfində su və qar yığılır, amma orada suyu yana ötürən kiçik maili element yoxdur;
• dam pəncərəsi istehsalçının öz birləşmə dəsti olmadan quraşdırılıb;
• boruların ətrafındakı rezin manjet günəş altında sərtləşib çatlayıb.

Bu zonalarda sızma çox vaxt yalnız güclü küləkli yağışda və ya qar əriyəndə özünü göstərir, ona görə uzun müddət gözdən qaçır.

Vadilər və yamacların kəsişməsi

İki yamacın daxili bucaqda birləşdiyi vadi damın ən çox su qəbul edən yeridir: hər iki tərəfdən gələn su bir kanalda toplanır. Vadinin altında davamlı altlıq və ayrıca örtük zolağı olmalıdır. Örtük elementləri vadiyə çox yaxın kəsilibsə, kanal daralır və leysanda su kənara aşır. Vadidə yarpaq və zibil yığılması da suyu yan tərəfə, örtüyün altına yönəldə bilər.

Örtüyün özü və bərkidicilər

Keramika və ya sement kirəmitdə qırılmış, yerindən sürüşmüş və ya küləkdə qalxmış bir element suyun içəri keçməsi üçün kifayətdir. Metal örtükdə isə əsas risk bərkidicilərdir: vintlər çox bərk sıxılanda rezin şayba əzilir, zəif sıxılanda isə kip oturmur. Vint dalğanın yanlış yerinə vurulubsa, su birbaşa deşiyə yönəlir. Temperatur dəyişməsi ilə uzanıb-qısalan uzun metal vərəqlər də bərkitmə deşiklərini zamanla genişləndirə bilər.

Bitum şingldə sızmanın tipik səbəbi mismarların səthdə qalması və ya üst qatla örtülməməsidir. Hər örtük növündə isə minimal meyil tələbi var; meyili istehsalçının göstərdiyindən az olan damda su yavaş axır və birləşmələrdən içəri çəkilir.

Novçalar və buz bəndi

Tıxanmış novçada su dayanır, daşır və karnizin altına, bəzən də divarın içinə keçir. Soyuq iqlimli yerlərdə başqa mexanizm də var: damın isti hissəsində əriyən qar karnizin soyuq kənarında yenidən donur və buz bəndi yaradır. Arxada yığılan su örtüyün birləşmələrindən yuxarıya doğru çəkilir. Bunun səbəbi çox vaxt dam altı izolyasiyanın və ventilyasiyanın çatışmamasıdır, yəni problemin həlli təkcə novçada deyil.

Düz damlarda tipik yerlər

Düz və az meyilli damlarda su daha uzun müddət səthdə qalır, ona görə kiçik qüsur da sızmaya çevrilir. Tez-tez rast gəlinən mənbələr:

• membranın tikişlərində yapışmamış yerlər;
• parapet və divarlara qalxan hissənin kifayət qədər hündür olmaması və üst kənarının bərkidilməməsi;
• qəbul qıflarının ətrafında gölməçə və zəif birləşmə;
• damın üstündə quraşdırılmış avadanlıq dayaqlarının membranı deşməsi.

Hər ləkə isə sızma demək deyil. Yağış olmayan dövrdə görünən ləkələr, xüsusən qışda, kondensasiya ola bilər: evin nəmli havası dam altında soyuq səthdə su damcılarına çevrilir. Bu halda örtüyü dəyişmək nəticə vermir, buxar baryeri və ventilyasiya yoxlanmalıdır. Həmçinin dam altından keçən isitmə və su boruları da ləkənin mənbəyi ola bilər.

Mənbəni necə axtarmaq olar

Su tirlər və izolyasiya boyunca bir neçə metr yol gedib başqa yerdə damcılaya bilər. Ona görə axtarış çardaqdan, ləkənin yuxarısından başlayır və yamac boyunca yuxarı qalxır: taxtada qaralma, izolyasiyada nəm izləri, mismarlarda pas axtarılır. Çardağa çıxmaq mümkün olmayanda su testi aparılır: dam ən aşağı zonadan başlayaraq hissə-hissə şlanqla isladılır, hər zonadan sonra içəridə gözlənilir. Yuxarıdan başlamaq səhvdir, çünki aşağı axan su hansı zonanın axdığını qarışdırır.

Zaferoğlu İnşaat təmir işlərində dam örtüklərinin qurulmasını da həyata keçirir. Ləkənin tavanda harada göründüyünü və hansı yağışdan sonra böyüdüyünü qeyd edin; sızma nöqtəsini dam üzərində bu qeydlə axtarmaq xeyli asandır.