Mansard mərtəbə: dam altında yaşayış sahəsi qurmaq

Mansardı rahat yaşayış otağına çevirmək üçün hündürlük və planlaşdırma, istilik rejimi, işıq, pilləkən, mühəndis sistemləri və mövcud evə əlavə edərkən konstruksiya yoxlaması.

Maili damın altındakı həcm çox evdə sadəcə çardaq kimi qalır, halbuki düzgün planlananda ora yataq otağı, uşaq otağı, iş kabineti və ya ailə üçün sakit guşə yerləşə bilər. Mansard evin ölçüsünü artırmadan yeni sahə verir, amma adi mərtəbədən fərqli qaydalarla işləyir: tavan maili, istilik rejimi sərt, işıq isə yuxarıdan gəlir. Bu fərqlər layihədə nəzərə alınmayanda gözəl görünən otaq yayda isti, qışda soyuq və istifadəsi narahat olur.

Faydalı sahəni real qiymətləndirin

Mansardın plandakı sahəsi ilə orada rahat hərəkət edilə bilən sahə eyni deyil. Yamac aşağı düşdükcə divar kənarındakı zolaqda insan ayaq üstə dura bilmir. Planlaşdırmanı başlamazdan əvvəl kəsik çertyojunda hansı hissədə tam boyda dayanmaq mümkün olduğunu, hansı hissənin yalnız oturmaq və ya saxlama üçün yararlı olduğunu göstərmək lazımdır.

Aşağı zonalar boş qalmamalıdır. Onları dizaynla işlətmək olar:

• aşağı divar boyunca daxili şkaflar və rəflər;
• yamacın altında çarpayı başlığı və ya oturacaq;
• pəncərə önündə iş masası;
• orta, hündür hissədə keçid və pilləkən çıxışı.

Dam konstruksiyası hələ tikilməyibsə, yamacın meyili, divar hündürlüyü və kürəyin yüksəkliyi mansardın rahatlığı nəzərə alınaraq seçilə bilər. Mövcud damda isə bu parametrlər əsasən sabitdir.

İstilik rejimi: qış və yay

Mansardın xarici qabığı böyük ölçüdə damın özüdür, ona görə istilik izolyasiyasının keyfiyyəti burada birbaşa hiss olunur. Qışda izolyasiya kəsilən hər yerdə, məsələn tirlərin ətrafında və ya divarla yamacın birləşməsində soyuq zolaq və kondensat yaranır. Yayda isə günəşin qızdırdığı dam örtüyünün istisi aşağı ötürülür və nazik izolyasiya ilə mansard ən isti otağa çevrilir.

Yay qızmasına qarşı təkcə qalınlıq deyil, izolyasiya materialının istini gec ötürmə qabiliyyəti, örtük altındakı ventilyasiya boşluğu və pəncərələrin kölgələnməsi də rol oynayır. Buxar baryeri isti tərəfdə kəsilməz qurulmalıdır, əks halda otaq havasındakı nəm izolyasiyaya keçir.

İşıq və pəncərələr

Mansarda işıq iki yolla gəlir: frontonda şaquli pəncərələr və ya yamacda dam pəncərələri. Mailli dam pəncərəsi eyni ölçüdə şaquli pəncərədən daha çox gün işığı verir, amma yayda daha çox istilik də buraxır, ona görə xarici jalüz və ya markizlə planlanmalıdır. Dam pəncərəsinin hündürlüyü elə seçilir ki, oturan və ayaq üstə duran adam çölü görə bilsin, açma dəstəyi isə əl çatan yerdə olsun.

Damdan çıxan dormer, yəni öz kiçik damı olan şaquli pəncərə, həm işıq, həm də pəncərə önündə tam boyda dayanmaq üçün sahə verir. Lakin bu, dam konstruksiyasında əlavə düyünlər və hidroizolyasiya detalları deməkdir.

İşıqla yanaşı səs məsələsi də var. Dam örtüyü, xüsusən metal örtük, yağış və dolu zamanı səs-küy yaradır; yataq otağı mansardda olacaqsa, izolyasiya qatının səs udma xüsusiyyəti və örtük altındakı qatların quruluşu bu baxımdan da seçilməlidir. Mansard ilə aşağı mərtəbə arasındakı döşəmədə addım səsini azaltmaq üçün ayrıca səs izolyasiyası qoyulması da faydalıdır.

Pilləkən və mühəndis sistemləri

Pilləkənin yeri mansardın planını müəyyən edir: çıxış mütləq tavanın hündür hissəsinə düşməlidir, əks halda insan başını vurur. Aşağı mərtəbədə pilləkənin tutduğu sahə də əvvəlcədən ayrılmalıdır.

Mansardda hamam planlanırsa, kanalizasiya xəttinin meyili və aşağı mərtəbədəki şaquli xəttə çıxışı yoxlanır. Hamam və mətbəx kimi yaş zonalar mümkünsə aşağı mərtəbənin eyni zonalarının üzərinə qoyulur. Dam altında isti havanın yuxarı toplandığını nəzərə alaraq, havalandırma və kondisioner həlli də ayrıca düşünülür.

Mövcud evə mansard əlavə etmək

Köhnə çardağı yaşayış sahəsinə çevirmək sadəcə izolyasiya və bəzək işi deyil. Əvvəl mütəxəssis tərəfindən yoxlanmalı olanlar:

• çardaq döşəməsinin yaşayış yükünü, mebeli və arakəsmələri daşıyıb-daşıya bilməyəcəyi;
• mövcud tirlərin və dam konstruksiyasının vəziyyəti və yeni pəncərə açırımları üçün dəyişiklik imkanı;
• divarların və bünövrənin əlavə yükə hazır olması;
• yanğından çıxış yolu və pilləkənin normativ tələblərə uyğunluğu.

Mərtəbə əlavə etmək və ya dam formasını dəyişmək adətən rəsmi razılaşdırma tələb edir, bu məsələ işlərə başlamazdan əvvəl aydınlaşdırılmalıdır.

Zaferoğlu İnşaat villa və fərdi ev layihələrində dam altı sahələrin planlaşdırılmasını memarlıq və dizayn işləri ilə birlikdə aparır. Mansardda hansı otaqları düşündüyünüzü yazın, tam hündürlükdə dayanmaq mümkün olan zonanı kəsikdə birlikdə yoxlayaq.